Trung Quốc đã vượt qua Mỹ trên bảng xếp hạng siêu máy tính nhanh nhất thế giới, một dấu hiệu cho thấy năng lực cạnh tranh ngày càng tăng của Bắc Kinh trong lĩnh vực công nghệ cao. Theo bảng xếp hạng TOP500 được công bố tại Hamburg (Đức) ngày 13/5, siêu máy tính LineShine của Trung Quốc đã chiếm vị trí đầu bảng, vượt qua El Capitan của Mỹ.
LineShine đặt tại Trung tâm Siêu máy tính Quốc gia ở Thâm Quyến, đạt hiệu suất 2,198 exaflops, thực hiện hơn 2 tỷ tỷ phép tính mỗi giây – dẫn trước El Capitan tới 20%. Đây là lần đầu tiên một hệ thống siêu máy tính của Trung Quốc đứng đầu bảng xếp hạng này kể từ năm 2017 với Sunway TaihuLight.
Trước đó, El Capitan tại Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Livermore (California, Mỹ) từng giữ vị trí số 1 kể từ tháng 11/2024. Xếp sau lần lượt là Frontier tại Phòng thí nghiệm Quốc gia Oak Ridge (Tennessee, Mỹ), Aurora tại Phòng thí nghiệm Quốc gia Argonne (Illinois, Mỹ) và Jupiter tại Trung tâm Siêu máy tính Jülich (Đức). Các quốc gia khác có đại diện trong top 20 gồm Anh, Nhật Bản, Hàn Quốc, Italy, Hà Lan và Thụy Sĩ.
Đặc biệt, LineShine là siêu máy tính duy nhất và đầu tiên đạt hiệu suất trên 2 exaflops với thiết kế chỉ sử dụng bộ xử lý trung tâm (CPU) thông thường. Trong khi phần lớn siêu máy tính hiện đại dùng GPU (bộ xử lý đồ họa) để tăng tốc tính toán phức tạp cho các mô hình AI như ChatGPT hay Claude, LineShine vẫn vận hành hoàn toàn bằng CPU, vốn có ít nhân xử lý hơn và chậm hơn trong các tác vụ phức tạp.
Bảng xếp hạng TOP500 được công bố hai lần mỗi năm kể từ năm 1993. Các chuyên gia đánh giá bảng xếp hạng này ngày càng ít liên quan kể từ khi AI phát triển mạnh, bởi nó chủ yếu bao gồm các hệ thống của chính phủ và học viện tình nguyện tham gia, trong khi các đại gia công nghệ như Microsoft và Amazon mới đang dẫn đầu trong các tiến bộ AI hiện nay. Một nghiên cứu năm 2015 của Đại học Cornell ước tính El Capitan chỉ đạt 22% hiệu suất tính toán so với cơ sở siêu máy tính Colossus của xAI tại Memphis, Tennessee.
Cuộc đua công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng gay gắt, với những lệnh trừng phạt và kiểm soát xuất khẩu nhằm làm chậm đối thủ. Báo cáo Chỉ số AI 2026 của Đại học Stanford công bố tháng 4 cho thấy Trung Quốc đã "thu hẹp khoảng cách hiệu quả" với Mỹ về hiệu suất mô hình AI, nhưng Mỹ vẫn dẫn đầu về sản xuất các mô hình AI hàng đầu, trong khi Trung Quốc chiếm ưu thế về bằng sáng chế và lắp đặt robot công nghiệp.
