Một nhóm chuyên gia bảo tồn từ 19 quốc gia châu Âu đã bày tỏ sự kinh hoàng khi tận mắt chứng kiến công trường xây dựng quy mô lớn ngay tại khu vực lõi của khu bảo tồn đất ngập nước Vjosa-Narta, Albania - nơi được mệnh danh là đồng bằng sông tự nhiên cuối cùng ở Địa Trung Hải.
Vào ngày 7/5 vừa qua, các chuyên gia từ BirdLife International và tổ chức Bảo vệ và Bảo tồn Môi trường Tự nhiên Albania (PPNEA) đã đến khu vực đồng bằng sông Vjosa để kiểm tra một sân bay được xây dựng trái phép. Tuy nhiên, thay vào đó, họ phát hiện một công trường xây dựng khổng lồ đang diễn ra ngay tại trung tâm khu bảo tồn. Máy xúc xé toạc bãi biển, xe tải đổ sỏi đá và mở đường xuyên qua những cồn cát cổ thụ và rừng thông. Một máy khoan đang hoạt động trên sườn đồi. Không có giấy phép nào được niêm yết, không có tên công ty, không có giấy phép môi trường dưới bất kỳ hình thức nào.
Khu vực Vjosa-Narta là nơi trú ẩn của hơn 200 loài chim, bao gồm hồng hạc và bồ nông Dalmatian, rùa biển loggerhead làm tổ và hải cẩu thầy tu Địa Trung Hải đang bị đe dọa nghiêm trọng.
Ngay ngày hôm sau, 8/5, PPNEA đã gửi thư cảnh báo tới Thủ tướng Albania Edi Rama và Bộ trưởng Môi trường nước này, đồng thời thông báo cho Ủy ban châu Âu, phái đoàn EU tại Tirana và báo chí. Các cuộc biểu tình đã diễn ra vào ngày 15/5, 26/5 và 30/5. Tại cuộc biểu tình thứ ba, khu vực đã bị bao vây bởi hàng rào thép gai và lực lượng bảo vệ đã có hành vi thô bạo với người biểu tình. Một đoạn video ghi lại cảnh một người đàn ông bị lôi đi lan truyền trên mạng xã hội.
Khi truyền thông kết nối việc tàn phá này với một dự án bất động sản khổng lồ trị giá 4 tỷ USD được hậu thuