Trump tuyên bố sẽ coi eo biển Hormuz là 'lãnh thổ' Mỹ giữa lúc căng thẳng với Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 28/8 (giờ New York) tuyên bố sẽ sớm coi eo biển Hormuz là "lãnh thổ" của Mỹ, giữa lúc căng thẳng với Iran vẫn ở mức cao. Phát biểu trước những người ủng hộ, ông Trump nói rằng sau khi "đánh bại Iran", Washington sẽ tuyên bố tuyến đường thủy quan trọng này là lãnh thổ Mỹ.

"Sau khi chúng ta đánh bại Iran, nước đang bị đánh bại rất thảm hại, chẳng bao lâu nữa tôi sẽ tuyên bố eo biển Hormuz là lãnh thổ của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ", ông Trump nói với người ủng hộ tại New York hôm 28/8.

Eo biển Hormuz là tuyến đường huyết mạch vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu. Kể từ ngày 28/2, Mỹ và Israel bước vào cuộc chiến với Iran sau loạt đòn tấn công, và Iran đã đáp trả bằng việc hạn chế tàu thuyền qua lại eo biển này.

Trước chiến tranh, eo biển Hormuz được lưu thông tự do, nhưng hiện việc kiểm soát tuyến đường này đã trở thành điểm mấu chốt trong đàm phán ngừng bắn giữa Mỹ và Iran. Hồi tháng 6, hai bên từng ký biên bản ghi nhớ nhằm chấm dứt các hoạt động quân sự, trong đó có điều khoản Iran phải "nỗ lực hết sức" để bảo đảm an toàn cho tàu thương mại. Tuy nhiên, cả hai phía sau đó đều cáo buộc nhau vi phạm thỏa thuận và giao tranh lại tiếp diễn từ cuối tháng 6.

Hiện Mỹ và Iran vẫn trong tình trạng đàm phán căng thẳng, giúp giảm cường độ giao tranh trên khắp Trung Đông nhưng chưa thể chấm dứt chiến tranh. Iran tiếp tục nhắm vào tàu thương mại trong eo biển, tuyên bố một phần eo biển nằm trong lãnh hải của nước này. Trong khi đó, Mỹ thiết lập phong tỏa riêng tại khu vực, mới đây đã nổ súng vào một tàu chở hàng bị cáo buộc tìm cách tới cảng Iran.

Trong bài phát biểu trước các quan chức thực thi pháp luật, ông Trump ca ngợi phong tỏa là "không thể ngăn cản" và gọi đây là "bức tường thép", đồng thời khẳng định hành động của Mỹ là "dịch vụ lớn cho thế giới". Ông đang ở New York để ủng hộ các ứng viên đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026, thời điểm quan trọng với chính quyền của ông khi quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ đang bị đe dọa.

Chiến tranh với Iran vẫn không được lòng dân Mỹ. Một cuộc thăm dò của Đại học Quinnipiac cuối tháng 7 cho thấy 60% cử tri Mỹ phản đối hành động quân sự chống Iran. Truyền thông cũng đưa tin Mỹ có thể đối mặt với giới hạn trong leo thang quân sự do kho đạn dược bị căng thẳng.

Phản ứng trước tuyên bố của ông Trump, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi viết trên mạng xã hội: "Eo biển Hormuz không thể bị chiếm bằng một dòng tweet, một tàu sân bay, một sắc lệnh hay một bài phát biểu tranh cử. Iran không sợ hãi trước những lời đe dọa hay bị đe dọa bởi việc phô trương lực lượng".

Cả Iran và Mỹ đều từng đề xuất áp thuế đối với tàu thương mại qua eo biển. Tháng trước, ông Trump gợi ý Mỹ có thể trở thành "người bảo vệ" eo biển Hormuz và thu phí 20% với sản phẩm đi qua tuyến đường này. Tuy nhiên, các chuyên gia pháp lý cho rằng việc thu phí như vậy sẽ vi phạm luật pháp quốc tế, vốn bảo vệ quyền tự do đi lại của tàu thương mại.

Đây không phải lần đầu ông Trump đề xuất mở rộng lãnh thổ Mỹ. Trong bài phát biểu nhậm chức năm 2025, ông từng vạch ra tầm nhìn về một nước Mỹ "đang phát triển", đồng thời gây sức ép buộc Canada và Greenland - lãnh thổ tự trị của Đan Mạch - phải từ bỏ chủ quyền.

Trong cùng ngày, ông Trump nói với Fox News rằng Mỹ sẽ dùng sức ép kinh tế để làm suy yếu và cô lập Iran - quốc gia vốn đã chịu nhiều lệnh trừng phạt từ Mỹ trong nhiều thập kỷ. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cũng cho biết Mỹ có thể công bố các biện pháp kinh tế mới nhằm gây thêm thiệt hại cho nền kinh tế Iran trong những ngày tới.