Tổng thống Colombia Abelardo de la Espriella vừa công bố chiến dịch "phản cách mạng" văn hóa, trong đó có việc gỡ bỏ hàng chục hiện vật trưng bày tại Bảo tàng Quốc gia. Động thái này đã làm dấy lên các cuộc biểu tình và so sánh với Tổng thống Mỹ Donald Trump.
De la Espriella, một chính trị gia bảo thủ và là đồng minh của Trump, tuần trước tuyên bố muốn ngăn chặn các thiết chế văn hóa bị những gì ông gọi là "chủ nghĩa cộng sản xã hội vô thần" chi phối. Kể từ đó, nhiều hiện vật từng đề cập đến lịch sử các phong trào xã hội, bao gồm hoạt động nữ quyền và LGBTQ+, cũng như bạo lực chính trị ở Colombia, đã bị dỡ bỏ.
Những thay đổi này đã châm ngòi các cuộc biểu tình của các nhóm dân quyền, nghệ sĩ và sinh viên. Họ cáo buộc chính phủ kiểm duyệt và cảnh báo rằng những phần quan trọng trong lịch sử đất nước có thể bị xóa bỏ.
Hôm thứ Tư, hàng chục người biểu tình đã tập trung bên ngoài Bảo tàng Quốc gia ở trung tâm Bogotá, trong khi cảnh sát chống bạo động canh gác lối vào. "Tôi thấy thật phẫn nộ khi họ muốn xóa bỏ một phần lịch sử của chúng ta", Azul Riascos, một sinh viên lịch sử, nói. Riascos cho rằng chính phủ đang thúc đẩy một hình ảnh Colombia chỉ thuần túy da trắng, Công giáo và nói tiếng Tây Ban Nha, qua đó loại trừ các cộng đồng da đen, bản địa và LGBTQ+.
Gimena Sanchez-Garzoli, Giám đốc phụ trách khu vực Andes tại Văn phòng Washington về các vấn đề Mỹ Latinh (WOLA), một tổ chức nghiên cứu và vận động chính sách, nhận định cách tiếp cận của chính phủ Colombia phản ánh xu hướng rộng hơn trong các đồng minh của Trump, những người đang sao chép các câu chuyện và chiến lược chính trị của Mỹ.
Trump đã chỉ trích gay gắt các bảo tàng ở Washington, đặc biệt là những bảo tàng thuộc Viện Smithsonian. Nhà Trắng hồi tháng 7 công bố một báo cáo gọi lãnh đạo Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Mỹ thuộc Smithsonian là những nhà hoạt động cấp tiến, đồng thời ra lệnh lắp đặt biển báo bên ngoài bảo tàng để thông báo với du khách rằng một số hiện vật không chính xác. Gần ba tháng sau lệnh này, các biển báo vẫn chưa được lắp đặt. Giám đốc bảo tàng, Anthea Hartig, nói với Quốc hội rằng báo cáo của Nhà Trắng "không phản ánh một cách công bằng và chính xác toàn bộ hoạt động của bảo tàng".
Sanchez-Garzoli cho rằng hợp tác của Trump với các chính phủ đồng minh ở Mỹ Latinh về an ninh và chống ma túy cũng mang yếu tố ý thức hệ. "Đây là những câu chuyện nhập khẩu về chủ nghĩa khủng bố và về việc bị gọi là 'woke'", nhà nhân học Arturo Sanabria nói trong cuộc biểu tình hôm thứ Tư, mô tả cách tiếp cận của chính phủ Colombia như một hình thức can thiệp tân thực dân.
Bộ trưởng Văn hóa Colombia Paola Holguin cho biết chính phủ đang xem xét và thiết kế lại các cuộc trưng bày và phương thức giám tuyển tại các bảo tàng khác do bộ này quản lý. Bộ Ngoại giao cũng đã đổi tên một sân trong từng vinh danh một nhà lãnh đạo bản địa, mô tả thay đổi này là một phần trong chiến dịch của tổng thống chống lại hệ tư tưởng "woke".
"Chính phủ đang nỗ lực nghiêm túc trong một cuộc chiến văn hóa có lẽ không tồn tại", nhà khoa học chính trị Estefania Cardozo nói bên ngoài bảo tàng. "Họ đang tạo ra một cuộc chiến để xóa bỏ những bản sắc không thể xóa bỏ vì chúng đã tồn tại."
