Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã ra phán quyết có lợi cho nhà sản xuất thuốc diệt cỏ Roundup trong một quyết định được cho sẽ chặn đứng hàng nghìn vụ kiện cáo buộc hãng này không cảnh báo người dùng về khả năng gây ung thư của sản phẩm.
Phán quyết ngày 27/6/2024 liên quan đến vụ kiện của ông John Durnell, người được chẩn đoán mắc ung thư hạch không Hodgkin sau nhiều năm phơi nhiễm với glyphosate – thành phần chính trong Roundup. Tòa án Tối cao, với tỷ lệ 7-2, đã bác bỏ phán quyết bồi thường 1,25 triệu USD từ một tòa án bang Missouri, cho rằng công ty không thể bị kiện vì tội không cảnh báo tại các tòa án bang khi các quy định liên bang đã kết luận khả năng gây ung thư là thấp và không yêu cầu nhãn cảnh báo.
Bayer, tập đoàn hóa chất nông nghiệp Đức mua lại Monsanto – nhà sản xuất Roundup – vào năm 2018 với giá 63 tỷ USD, đã phải đối mặt với hơn 100.000 đơn kiện tại các tòa án bang và liên bang. Cổ phiếu Bayer đã tăng gần 18% sau phán quyết. Công ty cho biết quyết định này là “tốt cho khoa học, nông dân và các ngành công nghiệp phụ thuộc vào sự rõ ràng về quy định để đổi mới” và sẽ giúp chấm dứt các vụ kiện liên quan đến Roundup. Bayer cũng đã đề xuất khoản bồi thường 7,25 tỷ USD để giải quyết các vụ kiện hiện tại và tương lai.
Thẩm phán bảo thủ Brett Kavanaugh, người viết ý kiến đa số, cho biết Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) đã kết luận glyphosate không gây ung thư và không yêu cầu nhãn cảnh báo trên Roundup. Luật liên bang – Đạo luật về Thuốc trừ sâu, Thuốc diệt nấm và Thuốc diệt chuột (FIFRA) – ngăn cản các bang áp đặt các yêu cầu khác biệt hoặc bổ sung.
Tuy nhiên, các nhà hoạt động môi trường và sức khỏe đã chỉ trích phán quyết. Tarah Heinzen, giám đốc pháp lý của tổ chức Food and Water Watch, gọi đây là “thảm họa cho sức khỏe cộng đồng”. Kelly Ryerson, đồng giám đốc điều hành của tổ chức American Regeneration, cảnh báo phán quyết sẽ kéo dài “đại dịch ung thư, vô sinh và các bệnh mãn tính nói chung trong nhiều thế hệ”.
Thẩm phán tự do Ketanji Brown Jackson, trong ý kiến phản đối có sự tham gia của Thẩm phán bảo thủ Neil Gorsuch, gọi phán quyết là “đáng chú ý và đáng tiếc, vì nó đóng cửa tòa án một cách bất công đối với các nguyên đơn như Durnell”.
Ông Durnell đã kiện Monsanto vào năm 2019, cho rằng công ty không cảnh báo về nguy hiểm của Roundup. Ông phun thuốc diệt cỏ cho một hiệp hội khu phố ở St. Louis suốt 20 năm mà không có thiết bị bảo hộ. Bồi thẩm đoàn đã ủng hộ ông vào năm 2023, và tòa phúc thẩm bang giữ nguyên phán quyết vào năm 2025.
Quản lý quỹ Markus Manns của Union Investment gọi phán quyết là “cột mốc quan trọng” đối với Bayer, đánh dấu “kỷ nguyên mới” sau một thập kỷ kiện tụng. Bayer đang chờ phê duyệt thỏa thuận bồi thường 7,25 tỷ USD vào tháng 7/2024 để chấm dứt hoàn toàn vụ việc.
