Vụ rò rỉ đề thi y khoa ở Ấn Độ: Nỗi đau, sự tuyệt vọng và cơn thịnh nộ

Jhunjhunu, Ấn Độ – Rajesh Kumar ngồi nhìn chằm chằm vào cuốn sách hóa học trong căn lều mái tôn ở huyện Jhunjhunu, bang Rajasthan, miền tây Ấn Độ. Ông chưa từng đi học và không thể đọc được chữ nào, nhưng cuốn sách lại lưu giữ dấu vết cuối cùng của con trai ông.

Những ngón tay run run của người cha lướt qua các công thức, sơ đồ và ghi chú viết tay mà cậu con trai từng thuộc nằm lòng – cậu bé luôn mơ ước trở thành bác sĩ. Rồi Rajesh áp cuốn sách vào ngực, hôn lên nó và bật khóc nức nở.

“O mharo beta… O mharo doctor beta… wapas aa ja. Thari kitaaban thane bula ri hain. Ab main inka kya karun?” – ông gào lên bằng tiếng Rajasthan, nghĩa là: “Con ơi… bác sĩ của ba… hãy quay về đi. Sách vở đang gọi con đấy. Ba sẽ làm gì với chúng bây giờ?”

Cuốn sách thuộc về Pradeep, con trai duy nhất của Rajesh, cậu có ba chị gái. Pradeep, 21 tuổi, đã dành nhiều năm giải các bài toán vật lý, hóa học và sinh học khó nhằn với hy vọng vượt qua Kỳ thi Sàng lọc Đầu vào Quốc gia (NEET), một trong những kỳ thi tuyển sinh y khoa lớn nhất thế giới. Điểm NEET quyết định thí sinh có đủ điều kiện vào các trường cao đẳng y tế dự bị hay không, và nếu có, các em sẽ đủ điều kiện vào trường nào.

Gần 2,3 triệu thí sinh trên khắp Ấn Độ, cũng như tại các trung tâm thi ở Doha, Dubai, Singapore và Kathmandu, đã tham dự kỳ thi NEET năm nay vào ngày 3/5, tranh nhau chưa đầy 130.000 suất vào các trường y.

Giữa những cáo buộc về việc lộ đề, chính phủ Ấn Độ thông báo vào ngày 12/5 rằng kỳ thi được tổ chức chín ngày trước đó đã bị hủy bỏ và một kỳ thi khác sẽ được tổ chức sau đó. Thất vọng và bức xúc, hàng nghìn sinh viên đã xuống đường biểu tình. Bốn thí sinh dự thi đã tự tử. Pradeep là một trong số đó.

'Không thể bảo vệ một đề thi sao?'

Pradeep đã thi NEET hai lần trước đó nhưng không đạt được số điểm cần thiết để đủ điều kiện trúng tuyển. Lần này thì khác, Rajesh nói. Con trai ông rất tự tin sau kỳ thi. “Ngay khi bước ra khỏi phòng thi, nó ôm chầm lấy tôi, bật khóc và nói: 'Bố ơi, lần này con đã trở thành bác sĩ rồi'”, người cha nhớ lại.

Theo đáp án do Cơ quan Khảo thí Quốc gia Ấn Độ (NTA) công bố, Pradeep đã đạt hơn 650 điểm, đủ để giành một suất, thậm chí có thể là một trong những trường cao đẳng y tế công lập hàng đầu của Rajasthan. Ấn Độ có hàng trăm trường cao đẳng y tế tư thục, nhưng các trường y công lập được nhà nước tài trợ vẫn là tốt nhất và được trợ cấp nhiều. Các trường y tư thục thu học phí hơn 100.000 USD, khiến chúng nằm ngoài tầm với của hầu hết các gia đình Ấn Độ.

