Một hội đồng ba thẩm phán thuộc Tòa Phúc thẩm Khu vực Columbia (Mỹ) hôm thứ Ba đã ra phán quyết rằng thẩm phán tòa quận không có thẩm quyền hủy bỏ bản án và mức án mà tòa án binh tuyên đối với cựu binh Mỹ Bowe Bergdahl hồi năm 2023.
Trước đó, Thẩm phán Reggie Walton, ngồi tại Washington D.C., đã ra phán quyết vào năm 2023 rằng bản án của Bergdahl vi phạm quyền của anh ta theo Tu chính án thứ năm do xung đột lợi ích tiềm tàng từ phía thẩm phán quân đội Jeffrey Nance – người không tiết lộ việc nộp đơn xin làm thẩm phán di trú tại Bộ Tư pháp Mỹ.
Tuy nhiên, hội đồng phúc thẩm kết luận rằng chỉ có tòa phúc thẩm trong hệ thống tư pháp quân đội mới có thẩm quyền lật lại phán quyết của tòa án binh, còn tòa án quận chỉ thực hiện xem xét gián tiếp và không thể can thiệp.
Thẩm phán Robert Wilkins, người viết ý kiến của hội đồng, giải thích: “Bởi vì Bergdahl yêu cầu tuyên bố bản án bị xóa bỏ và vô hiệu do vi phạm Hiến pháp và các quy định quân đội, đồng thời đảo ngược hậu quả của nó, anh ta thực chất đã yêu cầu Tòa án Quận hủy bỏ phán quyết của tòa án quân sự. Tuy nhiên, thẩm quyền hủy bỏ phán quyết của tòa án binh thuộc về các tòa án thực hiện xem xét phúc thẩm trực tiếp, không phải tòa án quận thực hiện xem xét gián tiếp.”
Bergdahl, khi đó 23 tuổi, đến từ Hailey, bang Idaho, đang đóng quân tại tỉnh Paktika, miền đông Afghanistan vào tháng 6/2009 khi anh rời bỏ vị trí mà không được phép. Nhóm bào chữa của anh cho biết anh rời đi để đi bộ đến sở chỉ huy nhằm phàn nàn về khả năng lãnh đạo kém của đơn vị mình.
Bergdahl bị lực lượng Mạng lưới Haqqani, một nhóm liên kết với Taliban, bắt giữ và tra tấn nhiều lần trước khi được trả tự do vào năm 2014 trong một thỏa thuận trao đổi tù nhân dưới thời Tổng thống Barack Obama. Thỏa thuận này – giải phóng 5 tù nhân Taliban khỏi nhà giam tại Vịnh Guantanamo – bị nhiều người bảo thủ chỉ trích dữ dội, trong đó có Donald Trump, người sau đó trúng cử tổng thống hai năm sau đó.
Năm 2015, trong chiến dịch tranh cử, Trump đã kêu gọi áp dụng án tử hình đối với Bergdahl và gọi quyết định miễn án tù cho anh là một “sự ô nhục” đối với đất nước.
Một số binh sĩ Mỹ đã bị thương trong quá trình tìm kiếm Bergdahl, người sau đó bị buộc tội đào ngũ và có hành vi sai trái trước kẻ thù sau khi được trả tự do. Anh đã nhận tội vào năm 2017 và bị sa thải khỏi quân đội trong sự ô nhục. Các công tố viên tại tòa án binh từng yêu cầu mức án 14 năm tù.
