Tàu sân bay Mỹ rời Thái Bình Dương để thay thế USS Lincoln ở Trung Đông

Tàu sân bay Mỹ USS George Washington đã bắt đầu rời khu vực tây Thái Bình Dương, rời cảng Đà Nẵng (Việt Nam) hôm thứ Bảy, dự kiến được triển khai tới Trung Đông. Con tàu này được cho là sẽ thay thế USS Abraham Lincoln, vốn đang tham gia chiến dịch của Mỹ và Israel chống Iran.

Việc điều chuyển diễn ra trong bối cảnh có nhiều lo ngại về tình trạng trên tàu USS Lincoln, sau các báo cáo về việc thủy thủ tìm cách nhảy xuống biển. USS Lincoln đã hoạt động liên tục hơn 266 ngày mà không được cập cảng, mức kỷ lục đối với hải quân Mỹ. Con tàu chở khoảng 5.000 thủy thủ và lính thủy đánh bộ.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và quyền Bộ trưởng Hải quân Hung Cao trước đó cho biết tàu này sẽ được luân phiên, nhưng Lầu Năm Góc chưa xác nhận việc USS Washington thay thế USS Lincoln. Bộ Quốc phòng Mỹ thường không bình luận về hoạt động của các tài sản quân sự quan trọng vì lý do an ninh.

Những tranh cãi về điều kiện trên tàu

Các quan chức chính quyền Trump dành nhiều thời gian trong tuần này để phản bác các báo cáo về tình trạng xuống cấp trên USS Lincoln. Truyền thông Mỹ đưa tin không chỉ về việc thủy thủ tìm cách nhảy khỏi tàu, mà còn về tình trạng thiếu vật tư vệ sinh, thực phẩm nghèo nàn, cũng như sự cố hệ thống ống nước và xử lý chất thải.

Một số thượng nghị sĩ Mỹ đã kêu gọi thông tin thêm về điều kiện trên tàu và lý do kéo dài kỷ lục thời gian triển khai. Kể từ khi rời San Diego (California) tháng 11 năm ngoái, USS Lincoln được điều tới hỗ trợ các hoạt động quân sự tại Venezuela, sau đó chuyển đến Trung Đông.

Thời gian triển khai dự kiến kết thúc vào tháng 5, nhưng sau khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh chống Iran vào tháng 2, nhiệm vụ của tàu bị gia hạn vô thời hạn. Chiến tranh với Iran chưa có dấu hiệu kết thúc, dù các cuộc giao tranh gần đây khá lắng dịu. Các cuộc đàm phán vẫn bế tắc về kiểm soát eo biển Hormuz, tuyến đường biển chiến lược của thương mại toàn cầu.

Phát biểu với phóng viên hôm thứ Sáu, Tổng thống Trump hạ thấp quan ngại về con tàu, cho rằng thời gian triển khai "vẫn chưa đủ". Một ngày trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth nhận định các điều kiện trên tàu đã bị "xuyên tạc hoàn toàn". Trong khi đó, quyền Bộ trưởng Hải quân Hung Cao thừa nhận "một số ít ca sức khỏe tâm thần đã được điều trị mà không có ca tử vong nào", đồng thời khẳng định các kế hoạch bữa ăn đã được điều chỉnh khi không có nguồn tiếp tế tươi, nhưng không bữa nào bị bỏ lỡ.

"Không thể phủ nhận rằng những người trẻ của chúng ta đã bị đẩy đến giới hạn - nhưng họ chưa bao giờ gục ngã", ông Cao nói. Một số nhà phân tích cho rằng các cuộc tấn công của Iran đã gây tổn thất cho các tài sản quân sự Mỹ trong khu vực, đặc biệt là căn cứ hải quân tại Bahrain, gây khó khăn cho việc tiếp tế và bảo dưỡng thường lệ các tàu sân bay như USS Lincoln.

Lo ngại về Trung Quốc

Việc USS Washington rời Thái Bình Dương làm dấy lên quan ngại về khả năng răn đe của Mỹ đối với Trung Quốc. Chưa rõ liệu một tàu sân bay khác có được điều động tới khu vực này hay không.

Bryan Clark, cựu thủy thủ tàu ngầm, nhà phân tích quốc phòng tại Viện Hudson, nhận định với AP rằng Bắc Kinh có thể lợi dụng sự vắng mặt tàu sân bay để thể hiện sức mạnh, gây lo ngại cho các đồng minh của Mỹ như Philippines, Nhật Bản và Indonesia. "Họ dùng điều này để cho thấy Mỹ không còn là người lớn ở tây Thái Bình Dương nữa", Clark nói.

Ông cũng cho rằng việc điều chuyển không khiến Trung Quốc liều lĩnh tấn công Đài Loan, nhưng điều này diễn ra trong bối cảnh Mỹ được báo cáo đang thiếu hụt cả vũ khí tấn công lẫn phòng thủ do chiến tranh với Iran. Giới phê bình chỉ ra rằng Trung Quốc, không giống Iran, có công nghệ quân sự tiên tiến và lực lượng không quân rộng lớn, có thể gây thách thức cho quân đội Mỹ. Giống USS Lincoln, USS Washington là tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân lớp Nimitz, có khả năng chở hơn 6.000 người và khoảng 90 máy bay.