Tuần qua tại Palestine: Bê bối đối xử tù nhân gây phẫn nộ, Israel mở rộng khu định cư

Tuần qua chứng kiến làn sóng phản ứng ngoại giao mạnh mẽ nhắm vào Israel sau vụ việc Bộ trưởng An ninh Quốc gia Itamar Ben-Gvir đăng tải video nhạo báng các nhà hoạt động nước ngoài bị giam giữ. Đoạn video ghi lại cảnh Ben-Gvir vui mừng khi các tù nhân bị ép quỳ gối, tay bị trói, sau khi lực lượng Israel chặn đoàn tàu thuyền nhân đạo hòng phá vòng vây Gaza trên vùng biển quốc tế.

Kết hợp với các báo cáo cho thấy ít nhất 15 nhà hoạt động bị xâm hại tình dục trong thời gian bị giam, vụ việc đã gây ra phản ứng ngoại giao quốc tế mạnh nhất đối với Israel trong những tuần gần đây. Pháp cấm Ben-Gvir nhập cảnh, trong khi hơn một chục quốc gia bao gồm Ý, Canada, Tây Ban Nha, Ireland, Đức và Hàn Quốc đã triệu tập đại sứ Israel hoặc đưa ra các tuyên bố chính thức lên án. Ngay cả Đại sứ Mỹ Mike Huckabee cũng cho rằng Ben-Gvir đã 'phản bội phẩm giá quốc gia mình'.

Đến ngày 24/5, Tổng thống Israel Isaac Herzog đã lên tiếng công khai, lên án bạo lực của người định cư là 'hành vi thô bạo' và cho rằng 'nghiêm cấm lạm dụng tù nhân'. Đáp lại, Ben-Gvir kêu gọi phế truất Tổng thống.

Trong khi vụ bê bối chiếm sóng truyền thông, Bộ trưởng Tài chính Bezalel Smotrich đã thúc đẩy kế hoạch phá hủy làng Khan al-Ahmar của người Bedouin tại hành lang chiến lược E1 phía đông Jerusalem. Smotrich coi việc mở rộng các khu định cư là hành động trả đũa đối với lệnh bắt giữ của Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) nhắm vào ông. 'Chính quyền Palestine đã phát động một cuộc chiến, và họ sẽ nhận lại chiến tranh', Smotrich tuyên bố.

Tuần này cũng chứng kiến Ủy ban Giáo dục Knesset đẩy nhanh dự luật thành lập cơ quan di sản cho Bờ Tây và Gaza, trao quyền cho các cơ quan dân sự Israel đối với các địa điểm khảo cổ. Cố vấn pháp lý của ủy ban cảnh báo dự luật 'mâu thuẫn với các thỏa thuận quốc tế' mà Israel đã ký, trong khi quân đội Israel phản đối việc áp dụng dự luật tại Gaza vì có thể bị coi là sáp nhập trên thực tế.

Bối cảnh chính trị này diễn ra cùng với các cuộc tấn công và phá hủy gia tăng tại Bờ Tây. Theo Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo (OCHA), hơn 50 cuộc tấn công của người định cư gây thương vong hoặc thiệt hại tài sản đã được ghi nhận chỉ trong một tuần. Người định cư đã đốt xe ở Halhul, san phẳng đất nông nghiệp ở Beit Ummar, phá hủy cây ô liu ở Wadi al-Sha'ar và Qaryut. Tại làng al-Mughayyir, lực lượng Israel đốt phá đất nông nghiệp và xả hơi cay vào một trường nam sinh trong ba tuần liên tiếp.

Tại Ein el-Hilweh ở thung lũng Jordan, xe ủi Israel đã phá hủy nhà ở và chuồng gia súc của gia đình Daraghmeh vào ngày 20/5, bất chấp các lá thư từ luật sư gia đình chỉ ra rằng họ đã sống ở đó hàng thập kỷ và việc phá hủy sẽ tước đoạt nhà cửa và sinh kế của họ. Binh lính cùng một người định cư đã ngăn nhân viên Trăng lưỡi liềm đỏ cung cấp lều cho gia đình bị di dời và tịch thu xe của họ.

Tại Gaza, ít nhất 27 người Palestine thiệt mạng trong tuần qua, bất chấp thỏa thuận 'ngừng bắn'. Một cuộc không kích của Israel vào ngày 24/5 đã giết chết Mohammad Abu Mallouh, vợ Alaa Zaqlan và con trai sáu tháng tuổi Osama tại trại tị nạn Nuseirat. Một ngày trước đó, năm cảnh sát và một cậu bé 13 tuổi thiệt mạng khi máy bay Israel ném bom đồn cảnh sát ở phía bắc Gaza. Kể từ tháng 10/2023, tổng số người chết tại Gaza đã lên tới 72.797 người, theo Bộ Y tế Gaza.

Tình hình nhân đạo vẫn ở mức khủng hoảng: 1,7 triệu người phải trú ẩn tại các điểm sơ tán, chỉ một nửa số xe tải viện trợ từ Ai Cập có thể dỡ hàng tại các cửa khẩu Israel trong 18 ngày đầu tháng 5. Bộ Y tế Gaza cảnh báo 250 bệnh nhân suy thận có nguy cơ mất quyền tiếp cận lọc máu, 11.000 bệnh nhân tiểu đường thiếu insulin và 110 bệnh nhân máu khó đông không có thuốc điều trị thiết yếu. Cũng trong tuần này, Israel tiếp tục ngăn người Hồi giáo tại Gaza thực hiện lễ hành hương Hajj năm thứ ba liên tiếp.