Thủ tướng Hungary Peter Magyar tuyên bố sẽ sửa đổi hiến pháp để phế truất Tổng thống Tamas Sulyok và một số quan chức do cựu Thủ tướng Viktor Orban bổ nhiệm. Động thái này diễn ra sau cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo vào sáng 12/5, khi Tổng thống Sulyok từ chối đơn từ chức theo yêu cầu của Thủ tướng.
Phát biểu tại cuộc họp báo sau đó, Thủ tướng Magyar chỉ trích Tổng thống Sulyok là “con rối” của ông Orban, đồng thời cho biết sẽ trình các đề xuất lập pháp lên đảng Tisza ngay trong ngày để bắt đầu quy trình cần thiết. Ông nhấn mạnh quy trình lập pháp sẽ kéo dài khoảng một tháng và nhằm “loại bỏ tất cả những con rối” đã tham gia vào việc “phá bỏ nhà nước pháp quyền và nền dân chủ”.
Đảng Tisza của Thủ tướng Magyar đã giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử tháng 4, với đa số 2/3 ghế trong quốc hội, cho phép thực hiện những thay đổi lớn đối với hệ thống chính trị mà ông Orban xây dựng trong 16 năm cầm quyền.
Tổng thống Hungary, dù giữ vai trò chủ yếu mang tính nghi lễ, chịu trách nhiệm ký các đạo luật thành văn bản pháp luật và có quyền gửi các dự luật do quốc hội thông qua lên Tòa án Hiến pháp để xem xét. Điều này làm dấy lên lo ngại trong số những người ủng hộ chính phủ mới rằng Tổng thống có thể sử dụng quyền này để cản trở các kế hoạch của chính phủ.
Trước đó, Thủ tướng Magyar đã đưa ra tối hậu thư cho Tổng thống Sulyok, yêu cầu ông từ chức trước ngày 11/5 hoặc sẽ bị phế truất bằng biện pháp hiến pháp. Tuy nhiên, Tổng thống Sulyok đã nhiều lần bác bỏ yêu cầu từ chức của Thủ tướng.
Ngày 9/5, văn phòng Tổng thống Sulyok ra tuyên bố cho rằng những lời kêu gọi từ chức của Thủ tướng Magyar đã “ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động hiến pháp và thẩm quyền của thể chế Tổng thống Cộng hòa”. Tuyên bố cũng cho biết Tổng thống Sulyok đã yêu cầu Ủy ban Venice, một nhóm chuyên gia pháp lý thuộc Hội đồng châu Âu, đánh giá pháp lý về cuộc xung đột này.
Thủ tướng Magyar cáo buộc Tổng thống Sulyok đã không thực hiện đúng nhiệm vụ trong nhiều vấn đề, bao gồm việc không lên tiếng khi cựu Thủ tướng Orban đưa ra những tuyên bố thiếu nhân tính về các đối thủ chính trị và chỉ trích, hoặc khi chính phủ tiền nhiệm thông qua đạo luật cấm sự kiện tự hào LGBTQ.
“Đã đến lúc tổ chức này – văn phòng tổng thống – lấy lại uy tín đã bị xói mòn bởi sự im lặng và bất hành động của nó”, Thủ tướng Magyar phát biểu tại cuộc họp báo. “Hungary không thuộc về Tamas Sulyok hay Viktor Orban. Nó không thuộc về một đảng hay một hệ thống chính trị duy nhất.”
