Chủ đề
16 bài
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 19/6 tuyên bố nhận thức của châu Âu về Iran không phản ánh thực tế, trong bối cảnh quan hệ Tehran - châu Âu tiếp tục căng thẳng xoay quanh chương trình hạt nhân và các lệnh trừng phạt. Ông kêu gọi một cách tiếp cận khách quan hơn trong quan hệ song phương. Hiện chưa có phản hồi chính thức từ phía châu Âu.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf hôm 15/5 tuyên bố Mỹ phải thực hiện đầy đủ các cam kết trong Biên bản ghi nhớ Islamabad liên quan chương trình hạt nhân, đồng thời cảnh báo Tehran có thể đáp trả nếu Washington tiếp tục trì hoãn. Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh đàm phán hạt nhân tại Vienna vẫn chưa đạt tiến triển cụ thể.
Tehran tuyên bố cơ hội cứu vãn thỏa thuận hạt nhân 2015 (JCPOA) đang nằm trong tay Washington, khi các cuộc đàm phán gián tiếp tại Vienna chưa có bước đột phá. Ngoại trưởng Iran Hossein Amir-Abdollahian nhấn mạnh 'trái bóng đã từ lâu nằm ở sân Mỹ' và kêu gọi Mỹ đưa ra quyết định chính trị, trong khi hai bên tiếp tục đổ lỗi cho nhau về sự chậm trễ.
Giám đốc IAEA Rafael Grossi kêu gọi cơ chế xác minh chặt chẽ chương trình hạt nhân Iran, giữa lúc Mỹ và Iran đàm phán ngừng bắn nhưng bất đồng về thanh sát. Tehran chưa cho phép tiếp cận các cơ sở từng bị ném bom, trong khi hai bên đưa ra tuyên bố trái chiều.
Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) tuyên bố chưa có kế hoạch để thanh sát viên tiếp cận các cơ sở hạt nhân Iran sau vụ tấn công gần đây, làm gia tăng lo ngại về minh bạch và an toàn. Các nước phương Tây kêu gọi Tehran hợp tác đầy đủ với IAEA, nhưng Iran chưa phản hồi chính thức.
Mỹ gia hạn miễn trừ trừng phạt xuất khẩu dầu Iran thêm 120 ngày, cho phép Trung Quốc và Ấn Độ tiếp tục nhập khẩu mà không bị trừng phạt. Động thái nhằm giữ ổn định thị trường năng lượng toàn cầu, song vẫn duy trì áp lực tối đa lên Tehran.
Iran và Mỹ đã đạt thỏa thuận về một lộ trình 60 ngày sau vòng đàm phán trực tiếp đầu tiên tại Geneva, Thụy Sĩ, dưới sự trung gian của các quan chức nước chủ nhà. Cuộc đàm phán tập trung vào chương trình hạt nhân của Iran và các biện pháp trừng phạt kinh tế, mở ra triển vọng giảm căng thẳng song phương.
Bản ghi nhớ (MOU) 14 điểm giữa Mỹ và Iran vừa được ký kết, thiết lập lệnh ngừng bắn và lộ trình đàm phán 60 ngày. Giới phân tích cho rằng còn quá sớm để so sánh nó với thỏa thuận hạt nhân JCPOA năm 2015, do MOU tập trung vào gia hạn ngừng bắn thay vì giải quyết chi tiết chương trình hạt nhân.
Giám đốc IAEA Rafael Grossi kêu gọi Iran nối lại đối thoại về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh các cuộc không kích của Mỹ và Israel hồi năm ngoái khiến tình hình không rõ ràng. Mỹ và các đồng minh châu Âu đề xuất nghị quyết yêu cầu Tehran cung cấp thông tin chi tiết về kho uranium đã làm giàu. Iran cảnh báo động thái cứng rắn sẽ làm suy yếu nỗ lực ngoại giao.
