Uganda đã khởi động chương trình phân phát lương thực cứu trợ khẩn cấp sau khi ghi nhận ít nhất 19 ca tử vong vì đói tại khu vực hạn hán kéo dài ở phía đông đất nước. Chính phủ Uganda lên kế hoạch cung cấp 9.400 tấn lương thực cứu trợ trong hai tháng tới, sử dụng ngân sách khẩn cấp 45 tỷ shilling (khoảng 9 triệu bảng Anh) đã được quốc hội phê duyệt.
Khu vực Karamoja đang trải qua đợt khô hạn nghiêm trọng nhất trong nhiều năm. Mùa vụ thất bát liên tiếp do thiếu mưa khiến 1,5 triệu người dân trong vùng đối mặt với tình trạng thiếu lương thực trầm trọng và suy dinh dưỡng gia tăng. Hệ thống Cảnh báo Sớm Nạn đói (Fews Net) báo cáo tình hình đã chuyển sang mức khủng hoảng trên toàn bộ Karamoja.
Phát biểu tại một trường tiểu học ở huyện Kaabong hôm thứ Tư, ông Sam Engola, Bộ trưởng Phòng chống Thiên tai và Người tị nạn, cho biết: “Tổng thống không muốn nghe tin bất kỳ ai ở Karamoja chết vì đói. Tôi đến đây để giám sát việc phân phát lương thực đến cùng. Tôi sẽ đảm bảo mọi người đều nhận được thực phẩm. Không ai bị bỏ lại phía sau”.
Các cơ sở y tế báo cáo đang điều trị cho hàng trăm trẻ em bị suy dinh dưỡng nặng. Một báo cáo dinh dưỡng công bố hồi tháng Sáu cho thấy gần một nửa dân số tại hai huyện Kaabong và Kotido trong tình trạng khủng hoảng. Các chuyên gia cho rằng nguyên nhân dẫn đến tình trạng mất an ninh lương thực tái diễn bao gồm các cú sốc biến đổi khí hậu, suy thoái môi trường như phá rừng và chăn thả quá mức, cùng với đói nghèo và năng suất nông nghiệp thấp.
Angelina Nakiru, 21 tuổi, mẹ hai con tại Rupa, cách thị trấn Moroto khoảng 8 km, kể rằng cô đang vật lộn nuôi con sau khi mùa màng thất bại. Mỗi sáng cô phải đến một nhà máy xay nghiền đá để tìm quặng vàng, công việc bụi bặm và kiệt sức nhưng là cách duy nhất để có tiền mua ngô và đậu nuôi con. “Tình hình thật khủng khiếp. Người ta đang chết đói. Chính phủ phải đến cứu giúp người dân”, cô nói.
Đây là chiến dịch quy mô lớn đầu tiên do chính phủ Uganda tổ chức sau khi viện trợ bị cắt giảm. Các cơ quan như Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) buộc phải thu hẹp đáng kể hoạt động cứu trợ. Tại Uganda, WFP đã ngừng hỗ trợ lương thực cho 63% dân số tị nạn, cắt đứt hơn 1 triệu người khỏi nguồn viện trợ.
Bà Agnes Kirabo, Giám đốc điều hành Liên minh Quyền Lương thực Uganda (FRA), nhận định: “Việc phân phát lương thực khẩn cấp là biện pháp cứu mạng, không phải giải pháp lâu dài. Để phá vỡ vòng luẩn quẩn này, chúng ta phải giải quyết các nguyên nhân gốc rễ của mất an ninh lương thực thông qua cải cách cơ cấu”. Bà cho rằng cần coi tiếp cận lương thực là quyền cơ bản của con người và chính phủ cần đầu tư vào cơ sở hạ tầng nước và khả năng chống chịu khí hậu. “Cuối cùng, khủng hoảng đói ở Karamoja là khủng hoảng quản trị. Sự lãnh đạo của chính phủ trong tình trạng khẩn cấp này rất đáng hoan nghênh, nhưng cần phải có ý chí chính trị để thực hiện những thay đổi mang tính hệ thống nhằm bảo vệ người dân Karamoja và Uganda khỏi nạn đói có thể dự đoán và ngăn ngừa được”, bà Kirabo nói.
