Tổng thống Trump dọa tiếp tục tấn công Iran, số người chết ở Iran tăng lên 18
Theo Ali Mustafa (Al Jazeera)
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẵn sàng tiếp tục không kích Iran "bất cứ lúc nào", trong khi số người thiệt mạng trong các cuộc tấn công mới nhất của Mỹ đã tăng lên 18 người, gồm cả trẻ em. Tehran cáo buộc Washington phạm tội ác chiến tranh khi nhắm vào một tiệc cưới ở miền Nam Iran, giữa lúc căng thẳng tại eo biển Hormuz khiến giá dầu tăng vọt.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 20/8 đe dọa sẽ tiến hành thêm các cuộc tấn công nhằm vào Iran, cảnh báo Washington có thể đánh Iran "bất cứ lúc nào chúng tôi muốn", trong khi số người chết trong đợt không kích mới nhất của Mỹ đã tăng lên 18 người, với ít nhất 108 người bị thương.
Lời đe dọa của ông Trump được đưa ra một ngày sau khi Mỹ và Iran trao đổi các đòn tấn công lớn nhất kể từ tháng 7. Quân đội Mỹ tấn công các thành phố và khu vực dọc bờ biển phía nam Iran, gần eo biển Hormuz bị phong tỏa, trong đó có một tiệc cưới tại thành phố Kuhestak. Iran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công vào các căn cứ của Mỹ ở Trung Đông, gồm Bahrain, Iraq và Jordan.
Phát biểu với báo giới tại Nhà Trắng hôm 20/8, ông Trump nói: "Chúng tôi đã đánh họ rất mạnh đêm qua" và các cuộc tấn công "đã phá hủy toàn bộ thiết bị mới mà họ cố xây dựng dọc theo eo biển Hormuz". Ông nhấn mạnh: "Đó là một cuộc tấn công rất nặng nề đêm qua. Và chúng tôi sẵn sàng làm một cuộc nữa. Bất cứ lúc nào chúng tôi muốn".
Giới chức Iran cho biết ít nhất 18 người thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ. Bộ trưởng Y tế Iran Mohammad-Reza Zafarghandi cho biết nạn nhân gồm hai trẻ em, trong đó có một bé trai 4 tuổi thiệt mạng trong vụ tấn công vào tiệc cưới ở Kuhestak thuộc hạt Sirik. Ít nhất bốn người đã thiệt mạng trong vụ tấn công này.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei mô tả vụ tấn công Kuhestak là "tội ác chiến tranh" và phản bác tuyên bố của Mỹ rằng họ không nhắm vào dân thường. "Sự thật kinh hoàng đến mức ngay cả tuyên truyền của Mỹ cũng chưa bao giờ dám khẳng định điều quân đội Mỹ đang tuyên bố hôm nay. Sirik không phải là một câu chuyện. Dân thường là có thật. Các nạn nhân là có thật", ông Baghaei viết trên mạng xã hội X.
Truyền thông Iran đưa tin lễ tang cho bốn nạn nhân ở Kuhestak sẽ được tổ chức vào hôm 21/8.
Cuộc chiến kéo dài sáu tháng đã khiến giá dầu tăng vọt, gây chao đảo nền kinh tế toàn cầu và tạo ra ngày càng nhiều vấn đề chính trị cho đảng Cộng hòa của ông Trump trước cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11 tại Mỹ.
Chỉ có 31% người Mỹ ủng hộ cuộc chiến, trong khi khoảng 63% không đồng tình, theo cuộc thăm dò của hãng tin Reuters và công ty Ipsos vào tháng 8. Cử tri đặc biệt không hài lòng về giá xăng cao. Kể từ khi giao tranh nối lại vào cuối tuần này, giá dầu Brent chuẩn quốc tế đã leo lên khoảng 95 USD/thùng, tăng hơn 30% so với đầu cuộc chiến.
Tỷ lệ ủng hộ của ông Trump cũng giảm từ 40% xuống 33% kể từ khi xung đột bùng phát, theo thăm dò Reuters/Ipsos. Hôm 20/8, ông Trump nói ông không nghĩ chiến dịch quân sự mới sẽ kéo dài. Ông cũng nhắc lại quan điểm rằng cuộc bầu cử sắp tới không phải là yếu tố trong chiến lược Iran của ông.
