Tòa án Tối cao Mỹ đã đồng ý thụ lý vụ kiện liên quan đến vai trò của yếu tố chủng tộc trong tuyển sinh vào các trường trung học chuyên biệt tại bang Maryland, sau khi một nhóm phụ huynh cáo buộc chính sách tuyển sinh phân biệt đối xử với học sinh gốc Á để tạo lợi thế cho học sinh da đen và gốc Latinh.
Theo quyết định ngày thứ Hai, tòa án cấp cao sẽ xem xét đơn yêu cầu của nhóm phụ huynh liên quan đến bốn trường "magnet" (trường chuyên) có chương trình học thuật đòi hỏi cao tại hạt Montgomery, vùng ngoại ô Washington, D.C., thuộc bang Maryland lân cận.
Tòa án Tối cao cho biết sẽ đánh giá liệu nhóm phụ huynh có đủ bằng chứng về hành vi phân biệt đối xử để vụ kiện được tiếp tục hay không.
Trước đó, các tòa án cấp dưới đã bác đơn kiện với lý do tỷ lệ học sinh gốc Á tại các trường chuyên không thấp hơn so với tỷ lệ học sinh gốc Á trong nhóm ứng viên nộp đơn.
Nếu Tòa án Tối cao ra phán quyết có lợi cho nhóm phụ huynh, tổ chức Association for Education Fairness, vụ kiện có thể được khôi phục. Tòa dự kiến sẽ nghe các bên tranh luận trong những tháng tới và ra phán quyết trước tháng Sáu.
Kế hoạch thời đại dịch
Quy trình tuyển sinh của học khu hạt Montgomery được áp dụng từ năm học 2021-2022, giai đoạn đại dịch COVID-19. Học khu sàng lọc tất cả học sinh theo tiềm năng học thuật, sau đó thực hiện bốc thăm ngẫu nhiên để chọn học sinh từ nhóm đủ điều kiện vào các trường chuyên hoặc nhận chương trình giảng dạy tăng cường tại trường gần nhà.
Đơn kiện cho rằng quy trình sàng lọc gây khó khăn hơn cho học sinh gốc Á, nhóm mà phía nguyên đơn nói tập trung tại các trường tiểu học có thành tích cao và tỷ lệ hộ nghèo thấp. Một phần của quy trình xếp hạng học sinh dựa trên việc so sánh điểm kiểm tra với các học sinh có mức thu nhập gia đình tương đương.
Trong đơn kháng nghị lên Tòa án Tối cao, nhóm phụ huynh viết rằng theo tiêu chí dựa trên nhóm ứng viên, chính quyền có thể đặt ra các chỉ tiêu chủng tộc cụ thể, đạt được các chỉ tiêu đó mà không bị điều tra về ý định phân biệt đối xử, miễn là không nêu rõ chủng tộc trong quy trình.
Vụ kiện từng bị bác
Năm 2022, Thẩm phán Paula Xinis của Tòa án Quận Mỹ đã bác vụ kiện. Bà lưu ý tỷ lệ học sinh gốc Á được nhận cao hơn tỷ lệ học sinh gốc Á trong tổng số ứng viên nộp đơn vào các trường chuyên. Thẩm phán Xinis cũng không tìm thấy bằng chứng cho thấy chính sách bốc thăm được thực hiện với ý định phân biệt đối xử.
Học khu liên tục lập luận chính sách tuyển sinh mới, được gọi là "Kế hoạch thời đại dịch" do thời điểm ban hành, là trung lập về chủng tộc. Trong văn bản đề nghị Tòa án Tối cao không thụ lý vụ việc, luật sư của học khu viết: "Kế hoạch thời đại dịch là một hình thức bốc thăm không phân biệt màu da. Không có nội dung nào trong kế hoạch, lịch sử hay mục đích của nó xâm phạm Hiến pháp."
Các thẩm phán Tòa án Tối cao giờ đây sẽ xem xét liệu một nhóm cho rằng mình bị ảnh hưởng bởi chính sách trung lập về chủng tộc có phải chứng minh họ bị tổn hại một cách không tương xứng để chứng minh hành vi phân biệt đối xử có chủ đích hay không.