Thành công của Pradeep không chỉ đến từ sự chăm chỉ. Cậu đã dành năm năm, bao gồm hai năm cuối trung học, để học tại một trung tâm luyện thi tư nhân, nơi khóa học ba năm tiêu tốn hơn 500.000 rupee (khoảng 5.250 USD). Để trang trải cho việc học và ước mơ trở thành bác sĩ của con trai, Rajesh, một người lao động, đã phải bán mảnh đất tổ tiên và tiêu gần hết số tiền tiết kiệm.

Khi những người đàn ông xung quanh đứng im lặng, chú của Pradeep và là anh họ của Rajesh, Shrawan Kumar, đã hét lên trong cơn thịnh nộ. Ông nói rằng hệ thống đã thất bại với những sinh viên nghèo như Pradeep và nghiền nát ước mơ của những đứa trẻ làm việc không mệt mỏi để thoát nghèo. “Không thể bảo vệ một đề thi quyết định tương lai của hàng triệu người sao?” ông gào lên. “Làm thế nào tiền bạc và đặc quyền có thể dễ dàng vượt qua nhiều năm lao động khổ cực?”

Vụ rò rỉ đề thi

NTA, cơ quan tổ chức hầu hết các kỳ thi tuyển sinh trung tâm lớn của Ấn Độ, bao gồm NEET, vẫn nằm trong vòng giám sát trong những năm gần đây vì những cáo buộc bất thường và rò rỉ đề thi lặp đi lặp lại.

Năm 2024, kỳ thi NEET-UG đã gây ra sự nghi ngờ lan rộng sau khi hơn 80 sinh viên được báo cáo đạt điểm tuyệt đối 720/720. Các nhà giáo dục và nhà phân tích gọi con số này là bất thường, khi xét rằng từ khi kỳ thi bắt đầu vào năm 2016 cho đến năm 2024, chỉ có bảy sinh viên đạt điểm tuyệt đối.

Bước nhảy vọt chưa từng có đã làm dấy lên lo ngại trong giới sinh viên, nhà hoạt động và chuyên gia giáo dục, nhiều người đặt câu hỏi về tính toàn vẹn của quy trình thi. Điều tra của cảnh sát đã dẫn đến các vụ bắt giữ, và kết quả của một số thí sinh đã bị hủy. Tuy nhiên, bất chấp tranh cãi, kỳ thi NEET đã không bị loại bỏ. Hầu hết các vụ bắt giữ tập trung ở Bihar và Jharkhand.

Hai năm sau, kỳ thi lại rơi vào vòng tranh cãi. Ngay sau khi kỳ thi NEET kết thúc vào ngày 3/5, các cáo buộc về việc rò rỉ đề thi đã tràn ngập mạng xã hội. Tranh cãi gia tăng sau khi gần 120 câu hỏi được lan truyền qua Telegram ở Rajasthan được cho là phù hợp với đề thi dự đoán. Trong vòng vài ngày, thành phố Sikar – nơi cũng từng bị giám sát vào năm 2024 vì tỷ lệ thành công cao bất thường – nổi lên như một tâm điểm của tranh cãi, với các báo cáo cho rằng đề thi đã được bán với giá lên tới 5 triệu rupee (khoảng 52.400 USD).

NTA cho biết các thông tin đáng ngờ đã được chia sẻ ngay lập tức với các cơ quan điều tra liên bang. Cơ quan khảo thí ban đầu bảo vệ quy trình thi, nhưng sau đó thừa nhận những lo ngại nghiêm trọng và hủy bỏ các kỳ thi. Vào ngày 15/5, cơ quan này công bố ngày thi mới; kỳ thi hiện được lên lịch vào ngày 21/6.

Abhishek Singh, giám đốc NTA, cho biết cơ quan này đang chịu trách nhiệm về vụ việc và không né tránh trách nhiệm giải trình. “Có những lỗ hổng trong hệ thống, và chúng tôi đang làm việc để khắc phục chúng,” Singh nói với Al Jazeera. Ông đảm bảo với sinh viên rằng kỳ thi NEET sắp tới sẽ được thực hiện với các biện pháp an ninh mạnh mẽ hơn và tính minh bạch cao hơn. Singh cũng kêu gọi các thí sinh giữ tập trung vào việc chuẩn bị và báo cáo ngay lập tức bất kỳ hoạt động đáng ngờ nào hoặc sự khác biệt cho cơ quan này.

Cơ quan khảo thí quá tải

Các chuyên gia cho rằng một trong những lý do chính dẫn đến các vụ bê bối rò rỉ đề thi lặp đi lặp lại trong các kỳ thi do NTA tổ chức là gánh nặng ngày càng tăng đối với cơ quan khảo thí này. Mỗi năm, NTA tổ chức hơn 20 kỳ thi trung tâm lớn – chỉ riêng bốn kỳ thi lớn nhất, bao gồm NEET, đã liên quan đến hơn sáu triệu thí sinh hàng năm.

Đáp lại câu hỏi của nghị sĩ Ramji Lal Suman tại quốc hội vào tháng 8/2024, Bộ Giáo dục cho biết NTA chỉ hoạt động với 22 nhân viên biệt phái, 38 nhân viên hợp đồng và 138 lao động thuê ngoài.

Keshav Agarwal, phó chủ tịch Liên đoàn Luyện thi Ấn Độ, một tổ chức liên minh quốc gia gồm các tổ chức luyện thi học thuật và trung tâm chuẩn bị thi, cho biết cơ quan này đã bị hoạt động vượt quá khả năng và đang vật lộn với nguồn lực hạn chế. “Bạn không thể tổ chức các kỳ thi cho hàng triệu sinh viên mỗi năm khi cơ quan khảo thí lại có nhân lực và cơ sở hạ tầng hạn chế.”

Ông lưu ý rằng NEET và các kỳ thi quan trọng khác có nhiều điểm rò rỉ tiềm ẩn. Theo ông, rủi ro bắt đầu từ những người ra đề, chuyển sang khâu in ấn, sau đó là truyền tải, và cuối cùng là các trung tâm thi, nơi đề thi thường đến trước ngày thi hai đến ba ngày. “Vấn đề lớn nhất là mọi giai đoạn đều có sự can thiệp của con người,” Agarwal nói, đồng thời cho biết thêm rằng nhiều quy trình nhạy cảm này được thuê ngoài, điều này làm tăng tính dễ bị tổn thương. Ông lưu ý rằng mặc dù NTA đã tổ chức một số kỳ thi hiệu quả, nhưng cơ quan này đã gặp khó khăn trong việc duy trì các tiêu chuẩn tương tự trong các kỳ thi quan trọng như NEET.

Agarwal cũng lập luận rằng việc phụ thuộc nhiều vào nhân viên hợp đồng và hệ thống thuê ngoài làm suy yếu trách nhiệm giải trình. Trong các kỳ thi áp lực cao như vậy, ông nói, những lỗ hổng cấu trúc này có thể làm cho việc rò rỉ dễ xảy ra hơn. “Nhìn chung, cơ quan này đã không tạo được niềm tin với hiệu suất của mình.”

Nghiền nát giấc mơ, tan vỡ hy vọng

Harsh Dubey, một thí sinh NEET đến từ Kannauj, Uttar Pradesh, đã dành nhiều năm theo đuổi một giấc mơ vẫn còn đau đớn ngoài tầm với. Năm 2024, khi lần đầu tiên tham gia kỳ thi, em đạt 627 điểm, thiếu một suất vào trường y công lập chỉ 6 đến 10 điểm. Đối với gia đình em, mất mát thật tàn khốc. Cha em, một nông dân, đã phải vay nợ và tiêu gần hết tiền tiết kiệm để trả cho việc học và luyện thi của con trai.

