Thủ tướng Anh Keir Starmer từ chức, ai sẽ kế nhiệm?

Ngày 22 tháng 6 năm 2026, Thủ tướng Anh Keir Starmer chính thức tuyên bố từ chức sau nhiều tháng chịu sức ép từ các nghị sĩ và bộ trưởng trong nội các Công đảng. Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự suy giảm mạnh mẽ uy tín của đảng cầm quyền trước sự trỗi dậy của đảng cực hữu Reform UK do Nigel Farage lãnh đạo, cùng kết quả bầu cử hội đồng địa phương thảm hại vào tháng 5 vừa qua.

Trong cuộc bầu cử địa phương hồi tháng 5, Công đảng mất 1.496 ghế hội đồng, trong khi Reform UK giành được 1.453 ghế (chủ yếu từ tay Công đảng) và kiểm soát 14 hội đồng. Kết quả này được coi là một cuộc trưng cầu dân ý về chính quyền Starmer. Ông cũng hứng chịu chỉ trích từ cả cánh tả lẫn cánh hữu trong đảng vì lập trường cứng rắn về nhập cư không ngăn được Reform UK lôi kéo cử tri, cùng các chính sách về Israel và cắt giảm phúc lợi khiến cử tri cấp tiến bất bình.

Phát biểu bên ngoài số 10 phố Downing, Starmer nói: 'Câu hỏi mà đảng tôi đang đặt ra bây giờ là liệu tôi có phải là người tốt nhất để dẫn dắt chúng tôi vào cuộc tổng tuyển cử tiếp theo hay không. Tôi đã nghe câu trả lời của đảng nghị sĩ và tôi chấp nhận câu trả lời đó một cách nhã nhặn.' Ông xác nhận đã nói chuyện với Quốc vương Charles để thông báo quyết định.

Quy trình bầu lãnh đạo Công đảng sẽ bắt đầu với việc mở đơn đề cử từ ngày 9 tháng 7 và kết thúc trước kỳ nghỉ hè của Quốc hội (ngày 16 tháng 7). Starmer sẽ giữ chức Thủ tướng cho đến khi cuộc bầu cử hoàn tất. Theo quy tắc của Công đảng, các ứng viên cần sự đề cử của 20% số nghị sĩ trong đảng – tương đương 81 người, do Công đảng hiện có 403 ghế tại Hạ viện.

Andy Burnham, người vừa đắc cử nghị sĩ hạt Makerfield vào tuần trước, được coi là ứng cử viên sáng giá nhất. Ông giành 55% phiếu bầu, bỏ xa đối thủ từ Reform UK hơn 9.200 phiếu. Với tư cách Thị trưởng Greater Manchester, ông nổi tiếng với mô hình 'Manchesterism' – kết hợp chính sách thân doanh nghiệp với kiểm soát công đối với các dịch vụ thiết yếu, có sức hút mạnh với cử tri lao động truyền thống, vốn đang dần ngả về Reform UK.

Những ứng viên tiềm năng khác như cựu Bộ trưởng Y tế Wes Streeting và cựu Phó Thủ tướng Angela Rayner đều đã tuyên bố ủng hộ Burnham, không ra tranh cử. Streeting nói: 'Chúng ta có thể dành mùa hè để phóng đại những khác biệt nhỏ, hoặc chúng ta có thể xắn tay áo giúp Andy mang lại sự thay đổi mà đảng và đất nước cần.'

Giáo sư Christopher Featherstone từ Đại học York cho biết, nếu chỉ có Burnham là ứng viên duy nhất đủ điều kiện, ông sẽ thắng cử. Nếu có thêm đối thủ, một cuộc bỏ phiếu ưu tiên sẽ diễn ra với sự tham gia của các đảng viên có thâm niên ít nhất 6 tháng. Nếu không ai vượt quá 50% phiếu ưu tiên đầu tiên, các ứng viên có số phiếu thấp nhất sẽ bị loại và phiếu bầu được phân phối lại cho đến khi có người thắng cuộc.

Sau khi lãnh đạo mới được chọn, Starmer sẽ chính thức từ chức Thủ tướng trước Quốc vương Charles, người sau đó sẽ mời người kế nhiệm thành lập chính phủ. Featherstone nhận xét: 'Burnham có đà lớn nhất khi bước vào cuộc đua và về cơ bản đã buộc Starmer phải hành động. Nhiều người coi cuộc đua này là của anh ấy, chỉ cần không để mất.'