UAE giải phóng hàng tỷ USD tiền Iran đông lạnh trong bối cảnh Mỹ thúc đẩy ngừng bắn

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đã đồng ý giải phóng hàng tỷ USD cho Iran, đánh dấu sự thay đổi chiến thuật sau nhiều tuần xảy ra các cuộc tấn công của Iran vào quốc gia giàu có này, bốn nguồn tin cho biết.

Động thái này diễn ra cùng thời điểm với các cuộc đàm phán rộng hơn giữa Tehran và Washington nhằm chấm dứt chiến tranh. Các nhà ngoại giao cho biết các cuộc thương lượng thảo luận về việc giải phóng hàng chục tỷ USD tiền mà Iran thu được từ dầu mỏ đang bị đóng băng tại các ngân hàng nước ngoài dưới các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Hai nguồn tin khu vực cho biết UAE đã đồng ý giải phóng tổng cộng 10 tỷ USD, trong đó hơn 3 tỷ USD đã được chuyển giao. Hai nguồn tin khác có hiểu biết về thỏa thuận này cho biết tổng số tiền liên quan lên tới 20 tỷ USD và động thái này được thực hiện để đổi lấy việc Iran ngừng các cuộc tấn công vào UAE.

Một nguồn tin có hiểu biết cho biết khoản 3 tỷ USD đầu tiên đã được giải ngân. Reuters chưa thể xác định số tiền này thuộc về UAE hay xuất phát từ các tài khoản Iran bị phong tỏa từ lâu trong hệ thống ngân hàng UAE.

Một quan chức UAE cho biết: “Chính sách đối ngoại của UAE nhằm thúc đẩy giảm leo thang và giảm căng thẳng trong khu vực, đồng thời thúc đẩy hòa bình và ổn định lâu dài. UAE ủng hộ các nỗ lực, bao gồm cả những nỗ lực của Mỹ, để bảo vệ người dân trong khu vực khỏi những hậu quả của xung đột.”

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết số tiền bị đóng băng sẽ không được giải phóng ngay cho Iran khi ký thỏa thuận, nhưng thỏa thuận tiềm năng được cấu trúc để đảm bảo lợi ích kinh tế sẽ đến tay Tehran nếu nước này thực hiện các nghĩa vụ của mình.

Thỏa thuận này đánh dấu sự xoay chuyển đáng chú ý từ sự thù địch công khai trong quan hệ UAE-Iran trong phần lớn thời gian chiến tranh, khi các cuộc tấn công của Iran khiến khách sạn Dubai trống rỗng, khiến nhiều người nước ngoài phải rời đi và làm lung lay danh tiếng an toàn của quốc gia này.

Một nguồn tin cho biết thỏa thuận này giúp giải quyết xung đột giữa Mỹ và Iran mà không bên nào vượt qua ranh giới đỏ của mình: Iran có thể tuyên bố nhận được bồi thường chiến tranh, trong khi Washington có thể nhấn mạnh rằng họ không tốn bất kỳ khoản nào. Abu Dhabi có được an ninh riêng và bảo vệ vị thế trung tâm của Dubai.

Một nguồn tin khác cho biết để đổi lấy việc giải ngân, Iran sẽ ngừng các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái vào UAE, đồng thời hai bên sẽ tái xây dựng quan hệ song phương bao gồm chia sẻ thông tin tình báo và hợp tác kinh tế. Nguồn tin này cũng cho biết Iran đã tiếp cận ít nhất hai quốc gia Arab Vùng Vịnh khác để thực hiện thỏa thuận tương tự.

Cuộc tấn công trực tiếp cuối cùng của Iran vào UAE được biết đến là hơn một tháng trước – một cuộc tấn công vào ngày 4/5 nhằm vào cảng Fujairah ở Vịnh Oman. Các cuộc đàm phán đã bắt đầu từ vài tuần trước nhưng tăng tốc khi các quan chức Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đến Abu Dhabi gặp Sheikh Tahnoun bin Zayed al Nahyan, cố vấn an ninh quốc gia UAE. Chuyến đi đó được nối tiếp bằng chuyến thăm của các quan chức UAE tới Tehran để thương lượng chi tiết về cơ chế.

Các ngân hàng Dubai từ lâu đã nắm giữ các khoản tiền gửi lớn liên quan đến Iran, phần lớn hiện đang bị đóng băng dưới các lệnh trừng phạt của Mỹ. Vào ngày 11/4, một nguồn tin cấp cao Iran cho biết Mỹ đã đồng ý giải phóng tài sản đông lạnh của Iran tại Qatar và các ngân hàng nước ngoài khác, mặc dù một quan chức Mỹ đã nhanh chóng phủ nhận.