Tòa án Tối cao Mỹ xem xét việc hủy bỏ quy chế bảo vệ tạm thời cho người Haiti và Syria

Tòa án Tối cao Hoa Kỳ sẽ tiến hành tranh luận bằng miệng vào thứ Tư về việc liệu chính quyền Trump có thể hủy bỏ quy chế bảo vệ tạm thời (TPS) của hàng trăm nghìn người Syria và người Haiti hay không. Đây là chương trình đã bảo vệ họ khỏi bị trục xuất vì lý do an toàn tại quê nhà.

Những người có TPS được phép sinh sống và làm việc tại Mỹ vì chính phủ cho rằng quốc gia gốc của họ không an toàn do chiến tranh, bất ổn chính trị hoặc thiên tai. Trong năm qua, chính quyền Trump đã cố gắng cắt giảm chương trình này đối với nhiều quốc gia, mở đường cho việc trục xuất hàng trăm nghìn người nhập cư được bảo vệ tại Mỹ.

Năm ngoái, Tòa án Tối cao đã cho phép chính quyền hủy bỏ quy chế TPS của hơn 300.000 người Venezuela theo thủ tục khẩn cấp. Nay, tòa sẽ xem xét các lập luận thách thức nỗ lực của chính quyền Trump nhằm loại bỏ quyền bảo vệ tương tự đối với người Syria và người Haiti.

Các nhà phân tích cho rằng nếu Tòa án Tối cao đứng về phía chính quyền Trump trong nỗ lực cắt giảm chương trình này đối với người Syria và người Haiti, thì chính quyền có thể sẽ tìm cách chấm dứt chương trình TPS cho tất cả các quốc gia. Gần 1,3 triệu người đã có TPS vào đầu nhiệm kỳ thứ hai của chính quyền Trump.

Chương trình TPS, được thành lập năm 1990, không cung cấp con đường nhập tịch, nhưng cho phép công dân từ các quốc gia được chỉ định sinh sống và làm việc tại Mỹ nếu họ không thể trở về quê hương một cách an toàn. Quy chế TPS có thể được Bộ An ninh Nội địa (DHS) gia hạn.

Người Haiti đã được bảo vệ khỏi bị trục xuất theo chương trình TPS từ năm 2010, và người Syria từ năm 2012. Đầu tháng này, Hạ viện đã thông qua đạo luật gia hạn quyền bảo vệ cho người nhập cư Haiti theo chương trình TPS thêm ba năm.

Năm ngoái, Kristi Noem, cựu Bộ trưởng An ninh Nội địa, cho biết chính phủ Syria mới đang tiến tới "quản trị thể chế ổn định" sau sự sụp đổ của Tổng thống Syria Bashar al-Assad vào cuối năm 2024. Noem cũng cho rằng "không có điều kiện bất thường hoặc tạm thời nào" tại Haiti có thể ngăn cản người Haiti "trở về an toàn", bất chấp bạo lực băng đảng đáng kể vẫn tiếp diễn tại quốc gia này.

Một số người Haiti có TPS đã kiện chính quyền Trump tại tòa án liên bang Washington DC, và một nhóm người Syria có TPS đã kiện tại tòa án New York. Hai vụ kiện đã được hợp nhất để Tòa án Tối cao thụ lý.

Trong năm qua, chính quyền Trump đã cố gắng loại bỏ quyền bảo vệ cho người dân từ 13 quốc gia được chỉ định TPS khác nhau, như một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn nhằm phá hoại những người nhập cư hợp pháp tại Mỹ. Một số quy chế TPS đã bị chính quyền cắt giảm thành công bao gồm Afghanistan, Honduras, Venezuela và Yemen.

Các nỗ lực của chính quyền Trump nhằm cắt giảm quy chế TPS đối với Myanmar, Ethiopia và Nam Sudan cũng đang bị thách thức tại tòa án.