Chủ vườn sầu riêng người Malaysia, Stephen Chow, cùng công nhân của mình phải làm việc nhiều giờ trong đêm khuya, đội đèn pha để thu hoạch những quả vừa chín tới – loại trái cây đang được người tiêu dùng Trung Quốc ưa chuộng. Tuy nhiên, sự nỗ lực này có thể không đủ để giúp Chow thoát khỏi cảnh thua lỗ.
Theo các nhà vườn và chuyên gia trong ngành, biến đổi khí hậu đang gây ra những đợt nắng nóng khắc nghiệt và mưa trái mùa tại Malaysia – một trong những nước sản xuất sầu riêng lớn nhất Đông Nam Á. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình ra hoa, đậu trái và chất lượng sầu riêng, đặc biệt là giống Musang King nổi tiếng.
Trung Quốc hiện là thị trường tiêu thụ sầu riêng lớn nhất thế giới, chiếm khoảng 90% lượng sầu riêng xuất khẩu của ASEAN. Theo số liệu hải quan Trung Quốc, kim ngạch nhập khẩu sầu riêng trong năm 2023 đạt hơn 6 tỷ USD, tăng mạnh so với các năm trước. Sự bùng nổ nhu cầu này khiến giá sầu riêng tại các chợ đầu mối ở Trung Quốc tăng cao, kéo theo sự mở rộng nhanh chóng của các vườn trồng tại Malaysia, Thái Lan và Việt Nam.
Tuy nhiên, các nhà vườn Malaysia đang phải đối mặt với chi phí sản xuất tăng do phải đầu tư hệ thống tưới tiêu, lưới che nắng và các biện pháp bảo vệ cây trồng khác trước thời tiết cực đoan. Ông Chow chia sẻ với truyền thông rằng, nếu tình trạng này tiếp diễn, nhiều nhà vườn nhỏ có thể phải bỏ vườn hoặc chuyển đổi cây trồng.
Chính phủ Malaysia đã triển khai các chương trình hỗ trợ nông dân, bao gồm trợ cấp giống cây, thiết bị chống hạn và đào tạo kỹ thuật canh tác thích ứng với biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng, về dài hạn, ngành sầu riêng cần có chiến lược phát triển bền vững, đa dạng nguồn cung để đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn từ thị trường Trung Quốc, tránh phụ thuộc vào một mùa vụ hoặc một khu vực canh tác duy nhất.
