Tổng thống Đài Loan Lai Ching-te ngày 18/5 khẳng định Đài Loan sẽ không chịu áp lực từ bỏ nền dân chủ và chủ quyền của mình, vài ngày sau khi vấn đề về vùng lãnh thổ tự trị này trở thành một trong những điểm thảo luận chính giữa Trung Quốc và Mỹ.
“Đài Loan sẽ không khiêu khích hay leo thang xung đột, nhưng cũng sẽ không từ bỏ chủ quyền quốc gia, phẩm giá, cũng như lối sống dân chủ và tự do dưới áp lực”, ông Lai viết trên mạng xã hội hôm Chủ nhật.
Ông nhấn mạnh: “Đài Loan luôn là bên kiên trì duy trì hiện trạng ở eo biển Đài Loan, chứ không phải là bên tìm cách thay đổi nó”, đồng thời cho rằng Trung Quốc mới là “nguyên nhân gốc rễ của bất ổn khu vực”.
Bắc Kinh coi Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình và đã tuyên bố sẽ thống nhất bằng vũ lực nếu cần thiết.
Tuyên bố trên được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với Fox News hôm 16/5 rằng ông không “muốn ai đó tuyên bố độc lập”, ám chỉ Đài Loan.
Cuộc phỏng vấn này diễn ra sau hội nghị thượng đỉnh của ông Trump với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đầu tuần trước, nơi căng thẳng giữa chính quyền Đài Loan và Bắc Kinh nổi lên như một vấn đề lớn.
Theo nhận xét được truyền thông nhà nước Trung Quốc công bố, ông Tập nói vấn đề Đài Loan là “vấn đề quan trọng nhất trong quan hệ Trung-Mỹ”.
“Nếu xử lý sai lầm, hai nước có thể xung đột hoặc thậm chí đối đầu, đẩy toàn bộ quan hệ Trung-Mỹ vào tình thế cực kỳ nguy hiểm”, ông Tập được dẫn lời.
Vấn đề chủ quyền của Đài Loan đã là một vấn đề gây tranh cãi, kéo dài từ cuộc nội chiến Trung Quốc những năm 1940. Mặc dù Mỹ không chính thức ủng hộ tuyên bố độc lập của Đài Loan, các chính quyền Mỹ liên tiếp đã hỗ trợ hòn đảo này thông qua bán vũ khí và những tuyên bố gợi ý Mỹ có thể bảo vệ Đài Loan nếu bị Trung Quốc tấn công.
Kể lại cuộc trao đổi với nhà lãnh đạo Trung Quốc trên Không lực Một, ông Trump nói ông Tập “cảm thấy rất mạnh mẽ” về việc phản đối nền độc lập của Đài Loan. Ông Trump cũng nói thêm rằng ông “không cam kết theo hướng nào” về vấn đề này. Tổng thống Mỹ cũng cho biết ông chưa quyết định có phê duyệt gói vũ khí trị giá 11 tỷ USD cho Đài Loan đã được Quốc hội Mỹ thông qua hay không.
“Tôi chưa phê duyệt. Chúng ta sẽ xem điều gì xảy ra. Tôi có thể làm, có thể không”, ông Trump nói với Fox News.
Trong tuyên bố hôm Chủ nhật, Tổng thống Đài Loan nhấn mạnh hợp tác an ninh và bán vũ khí Mỹ-Đài Loan là “yếu tố then chốt” để duy trì ổn định khu vực. “Đây không chỉ là cam kết an ninh của Mỹ với Đài Loan, mà còn là lực lượng răn đe quan trọng nhất chống lại việc phá hoại hòa bình và ổn định khu vực”, ông Lai nói.