Dubey tin rằng em đã mất cơ hội vì vụ rò rỉ đề thi năm đó, vốn có lợi cho những người đã tiếp cận câu hỏi trước kỳ thi. “Nếu không có vụ rò rỉ đề thi, lẽ ra bây giờ em đã ở trong một trường cao đẳng y tế,” em nói, giọng nặng trĩu thất vọng.

Dubey đã phản đối vụ rò rỉ bị cáo buộc và thậm chí đã tiếp cận Tòa án Tối cao, mặc dù không có phiên điều trần nào được tổ chức. Em cũng đã gặp Bộ trưởng Giáo dục Liên bang Dharmendra Pradhan, thúc giục tăng cường an ninh trong các kỳ thi. “Khi em gặp ông ấy, có an ninh ở khắp mọi nơi,” Dubey nhớ lại. “Em đã nói với ông ấy, nếu có nhiều an ninh như vậy xung quanh các kỳ thi, việc rò rỉ đề thi sẽ chấm dứt.”

Năm nay, sau khi đạt hơn 660 điểm, gia đình em đã phát bánh kẹo mừng, và em bắt đầu tìm hiểu các trường cao đẳng y tế. Nhưng việc hủy kỳ thi đã lại nghiền nát hy vọng đó. “Em không thể học được nữa. Điều này quá sức chịu đựng. Em hầu như không thể tập trung,” em nói nhẹ nhàng.

Rahul Singh, một giảng viên sinh học tại Học viện Aakash ở Mumbai, Maharashtra, người dạy các thí sinh NEET, cho biết cuộc tranh cãi về rò rỉ đề thi đã làm rung chuyển sâu sắc các sinh viên và ảnh hưởng nghiêm trọng đến tinh thần của họ. Ông nói nhiều người bị sốc và đấu tranh để lấy lại sự tập trung. “Chúng tôi đã phải tiến hành các buổi tư vấn để hỗ trợ tinh thần cho sinh viên và thuyết phục họ bắt đầu chuẩn bị lại,” Singh nói. Ông nói thêm rằng nhiều sinh viên đã vỡ mộng và không sẵn sàng tin tưởng các nhà chức trách rằng việc rò rỉ đề thi sẽ không tái diễn. “Và thành thật mà nói, chúng tôi không có câu trả lời,” ông nói.

'Giết người có hệ thống'

Anok Mishra, một nhà thầu lò gạch nhỏ ở bang Uttar Pradesh phía bắc, và là cha của Ritik Mishra, người cũng đã tự tử sau cuộc tranh cãi NEET trong tháng này, cho biết hệ thống đã thất bại với những sinh viên như con trai ông. Sau nhiều năm làm việc chăm chỉ và ba lần thi NEET, con trai ông cuối cùng đã cảm thấy hy vọng sau khi tham gia kỳ thi năm nay. Nhưng vài ngày sau, khi tin tức về vụ rò rỉ đề thi bị cáo buộc và việc hủy bỏ kết quả xuất hiện, em đã tự tử.

Cuộc tranh cãi ngày càng gia tăng cũng làm dấy lên các yêu cầu cải cách chính trị. Các bang do các chính phủ đối lập với đảng Bharatiya Janata của Thủ tướng Narendra Modi lãnh đạo, bao gồm Karnataka và Tamil Nadu, đã kêu gọi chính phủ liên bang bãi bỏ NEET và cho phép các bang tự tiến hành các quy trình tuyển sinh y khoa của riêng mình. Lãnh đạo phe đối lập Rahul Gandhi đã yêu cầu bộ trưởng giáo dục từ chức.

Nhưng đối với những gia đình mất con sau vụ rò rỉ đề thi, việc tìm kiếm công lý giờ đây vượt ra ngoài hành vi gian lận trong thi cử. “Mọi người có thể gọi đây là một vụ tự tử,” Mishra, cha của Ritik, nói. “Nhưng đối với chúng tôi, đây là một vụ giết người có hệ thống do sơ suất và thất bại gây ra.”