"Thứ nhất, tôi không ra tranh cử. Đảng của tôi đang ra tranh cử, và tôi sẽ giúp đảng của tôi", ông nói với phóng viên tại Phòng Bầu dục. "Nhưng tôi nghĩ đảng của tôi tôn trọng việc chúng tôi không cho phép Iran có vũ khí hạt nhân". Iran đã phủ nhận tìm cách chế tạo vũ khí hạt nhân.
Trung tướng về hưu Tariq Khan, cựu chỉ huy Lực lượng Biên phòng Pakistan, nhận định Mỹ "giờ đang ở trong một vị thế chiến lược ngày càng bất ổn trong cuộc chiến Iran". Ông nói với Al Jazeera: "Mỹ đã không thành công trong việc khôi phục môi trường hàng hải tồn tại trước chiến tranh, và giờ đang tiêu tốn nguồn lực quân sự để xử lý một vấn đề mà chính cuộc chiến đã tạo ra", ám chỉ việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz.
Eo biển này từng là tuyến đường thủy quốc tế lưu thông tự do, vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thương mại của thế giới trước chiến tranh. Tehran đã đóng cửa tuyến đường này nhằm đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào ngày 18/2 khởi đầu cuộc chiến. Dù Mỹ nhiều lần tuyên bố eo biển vẫn mở, hiện chỉ một số ít tàu thuyền đi qua mỗi ngày, và Iran vẫn tiếp tục nhắm vào các tàu cố vượt qua.
Hôm 20/8, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết hai tàu chở dầu đã va phải thủy lôi và bị vô hiệu hóa khi cố vận chuyển trái phép. Trong một diễn biến khác, công ty vận tải biển Bahri của Saudi Arabia báo cáo hai thủy thủ người Philippines thiệt mạng trong một vụ tấn công nhằm vào tàu của họ đầu tuần này.
Cơ quan Quản lý Vịnh Ba Tư của Iran (PGSA), do Tehran thành lập để kiểm soát eo biển Hormuz, đã thêm 11 tàu vào danh sách đen vì bị cáo buộc "không tuân thủ" trong tuần này, ngoài 45 tàu bị đưa vào danh sách tuần trước. PGSA cho biết các tàu này sẽ bị phạt, bắt giữ hoặc tịch thu trừ khi họ nộp các giấy tờ theo yêu cầu cho Iran trước khi cố đi qua eo biển.
Song song đó, Mỹ đã tăng cường chiến dịch cô lập kinh tế Iran, đe dọa áp đặt các biện pháp trừng phạt lớn đối với các quốc gia giao thương với Tehran, đồng thời duy trì phong tỏa riêng tại eo biển Hormuz. Ông Trump hôm 20/8 tiếp tục khẳng định Washington kiểm soát eo biển, nói rằng lực lượng Mỹ đang giúp đưa "nhiều tàu ra ngoài mỗi ngày với hàng triệu thùng dầu".
"Chúng tôi, về phần lớn, làm điều đó mà không gặp rắc rối. Thỉnh thoảng họ bắn một máy bay không người lái, và chúng tôi bắn hạ nó. Chúng tôi có quyền kiểm soát, rất mạnh", ông nói. Trước đó hôm 19/8, ông tuyên bố Hải quân Mỹ đang giúp hộ tống khoảng 30 tàu ra khỏi eo biển mỗi ngày. Trước chiến tranh, khoảng 130 tàu đi qua tuyến đường thủy này mỗi ngày.
Ông Khan, cựu tướng Pakistan, cho rằng Iran hiểu họ không thể đánh bại Mỹ bằng vũ khí thông thường và đang tìm cách khiến cuộc chiến trở nên tốn kém cho ông Trump. "Nếu Trump leo thang, Iran có thể mô tả Mỹ đang bị kéo sâu vào một cuộc chiến Trung Đông khác; nếu ông kiềm chế, Tehran có thể tuyên bố rằng ưu thế quân sự của Mỹ không thể buộc Iran phải đầu hàng", ông nói.
"Iran không cần chiến thắng trên chiến trường; họ cần đứng vững, duy trì sự gián đoạn kinh tế và khiến cuộc chiến trở nên tốn kém về chính trị cho Mỹ. Tehran phải khiến chiến thắng của Mỹ ngày càng trở nên đắt đỏ – về quân sự, kinh tế và bầu cử."