Một vụ tập kích bằng máy bay không người lái (UAV) gần nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia ở khu vực miền đông nam Ukraine do Nga kiểm soát đã khiến một chuyên gia hạt nhân thiệt mạng và 17 người bị thương, theo các báo cáo từ phía Nga.
Ngày 16/4, Moscow tuyên bố UAV được phóng từ phía Ukraine. Vấn đề an ninh của nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu đã gây quan ngại sâu sắc trên toàn cầu trong bối cảnh xung đột toàn diện mà Nga phát động nhằm vào Ukraine từ tháng 2/2022.
Hầu hết những người bị thương trong vụ tấn công là nhân viên của nhà máy, theo cập nhật trên Telegram của ban quản lý Nga tại cơ sở hạt nhân này. Phía Nga coi đây là một trong những sự cố nghiêm trọng nhất trong lịch sử nhà máy.
Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) trước đó xác nhận các báo cáo về việc vụ tấn công nhằm vào nhân viên tại một điểm dừng xe buýt. “Không có thiệt hại nào về an toàn hoặc an ninh hạt nhân được báo cáo,” IAEA, cơ quan giám sát hạt nhân của Liên hợp quốc, cho biết trên mạng xã hội.
Tuy nhiên, IAEA kêu gọi “các chỉ huy quân sự chịu trách nhiệm cho những hành động này cũng như tất cả những người khác nhằm vào các nhà máy điện hạt nhân hoặc nhân viên của họ phải ngay lập tức chấm dứt những hành động không thể chấp nhận này”, với lý do “rủi ro lớn đối với an toàn hạt nhân”.
Nhà máy Zaporizhzhia bị lực lượng Nga chiếm giữ một tháng sau khi Moscow phát động chiến dịch quân sự. Kể từ đó, cơ sở này nằm dưới sự quản lý của Nga. An toàn của nhà máy – cùng những hậu quả tiềm tàng nếu bị tấn công trong giao tranh – là mối quan tâm kể từ khi chiến tranh bắt đầu.
Sáu lò phản ứng của Zaporizhzhia có thể sản xuất gần 6 gigawatt điện, đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp điện cho lưới điện quốc gia Ukraine. Tất cả các lò phản ứng đã ngừng hoạt động kể từ khi Nga chiếm giữ, nhưng một vụ tấn công có thể gây hư hỏng và tiềm ẩn nguy cơ rò rỉ phóng xạ nghiêm trọng.
Vụ tập kích diễn ra trước chuyến thăm theo kế hoạch của Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi để đánh giá an toàn hạt nhân. Hiện chưa rõ liệu chuyến thăm này có còn diễn ra hay không.
Vài giờ sau đó, một cuộc tấn công của Nga vào nhà máy nhiệt điện ở miền trung Ukraine đã buộc nhà máy phải tạm dừng hoạt động, theo DTEK, nhà cung cấp năng lượng lớn nhất Ukraine. Không có thương vong nào được báo cáo, nhưng DTEK tuyên bố trên mạng xã hội rằng vụ tấn công gây ra “thiệt hại đáng kể cho thiết bị”.
Nga đã tấn công các nhà máy nhiệt điện của DTEK 230 lần kể từ khi chiến tranh bắt đầu, theo kênh Telegram của công ty, trong một chiến dịch phá hủy cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine.