Chính quyền bang Tây Bengal, Ấn Độ, do đảng Bharatiya Janata (BJP) của Thủ tướng Narendra Modi lãnh đạo, đang tiến hành chiến dịch 'phát hiện, xóa sổ và trục xuất' người Hồi giáo nhập cư từ Bangladesh, đẩy hàng trăm người đến các trạm kiểm soát biên giới và giam giữ họ trong các trung tâm tạm giữ. Động thái này diễn ra chỉ một tháng sau khi BJP giành chiến thắng vang dội tại bang đông dân với gần 100 triệu người.
Tại làng Hakimpur, cách Kolkata khoảng 80 km về phía bắc, hàng chục gia đình người Bangladesh, chủ yếu là người Hồi giáo, đang chờ đợi trong những tòa nhà xây dở dưới cái nóng oi bức, thiếu nước uống. Raisul Islam, 38 tuổi, cùng vợ và hai con trai đến Ấn Độ hai năm trước để chữa bệnh cho vợ và ở lại vì thu nhập cao hơn, nay buộc phải tự nguyện đầu thú vì sợ bị chính quyền và người dân địa phương quấy rối.
Thủ hiến bang Tây Bengal, Suvendu Adhikari, tuyên bố rằng chiến dịch trục xuất chỉ nhắm vào người Hồi giáo Bangladesh, trong khi người theo đạo Hindu và các tôn giáo khác được miễn trừ dựa trên một sửa đổi hiến pháp gây tranh cãi. Ông Adhikari cho biết gần 5.000 công dân Bangladesh đã bị trục xuất, và 836 người khác đang bị giam giữ trong các trung tâm tạm giữ ở tất cả các quận của bang.
Cảnh sát địa phương tại Hakimpur cho biết mỗi ngày có khoảng 250-300 người tị nạn và di cư không có giấy tờ đến trạm kiểm soát, nơi chính quyền xác minh quốc tịch và ghi lại dữ liệu sinh trắc học của họ. Những người di cư khác như Mirazul Ghazi, 42 tuổi, cho biết họ đến Ấn Độ năm năm trước để tìm việc làm, nhưng sau khi chính phủ mới lên nắm quyền, chủ nhà yêu cầu họ dọn đi vì sợ bị tấn công.
Về mặt ngoại giao, quan hệ vốn tốt đẹp giữa New Delhi và Dhaka đã xấu đi kể từ cuộc cách mạng năm 2024 lật đổ cựu Thủ tướng Sheikh Hasina, đồng minh thân cận của Ấn Độ. Bangladesh đã gửi 12-13 lá thư phản đối New Delhi về vụ việc. Cố vấn Ngoại giao Bangladesh, Shama Obaid, cảnh báo rằng chiến dịch trục xuất có thể ảnh hưởng đến quan hệ hai nước. Lực lượng Biên phòng Bangladesh (BGB) cho biết đã ngăn chặn ít nhất 18 nỗ lực của Lực lượng An ninh Biên giới Ấn Độ (BSF) đẩy khoảng 180 người di cư qua biên giới kể từ ngày 4/6.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ấn Độ, Randhir Jaiswal, khẳng định có cơ chế song phương để xử lý vấn đề và New Delhi đã gửi hơn 2.800 yêu cầu xác minh quốc tịch cho Dhaka. Tuy nhiên, ông Jaiswal nói rằng nhiều yêu cầu vẫn đang chờ phía Bangladesh trả lời.
Các tổ chức nhân quyền lên án mạnh mẽ chiến dịch này. Elaine Pearson, Giám đốc châu Á của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch), gọi việc trục xuất là 'bất hợp pháp' và kêu gọi cho phép những người bị giam giữ được đại diện pháp lý để tránh trường hợp công dân Ấn Độ bị trục xuất oan. Nhà hoạt động Teesta Setalvad chỉ trích chính quyền 'hành động theo chương trình nghị sự định kiến' nhắm vào một cộng đồng cụ thể.
Chiến dịch trục xuất đang làm gia tăng căng thẳng tôn giáo tại Tây Bengal, nơi 27% dân số theo đạo Hồi. BJP từ lâu đã vận động chống lại người di cư Bangladesh, với Bộ trưởng Nội vụ Amit Shah từng gọi họ là 'mối mọt'. Chính sách này phù hợp với chiến lược lớn hơn của đảng nhằm gây sức ép lên 200 triệu người Hồi giáo ở Ấn Độ, theo các nhà phân tích.