Ukraine nắm 'cơ hội đầu tiên để chiến thắng', chiến tranh kéo về nước Nga

Kyiv, Ukraine – Câu nói 'núi Ural là nơi an toàn' của người Nga từ lâu đã không còn đúng. Hồi cuối tháng 4, một loạt máy bay không người lái của Ukraine đã tấn công Yekaterinburg, thủ phủ vùng Ural cách biên giới Ukraine hơn 1.800 km. Kể từ cuộc tấn công đầu tiên, sân bay Yekaterinburg đã phải đóng cửa ít nhất 5 lần. Người dân Nga đang lo ngại về nguồn cung thực phẩm giảm, nền kinh tế lao dốc và tình trạng thiếu xăng trầm trọng sau nhiều tháng các cuộc tập kích của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu và kho chứa nhiên liệu.

Anatoly, một chủ doanh nghiệp nhỏ 45 tuổi ở Yekaterinburg, kể với Al Jazeera rằng giá cả tăng, cửa hàng đóng cửa, người dân xếp hàng dài trước trạm xăng và không được đổ xăng vào can để tránh bán lại với giá cao. Mọi người đều dự đoán thảm họa và 'ai cũng cố tích trữ thực phẩm'. Anatoly giấu họ vì lập trường phản chiến. 'Vòng tròn bạn bè của tôi luôn tiêu cực về cuộc chiến. Những gì bay vào thì khó chịu nhưng đáng đời', anh nói.

'Nga sẵn sàng đàm phán hòa bình': Putin

Cuộc tấn công mùa hè của Nga nhằm chiếm phần Donbas do Ukraine kiểm soát và mở rộng thêm lãnh thổ phía bắc và phía nam Ukraine đã thất bại. Thay vào đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin muốn nối lại các cuộc đàm phán hòa bình vốn bị đình trệ do các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran. 'Nga sẵn sàng đàm phán hòa bình với Ukraine dựa trên các thỏa thuận Istanbul' được xây dựng từ năm 2022, Putin nói vào thứ Ba. Kiev nhiều khả năng sẽ bác bỏ hầu hết các yêu cầu của Nga vì không thực tế, và các nhà quan sát cho rằng Putin chỉ muốn câu giờ.

Nikolay Mitrokhin, nhà nghiên cứu gốc Moscow tại Đại học Bremen (Đức), nói rằng đây là mong muốn của Putin để tìm cách thoát khỏi tình thế khó khăn. 'Lần đầu tiên kể từ mùa thu năm 2022, Ukraine có cơ hội chiến thắng cuộc chiến', ông nói, đề cập đến chiến dịch táo bạo của quân đội Ukraine với quân số ít hơn nhằm đánh bật quân đội Nga khỏi miền bắc Ukraine. Nhà phân tích thân Kremlin Sergey Markov liệt kê các yêu sách của Moscow: Ukraine phải 'phi quân sự hóa' với giới hạn về vũ khí hạng nặng và quân số, 'trung lập' và không bao giờ gia nhập NATO; Kiev phải 'ngừng đàn áp tiếng Nga' và không được phát triển vũ khí hạt nhân; Ukraine phải rút khỏi Donbas, trong khi Crimea phải được 'dưới hình thức tư pháp nào đó' công nhận là một phần của Nga.

Một người quan sát khác cho rằng quyết định nối lại đàm phán của Putin không phản ánh sự bất mãn của người dân trước cuộc tiến công bị đình trệ, tổn thất cao và nền kinh tế suy yếu. 'Sự thay đổi đã diễn ra từ lâu', Sergey Biziykin, một nhà hoạt động đối lập lưu vong từ Ryazan, nói với Al Jazeera. 'Bởi vì cả những người ủng hộ và phản đối chiến tranh đều chắc chắn rằng chiến thắng sẽ đến nhanh chóng. Theo thời gian, chính những người ủng hộ nhận ra rằng Putin không làm nên phép lạ, và mọi thứ ở Nga trở lại bình thường, trở lại hỗn loạn và tham nhũng.'

Người Nga chạy ra vùng nông thôn

Cư dân Moscow chạy trốn các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái không thể tìm thấy sự an toàn ở vùng nông thôn. Arseny, một biên tập viên quảng cáo từ Moscow, chuyển đến căn nhà ở vùng Yaroslav, cách thủ đô 280 km về phía tây nam. 'Ở đây, an toàn hơn nhiều so với Moscow', anh nói với Al Jazeera, giấu họ vì lập trường chống Putin. Không khí sạch hơn nhiều so với Moscow, nơi những trận 'mưa dầu' đen và độc hại trút xuống sau hai cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào một nhà máy lọc dầu lớn vào giữa tháng 6.

Tuy nhiên, ngay cả ở đó, Arseny nghe thấy tiếng máy bay không người lái của Ukraine và tiếng nổ lớn từ hệ thống phòng không. 'Hôm kia, chúng bị bắn cách chúng tôi 10 km. Ngôi nhà nhảy lên ba lần', anh nói. 'Lệnh trừng phạt máy bay không người lái' của Ukraine góp phần vào các dấu hiệu 'kiệt quệ cấu trúc' của nền kinh tế Nga, theo báo cáo ngày 11 tháng 6 của Viện Kinh tế Thế giới Kiel (Thụy Điển) và Viện Kinh tế Chuyển đổi Stockholm. Báo cáo cho biết 'các đường nét của một trò chơi kết thúc kinh tế thực sự đang hiện ra đối với Nga. Nền kinh tế chưa sụp đổ, nhưng các nền tảng cấu trúc đã xói mòn nhanh chóng.'

Nhiều người Ukraine cảm thấy hả hê. Hannah Onopriyenko, một nhà tư vấn tài chính có khu phố Lukyanivka ở trung tâm Kyiv từng bị rung chuyển và hư hại bởi hàng chục cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Nga, nói với Al Jazeera rằng 'đó là một từ tuyệt vời để diễn tả cảm xúc của tôi'. Cuộc tấn công mới nhất vào cuối tháng 5 khiến ba người thiệt mạng và hàng chục người bị thương, thiêu rụi một trung tâm mua sắm trên ga tàu điện ngầm. 'Tuy nhiên, tôi hiểu rằng những gì họ trải qua chỉ bằng khoảng 5% những gì chúng tôi đã trải qua', cô nói.