Ukraine kiềm chế đà tiến của Nga nhưng bất lực với tên lửa đạn đạo

Trong những ngày qua, Ukraine đã cải thiện đáng kể khả năng cản trở dòng chảy nhân lực và hậu cần của Nga ra tiền tuyến, từ các khu vực phía nam Zaporizhzhia và Kherson đến mặt trận phía đông, buộc quân đội Nga rơi vào thế bế tắc, theo các nhà phân tích chiến trường.

Đồng thời, Ukraine tiếp tục tập kích các nhà máy lọc dầu và nhà máy sản xuất đạn dược sâu trong lãnh thổ Nga, làm suy yếu nỗ lực chiến tranh của Moscow. Cảm nhận được sức mạnh đang gia tăng, lực lượng Ukraine thậm chí đã tấn công thành phố St Petersburg khi Tổng thống Vladimir Putin có mặt tại đây tham dự một diễn đàn kinh tế cấp cao.

Tổng thống Volodymyr Zelenskyy đã viết một bức thư ngỏ gửi ông Putin, khẳng định: “Nguồn lực của ông đang cạn kiệt nghiêm trọng. Ông sẽ không có đủ tiền và sức mạnh chính trị để tiếp tục mua lòng trung thành của người Nga như đã làm suốt 26 năm qua.” Ông Zelenskyy cũng mời Putin đối thoại trực tiếp. Moscow không có phản hồi chính thức.

Tuy nhiên, ông Zelenskyy thừa nhận Nga vẫn chiếm ưu thế ở một lĩnh vực: tên lửa đạn đạo. “Ông hy vọng tên lửa đạn đạo sẽ làm được điều mà mọi thứ khác đều thất bại,” ông viết.

Theo số liệu Ukraine công bố tại Hội đồng Ukraine-NATO, Nga sản xuất 120 tên lửa đạn đạo mỗi tháng – gấp đôi số tên lửa đánh chặn Patriot mà Mỹ sản xuất. Hiệu quả của loại vũ khí này được chứng minh ngày 2/6, khi Nga phóng tổ hợp 656 máy bay không người lái và 73 tên lửa vào các khu dân sự Ukraine, khiến 23 người thiệt mạng và ít nhất 130 người bị thương.

Không quân Ukraine cho biết nước này đánh chặn thành công 91,7% số drone và 90,6% tên lửa hành trình, nhưng chỉ bắn hạ được 27% tên lửa đạn đạo. Thứ trưởng Quốc phòng Ukraine Serhiy Beskrestnov tiết lộ Nga còn duy trì kho dự trữ chiến lược 180-250 tên lửa đạn đạo Iskander, khác với các loại tên lửa khác thường được sử dụng trong vòng vài tháng sau khi sản xuất.

“Tên lửa đạn đạo là lý lẽ cuối cùng của Nga trong cuộc chiến này,” ông Zelenskyy viết, đồng thời kêu gọi Mỹ cho phép Ukraine sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot theo giấy phép. Washington từ chối, nhưng ông Zelenskyy cam kết sẽ sản xuất phiên bản Ukraine của hệ thống Patriot vào cuối năm 2027.

Trên mặt trận phía đông, Quân đoàn 3 Ukraine ngày 31/5 tuyên bố đã thiết lập quyền kiểm soát hỏa lực đối với các thành phố Luhansk, Starobilsk, Alchevsk, Bryanka và Kadiivka – tất cả đều nằm sâu 50-90 km bên trong vùng Luhansk bị chiếm đóng – và có thể bắn trúng xe bọc thép cùng kho đạn dược ở biên giới Nga, cách xa 205 km. Các phóng viên quân sự Nga xác nhận khả năng này của Ukraine.

Ukraine cũng bắt đầu tập kích các trung tâm huấn luyện. Chỉ huy Lực lượng Hệ thống Không người lái Ukraine, Robert Brovdi, cho biết lực lượng của ông đã tấn công bãi huấn luyện Tryokhizbenko của Tập đoàn quân số 3 Nga tại Luhansk, gây ra ít nhất 30 thương vong.

Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), một tổ chức tư vấn có trụ sở tại Washington, đánh giá Nga chỉ giành được 104 km vuông lãnh thổ trong năm nay, nhưng sau khi xem xét lại bằng chứng mới, con số này được điều chỉnh xuống còn 40,64 km vuông. Trong cùng kỳ, Nga mất quyền kiểm soát 281,1 km vuông lãnh thổ đã chiếm đóng. Dự án tình báo nguồn mở DeepState ước tính Nga chỉ giành được 14 km vuông trong tháng 5 – thành tích tồi tệ nhất kể từ tháng 9/2023.

“Hầu như không có con đường nào an toàn cho quân chiếm đóng ở phía nam và phía đông đất nước chúng tôi,” ông Zelenskyy viết trên Telegram.

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov xác nhận Moscow đã nghe rõ thông điệp của ông Zelenskyy, mô tả ý định của nhà lãnh đạo Ukraine là “tái chiếm những vùng đất này”. Ông Lavrov cũng bày tỏ thất vọng trước việc Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump không còn giữ vị thế trung lập như đã hứa tại hội nghị thượng đỉnh Alaska hồi tháng 8/2025.

Trong chiến dịch tập kích tầm xa, ngày 30/5, Ukraine phá hủy một bệ phóng tên lửa đạn đạo và hai máy bay ném bom chiến lược tầm xa Tupolev-142 tại căn cứ không quân Taganrog trên biển Azov. Cuối tuần qua, Ukraine tập kích các nhà máy lọc dầu Saratov và Rostov, tiếp đến là nhà máy Ilsky – một trong những nhà máy lớn nhất nước Nga – và nhà máy Novoshakhtinsky. Ngay trước thềm Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St Petersburg, Ukraine đã tấn công bến dầu St Petersburg và làm hư hại nặng tàu hộ vệ Boykyi neo đậu trong thành phố.