Một thẩm phán liên bang Mỹ hôm 1/5 đã bác yêu cầu tạm thời ngăn chặn sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Donald Trump nhằm thắt chặt quy định về bỏ phiếu qua thư.
Thẩm phán Carl Nichols thuộc khu vực Washington DC - người do ông Trump bổ nhiệm - cho rằng vụ kiện của phe Dân chủ là chưa chín muồi vì sắc lệnh chưa được thi hành. Ông Nichols nhấn mạnh chính quyền vẫn đang xây dựng các quy tắc và thủ tục để thực thi biện pháp này, khiến mọi thiệt hại tiềm tàng còn quá mang tính suy đoán để can thiệp tư pháp ngay lập tức.
Trong phán quyết, thẩm phán thừa nhận các hành động trong tương lai của cơ quan liên bang có thể vẫn phải đối mặt với thách thức pháp lý. Ông viết: “Tòa án thừa nhận rằng Bưu điện Mỹ (USPS) cuối cùng có thể ban hành quy định cuối cùng ảnh hưởng trực tiếp đến nguyên đơn, hoặc chính phủ có thể xây dựng Danh sách công dân tiểu bang bỏ sót các cá nhân cụ thể. Các nguyên đơn tất nhiên có thể gia hạn kiến nghị nếu những hành động đó xảy ra. Cho đến lúc đó, họ không thể chứng minh biện pháp khẩn cấp tạm thời là xác đáng”.
Sắc lệnh của ông Trump yêu cầu Bộ An ninh Nội địa (DHS) tổng hợp và chuyển danh sách công dân Mỹ đủ điều kiện bỏ phiếu ở mỗi tiểu bang, đồng thời yêu cầu USPS chỉ gửi phiếu bầu qua thư tới những cử tri có tên trong danh sách vắng mặt và bỏ phiếu qua thư cụ thể của từng tiểu bang. Các nhóm bảo vệ quyền bầu cử cảnh báo biện pháp này có thể dựa trên cơ sở dữ liệu công dân liên bang lỗi thời hoặc không chính xác, đồng thời đặt gánh nặng quá mức lên USPS – cơ quan không trực tiếp quản lý bầu cử.
Bỏ phiếu qua thư đã mở rộng trên khắp nước Mỹ, bao gồm cả các bang nghiêng về Cộng hòa và Dân chủ. Hình thức này phát triển từ thời đại dịch COVID-19 và vẫn phổ biến. Trong cuộc bầu cử năm 2024, khoảng một phần ba số phiếu được bỏ qua thư. Tám bang hiện hầu như tổ chức bầu cử hoàn toàn qua bưu điện và báo cáo các chỉ số liêm chính tốt nhất.
Tuy nhiên, ông Trump nhiều lần gắn bỏ phiếu qua thư với gian lận bầu cử dù không có bằng chứng đáng kể. Phe Dân chủ và các nhóm dân quyền lập luận sắc lệnh vi phạm Hiến pháp Mỹ khi trao quyền xác định “thời gian, địa điểm và cách thức” bầu cử cho các bang, đồng thời chỉ Quốc hội mới có thể áp đặt hạn chế liên bang mới. Đơn kiện cũng đặt câu hỏi về động cơ của ông Trump, cảnh báo thay đổi sát cuộc bầu cử tháng 11 có thể gây nhầm lẫn và gián đoạn.
Một liên minh các bang do Dân chủ lãnh đạo đã đệ đơn kiện tương tự tại tòa liên bang ở Boston, Massachusetts. Thẩm phán Indira Talwani do cựu Tổng thống Barack Obama bổ nhiệm dự kiến xét xử vào ngày 2/6. Một sắc lệnh khác của ông Trump năm ngoái yêu cầu cử tri chứng minh quốc tịch và cấm các bang kiểm phiếu qua thư nhận sau Ngày bầu cử đã bị ba thẩm phán liên bang chặn lại, chính quyền đang kháng cáo.
