Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ và Iraq đã ký một thỏa thuận kéo dài một năm để tiếp tục vận chuyển dầu thô qua đường ống Kirkuk-Ceyhan nối từ Iraq đến Thổ Nhĩ Kỳ, chỉ vài ngày sau chuyến thăm cấp cao của Thủ tướng Iraq tới Ankara.
Thỏa thuận được ký kết hôm thứ Bảy giữa Tập đoàn Đường ống Dầu khí Thổ Nhĩ Kỳ (BOTAS) và các công ty dầu mỏ nhà nước Iraq gồm SOMO và NOC, chỉ vài ngày sau khi thỏa thuận song phương kéo dài hàng thập kỷ trước đó hết hạn vào thứ Hai tuần trước.
Bộ trưởng Năng lượng Thổ Nhĩ Kỳ Alparslan Bayraktar cho biết trên mạng xã hội X rằng thỏa thuận được ký sau cuộc họp “hiệu quả” tại Ankara với Bộ trưởng Dầu mỏ Iraq Bassem Mohammed Khudair. Ông viết: “Trong khi chúng tôi tiếp tục nỗ lực hướng tới một thỏa thuận dài hạn mới cho đường ống này, chúng tôi đã thực hiện thỏa thuận quá cảnh có công suất hàng ngày 750.000 thùng.”
Đường ống Iraq-Thổ Nhĩ Kỳ có công suất tối đa khoảng 1,5 triệu thùng/ngày, nhưng dòng chảy thực tế trong những năm gần đây thấp hơn nhiều so với mức này.
Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi hoan nghênh thỏa thuận này, gọi đây là “một cột mốc chiến lược quan trọng”. Ông cũng cho biết hai chính phủ sẽ tiếp tục làm việc để hoàn tất một khuôn khổ thỏa thuận bao gồm các lĩnh vực dầu mỏ, điện, tài nguyên nước và các lĩnh vực hợp tác khác nhằm tăng cường lợi ích chung và hỗ trợ phát triển, ổn định.
Việc ký kết diễn ra bốn ngày sau cuộc gặp giữa Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan và Thủ tướng al-Zaidi tại Ankara. Bộ trưởng Bayraktar nhấn mạnh thỏa thuận có “vị thế chiến lược hơn” trong bối cảnh diễn biến trên thị trường dầu mỏ toàn cầu hiện nay.
Việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz hồi đầu năm khiến Baghdad phải tìm kiếm các tuyến xuất khẩu thay thế. Dòng dầu giữa hai nước dự kiến sẽ kéo dài tuyến xuất khẩu dầu duy nhất của Iraq ra Địa Trung Hải.
Xuất khẩu dầu của Iraq đã giảm hơn 80% trong những tuần sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công vào Iran vào cuối tháng 2, khiến doanh thu từ dầu mỏ hàng tháng giảm từ khoảng 6 tỷ USD xuống dưới 2 tỷ USD do hoạt động vận chuyển qua vùng Vịnh bị gián đoạn.
Theo số liệu của Thổ Nhĩ Kỳ, đường ống Kirkuk-Ceyhan hiện chỉ vận chuyển khoảng 170.000 thùng/ngày so với công suất 1,5 triệu thùng/ngày, chủ yếu từ các mỏ ở khu vực Kurdistan của Iraq, nơi liên tục hứng chịu các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa kể từ khi xung đột Iran bùng phát.
Ankara mong muốn mở rộng đường ống để vận chuyển dầu thô từ các mỏ phía nam Iraq, với cả hai bên cho biết các cuộc đàm phán về một thỏa thuận dài hạn vẫn đang tiếp tục.
