Tỷ lệ tín nhiệm của ông Trump chạm đáy lịch sử: Đảng Cộng hòa đối diện nguy cơ mất ghế giữa kỳ

Theo kết quả khảo sát của Reuters/Ipsos công bố hôm thứ Hai, tỷ lệ tín nhiệm của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã xuống mức thấp kỷ lục, chỉ khoảng 31% người được hỏi bày tỏ hài lòng với cách ông điều hành đất nước. Đây là con số thấp nhất trong cả hai nhiệm kỳ tổng thống của ông, và tiếp tục giảm so với mức 32% của hai tuần trước đó.

Kết quả này xuất hiện trong bối cảnh nhiều cử tri Mỹ bất bình với chi phí sinh hoạt leo thang và cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran vấp phải sự phản đối rộng rãi. Giới phân tích nhận định những yếu tố này có thể khiến đảng Cộng hòa của ông Trump phải trả giá trong cuộc bầu cử giữa kỳ dự kiến diễn ra ngày 3/11.

Khoảng cách 12 điểm nghiêng về đảng Dân chủ

Khi được hỏi sẽ bỏ phiếu cho đảng nào nếu bầu cử diễn ra vào thời điểm hiện tại, 47% người được khảo sát chọn đảng Dân chủ, trong khi 35% chọn đảng Cộng hòa. Mức chênh lệch 12 điểm này là lớn nhất trong chu kỳ bầu cử hiện tại, tăng từ khoảng cách 7 điểm của hai tuần trước.

Nguyên nhân chính của sự sụt giảm ủng hộ dành cho đảng Cộng hòa là số lượng ngày càng đông cử tri nữ chuyển sang ủng hộ đảng Dân chủ, chiếm khoảng một nửa số người được hỏi. Bên cạnh đó, 40% cử tri đánh giá đảng Dân chủ quản lý kinh tế tốt hơn, so với 33% lựa chọn đảng Cộng hòa.

Khảo sát được thực hiện với 1.679 người trưởng thành, mang tính chất thăm dò chung về tâm lý cử tri chứ không phân tích theo từng bang. Do đó, kết quả thực tế của cuộc bầu cử vẫn có thể tạo ra những bất ngờ.

Quy luật lịch sử của các cuộc bầu cử giữa kỳ

Trong lịch sử, tổng thống đương nhiệm và đảng cầm quyền thường chịu một số phản ứng ngược trong các cuộc bầu cử giữa kỳ. Theo Trung tâm Chính trị thuộc Đại học Virginia, cử tri ủng hộ đảng đối lập thường có động lực đi bỏ phiếu cao hơn trong các cuộc bầu cử này.

Trong 20 cuộc bầu cử giữa kỳ kể từ năm 1946, có 12 lần tỷ lệ tín nhiệm của tổng thống đương nhiệm giảm trong giai đoạn từ tháng 7 đến tháng 11, tức những tháng ngay trước ngày bỏ phiếu. Chỉ 7 lần tỷ lệ này cải thiện, và một lần duy nhất – dưới thời Tổng thống George W. Bush năm 2006 – giữ nguyên.

Tín nhiệm thấp, mất ghế nhiều

Theo dữ liệu của Dự án Tổng thống Mỹ thuộc Đại học California, Santa Barbara, trong 20 cuộc bầu cử giữa kỳ từ năm 1946, đảng cầm quyền đã mất ghế tại Hạ viện 18 lần. Tuy nhiên, một tổng thống được lòng dân thường giúp giảm nhẹ tác động này.

Ví dụ, khi 75% người Mỹ ủng hộ Tổng thống George Bush trong cuộc bầu cử giữa kỳ năm 1990, đảng Cộng hòa chỉ mất 8 ghế trên cả hai viện. Ngược lại, năm 1994, khi tỷ lệ tín nhiệm của Tổng thống Bill Clinton trong kỳ bầu cử giữa kỳ đầu tiên ở mức 46%, đảng Dân chủ mất tới 52 ghế tại Quốc hội. Đến năm 1998, khi tín nhiệm của ông Clinton tăng lên 66%, đảng Dân chủ chỉ mất 5 ghế.

Các nghiên cứu tổng hợp dữ liệu của Đại học California cho thấy khi tổng thống có tỷ lệ tín nhiệm dưới 50%, đảng của ông thường có kết quả bầu cử bất lợi.

Điều này có ý nghĩa gì với ông Trump?

Giới nghiên cứu nhận định tỷ lệ tín nhiệm lao dốc của ông Trump trong bối cảnh cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran rất có thể sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến đảng Cộng hòa. Với mức tín nhiệm thấp nhất trong lịch sử các tổng thống Mỹ theo tổng hợp của Đại học California, khả năng đảng Cộng hòa giữ được thế đa số mong manh tại Quốc hội được đánh giá là rất nhỏ.

Câu hỏi còn lại là mức độ thiệt hại mà đảng này có thể phải hứng chịu từ các chính sách của ông Trump. Theo Trung tâm Chính trị, trong 5 cuộc bầu cử giữa kỳ gần nhất, tỷ lệ tín nhiệm tổng thống trong các cuộc thăm dò sau bỏ phiếu thường cao hơn một chút so với trước bỏ phiếu, do có thêm nhóm người đã thực sự đi bầu. Điều này đồng nghĩa kết quả cuối cùng phụ thuộc vào việc các đảng thuyết phục cử tri ủng hộ mình đi bỏ phiếu hiệu quả đến đâu.

Đảng Dân chủ có thể giành bao nhiêu ghế?

Theo NBC News – đơn vị tự thực hiện thăm dò và công bố phân tích theo từng bang – đảng Dân chủ tại Thượng viện có khả năng giành chiến thắng tại North Carolina và Maine từ tay đảng Cộng hòa. NBC cũng đánh giá Alaska, Iowa và Texas là những bang có thể ngả theo bất kỳ bên nào.

Tại Hạ viện, NBC dự báo có 15 khu vực bầu cử có khả năng chuyển từ đảng Cộng hòa sang đảng Dân chủ. Cơ quan này xếp 4 khu vực hiện do đảng Cộng hòa nắm giữ và 3 khu vực do đảng Dân chủ nắm giữ vào diện "cân não".

Nếu đảng Dân chủ thắng tất cả các cuộc đua sát nút này mà không mất ghế nào hiện có, họ sẽ giành thêm tổng cộng 22 ghế tại Hạ viện và 5 ghế tại Thượng viện.

Toàn bộ 435 khu vực bầu cử Hạ viện và 33 trong số 100 ghế Thượng viện sẽ được bầu trong cuộc bầu cử giữa kỳ lần này. Hiện đảng Cộng hòa giữ thế đa số mong manh 218-214 ghế tại Hạ viện và dẫn trước tại Thượng viện với tỷ lệ 53-47.