Xung đột bùng phát tại thủ đô Bolivia khi người ủng hộ cựu tổng thống Morales biểu tình
Al Jazeera
Hàng nghìn người ủng hộ cựu tổng thống Evo Morales đã tiến vào thủ đô La Paz ngày 18/5, đụng độ với cảnh sát chống bạo động. Cuộc biểu tình bùng phát trong bối cảnh Bolivia chìm trong khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất nhiều thập kỷ, đe dọa sự ổn định của chính quyền mới.
Lực lượng an ninh Bolivia đã đụng độ với những người ủng hộ cựu Tổng thống Evo Morales khi họ tiến vào thủ đô như một phần của làn sóng biểu tình toàn quốc, bắt nguồn từ cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất trong một thế hệ của quốc gia Nam Mỹ này.
Sau cuộc hành quân kéo dài sáu ngày qua dãy Andes, hàng nghìn người ủng hộ ông Morales, một số mang theo thuốc nổ và súng cao su, đã tập trung tại thủ đô La Paz vào thứ Hai (18/5), nơi họ bị cảnh sát chống bạo động chặn lại.
Tiếng nổ từ thuốc nổ vang lên khắp trung tâm thành phố. Lực lượng an ninh đáp trả bằng hơi cay, bao trùm những người biểu tình kêu gọi tổng thống từ chức chỉ sau sáu tháng cầm quyền. Họ hô vang: “Tổ quốc hay là chết, chúng ta sẽ thắng!”
Các cuộc biểu tình và chặn đường bắt đầu từ hơn hai tuần trước đã trở thành thách thức lớn nhất đối với Tổng thống Rodrigo Paz, nhà lãnh đạo bảo thủ đầu tiên của Bolivia sau gần hai thập kỷ cai trị theo chủ nghĩa xã hội, và đã gây ra tình trạng thiếu hụt trên khắp cả nước.
Ông Paz nhậm chức vào năm ngoái khi làn sóng các nhà lãnh đạo bảo thủ liên minh với chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump quét qua châu Mỹ Latinh. Thừa hưởng cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng nhất trong 40 năm, ông Paz đã phải vật lộn để bổ sung nguồn nhiên liệu khan hiếm của Bolivia, kiềm chế thâm hụt ngân sách khổng lồ và giải quyết tình trạng thiếu đô la Mỹ, đồng thời xoa dịu các nhóm quyền lực liên kết với ông Morales có thể làm gián đoạn nhiệm kỳ của ông.
Những ngày gần đây, chính phủ của ông đã đạt được thỏa thuận với công nhân khai thác mỏ và giáo viên đình công, những người đồng ý chấm dứt các cuộc biểu tình của họ. Tuy nhiên, nhiều nhóm vẫn tiếp tục phản đối.
Các cuộc phong tỏa đường bộ từ lâu đã là vũ khí chính của các phong trào xã hội liên minh với ông Morales, những người tự cho mình đại diện cho đa số người bản địa nông thôn Bolivia. Trong 16 ngày qua, các cuộc phong tỏa này đã khiến hàng nghìn xe tải mắc kẹt trên các xa lộ chính, gây ra tình trạng thiếu lương thực, nhiên liệu và vật tư y tế ở La Paz và các thành phố khác.
Chính phủ đã triển khai cảnh sát và quân đội trên khắp đất nước để cố gắng phá vỡ các cuộc phong tỏa vào cuối tuần, dẫn đến một số lượng thương tích không xác định và ít nhất 90 vụ bắt giữ tính đến thứ Hai, theo công tố viên công cộng.
“Họ có thể tuần hành nếu hòa bình, nhưng chúng tôi sẽ hành động nếu họ phạm tội,” Thứ trưởng Nội vụ Hernán Paredes nói.
Ông Paz cáo buộc ông Morales tổ chức các cuộc bất ổn nhằm phá hoại chính quyền của mình, và tổng thống đã nhận được sự ủng hộ từ các quốc gia láng giềng.
Tám chính phủ đồng minh châu Mỹ Latinh, từ Argentina đến Panama, đã ra tuyên bố chung tuần trước bác bỏ “bất kỳ hành động nào nhằm gây bất ổn trật tự dân chủ”.
Bộ Ngoại giao Mỹ cũng lên án vào Chủ nhật, cho biết họ ủng hộ nỗ lực của ông Paz “nhằm khôi phục trật tự vì hòa bình, an ninh và ổn định của người dân Bolivia”.
Theo yêu cầu của ông Paz, nước láng giềng Argentina thông báo sẽ bắt đầu một đợt không vận nhân đạo kéo dài một tuần để giảm bớt tình trạng thiếu hụt trong nước.
Ông Morales dẫn đầu cuộc tuần hành mới nhất từ nơi ẩn náu của mình ở vùng nhiệt đới xa xôi của Bolivia. Ông đã ẩn náu ở vùng cao nguyên trong một năm rưỡi qua, tránh lệnh bắt giữ liên quan đến cáo buộc về mối quan hệ tình dục với một bé gái 15 tuổi. Ông Morales cho rằng các cáo buộc có động cơ chính trị.
