Vụ kiện lịch sử tại Mỹ về tác động của Meta đối với sức khỏe tâm thần trẻ em bắt đầu

Phiên tòa lịch sử tại Mỹ do liên minh lưỡng đảng gồm 29 bang khởi kiện Meta – công ty mẹ của Facebook và Instagram – đã chính thức bắt đầu với phần trình bày mở đầu hôm thứ Ba. Đại diện các bang Colorado, California, New Jersey và Kentucky lập luận rằng các ứng dụng mạng xã hội phổ biến của công ty được thiết kế theo cách gây hại cho sức khỏe tâm thần của người dùng trẻ.

Phiên tòa dự kiến kéo dài nhiều tuần, diễn ra tại tòa án liên bang ở California dưới sự chủ tọa của Thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers. Dù có bồi thẩm đoàn gồm 8 người, nhóm này chỉ đóng vai trò tư vấn trong khi Thẩm phán Rogers sẽ là người đưa ra phán quyết cuối cùng.

Trong phần trình bày mở đầu, bà Megan O'Neill, Phó Tổng chưởng lý bang California, cáo buộc công ty đã thiết kế sản phẩm nhằm “gây nghiện người dùng, giữ chân họ càng lâu càng tốt, thu thập dữ liệu của họ, rồi che giấu sự thật với công chúng”. Bà cho rằng điều này “đặc biệt hiệu quả với trẻ em”.

Vụ kiện, được nộp lần đầu vào năm 2023, cáo buộc Meta đưa ra các quyết định thiết kế ứng dụng để gây nghiện và thúc đẩy việc sử dụng quá mức ở những người dùng trẻ nhất. Liên minh cũng cáo buộc công ty thu thập dữ liệu của trẻ em dưới 13 tuổi, vi phạm luật liên bang.

“Meta cần trẻ em, và công ty cần trấn an những người quan tâm đến trẻ em rằng chúng an toàn”, bà O'Neill nhấn mạnh.

Meta đã nhiều lần bác bỏ các cáo buộc. Trong tuyên bố trước phiên tòa, người phát ngôn của Meta cho rằng các cáo buộc của các bang là không có căn cứ. Công ty khẳng định đã tạo ra các biện pháp bảo vệ mạnh mẽ cho thanh thiếu niên, bao gồm ra mắt Instagram Teen Accounts vào năm 2024, giới hạn ai có thể liên hệ với người dùng chưa thành niên, cùng tính năng cho phép phụ huynh đặt giới hạn thời gian sử dụng.

“Các tổng chưởng lý tiểu bang có thể gọi đây là vụ án lịch sử, nhưng các cáo buộc hạn chế của họ là vô căn cứ và yêu cầu bồi thường tài chính của họ là quá mức”, Stephanie Otway, người phát ngôn của Meta, tuyên bố. “Các tổng chưởng lý không đưa ra bằng chứng nào cho thấy ai đó ở bang của họ bị lừa dối, họ gọi các tính năng vô hại như có thêm tài khoản Instagram là gây hại, và cố gắng phạt Meta vì những thách thức chung của ngành như xác minh độ tuổi”.

Tác động tiềm tàng đối với tài chính của Meta được đánh giá là nghiêm trọng. Công ty có thể phải đối mặt với khoản tiền phạt lên tới 1.400 tỷ USD, chỉ kém một chút so với vốn hóa thị trường 1.500 tỷ USD của họ. Tuy nhiên, liên minh các bang đang yêu cầu mức phạt khoảng 200 tỷ USD.

Meta đã bị yêu cầu trả 942 triệu USD tiền phạt trong một vụ kiện riêng tại bang New Mexico – gồm 375 triệu USD phạt dân sự theo phán quyết của bồi thẩm đoàn hồi tháng 3 và 567 triệu USD do thẩm phán ra lệnh đầu tháng này. Trong hồ sơ gửi Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ hồi tháng 1, Meta thừa nhận các vụ kiện có thể dẫn đến “bồi thường thiệt hại hoặc tiền phạt đáng kể”.

Nguyên nhân của vụ kiện xuất phát từ phiên điều trần của Ủy ban Thượng viện Mỹ năm 2021, khi người tố giác Frances Haugen, cựu nhà khoa học dữ liệu tại Facebook, cáo buộc công ty cố tình đẩy các sản phẩm có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của người dùng trẻ trong khi theo đuổi lợi nhuận cao hơn.

Meta đã nhiều lần tìm cách chấm dứt vụ kiện, bao gồm vào năm 2024 và gần đây nhất là tháng 6 khi tìm kiếm phán quyết tóm tắt để kết thúc vụ việc mà không cần xét xử. Vụ kiện đang tác động đến cổ phiếu công ty – trên thị trường Phố Wall, cổ phiếu của gã khổng lồ mạng xã hội này đã giảm hơn 3% trong phiên giao dịch giữa trưa.