Vệ binh Cách mạng Iran tập kích trả đũa căn cứ Mỹ, Kuwait bắn chặn tên lửa

Ngày 23/6, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thông báo đã phóng tên lửa và UAV tập kích một căn cứ không quân mà họ cho là của lực lượng Mỹ, nhằm đáp trả vụ Mỹ tấn công tháp liên lạc của Iran trên đảo Sirik thuộc tỉnh Hormozgan trước đó.

Hãng thông tấn bán chính thức Fars dẫn tuyên bố của IRGC cho biết: “Sau cuộc tấn công của quân đội Mỹ vào tháp liên lạc trên đảo Sirik, các phi công Lực lượng Hàng không Vũ trụ IRGC đã tấn công căn cứ không quân, nơi xuất phát cuộc tấn công, và các mục tiêu dự kiến đã bị phá hủy.”

Cùng ngày, hãng thông tấn KUNA của Kuwait đưa tin, hệ thống phòng không nước này đã đánh chặn tên lửa và UAV, trong khi còi báo động vang lên khắp các khu vực. Kuwait là quốc gia có đồn trú lực lượng quân sự Mỹ. Bộ Ngoại giao Kuwait ra tuyên bố lên án các cuộc tấn công của Iran nhằm vào lãnh thổ nước này, cho rằng “việc tiếp diễn và lặp lại các hành vi gây hấn này làm suy yếu những nỗ lực nhằm hạ nhiệt căng thẳng và đe dọa an ninh, ổn định trong khu vực.”

Trước đó, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận đã thực hiện các cuộc không kích nhằm vào Iran hôm 21-22/6, để đáp trả “các hành động gây hấn” của Tehran, bao gồm vụ bắn hạ UAV MQ-1 của Mỹ trên vùng biển quốc tế. CENTCOM cho biết máy bay chiến đấu Mỹ đã “nhanh chóng vô hiệu hóa hệ thống phòng không Iran, một trạm kiểm soát mặt đất và hai UAV tấn công một chiều” vốn đe dọa tàu thuyền qua lại trong khu vực. Phía Mỹ khẳng định không có binh sĩ nào thiệt mạng trong các cuộc tấn công này.

Lệnh ngừng bắn mong manh

Các cuộc giao tranh mới nhất diễn ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Mỹ và Iran nhằm chính thức hóa một lệnh ngừng bắn mong manh, có hiệu lực từ tháng 4, vẫn đang tiếp diễn. Hai bên được cho là đang xem xét một bản ghi nhớ (MoU) có thể gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày và bắt đầu đàm phán để chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn.

Theo báo chí Mỹ, MoU sẽ nêu rõ việc lưu thông qua eo biển Hormuz “không bị hạn chế”, nghĩa là không có thuế phí, không “quấy rối” và Iran sẽ có 30 ngày để dỡ bỏ toàn bộ thủy lôi. MoU cũng được cho là bao gồm cam kết của Iran về việc không chế tạo vũ khí hạt nhân. Trong giai đoạn 60 ngày, vấn đề đầu tiên được thảo luận trong các cuộc đàm phán hòa bình sẽ là chương trình làm giàu uranium của Iran và cách xử lý kho dự trữ uranium đã làm giàu.

Tờ New York Times đưa tin Tổng thống Mỹ Donald Trump đã “thắt chặt các điều khoản” của khuôn khổ thỏa thuận tiềm năng, trong khi trang Axios cho biết ông yêu cầu “một số sửa đổi” đối với thỏa thuận sơ bộ mà các đặc phái viên của ông đạt được với Iran. Truyền thông nhà nước Iran hôm 22/6 đưa tin bản MoU được đề xuất với Mỹ bao gồm thỏa thuận giải phóng 12 tỷ USD tài sản bị phong tỏa. Tuy nhiên, Nhà Trắng bác bỏ thông tin tương tự trước đó, gọi đó là “bịa đặt”.

Cảnh báo từ Tehran

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei ngày 23/6 cho rằng sự chậm trễ trong tiến trình ngoại giao chấm dứt chiến tranh có thể lý giải bằng việc thiếu lòng tin, các lập trường mâu thuẫn của Washington và các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon. Ông nhấn mạnh: “Các cuộc đàm phán bắt đầu trong bầu không khí nghi ngờ và thiếu tin tưởng nghiêm trọng. Bên kia liên tục thay đổi quan điểm và đưa ra những yêu cầu mới hoặc mâu thuẫn… điều này tự nhiên sẽ kéo dài các cuộc đàm phán.”

Trong khi đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết “đối thoại và trao đổi thông điệp vẫn đang diễn ra” với Mỹ, nhưng kêu gọi không phán đoán vội vàng vì “mọi thứ đang được nói ra lúc này chỉ là suy đoán”.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tối 22/6 tuyên bố trên Truth Social rằng Tehran “thực sự muốn đạt được thỏa thuận” và bất kỳ thỏa thuận nào đạt được sẽ “tốt cho Mỹ và những người đi cùng chúng ta”. Ông chỉ trích các nhà phê bình trong nước nhưng không đề cập đến các cuộc không kích của Mỹ vào Iran, đồng thời trấn an: “Hãy ngồi lại và thư giãn, mọi chuyện cuối cùng sẽ ổn thôi – như mọi khi!”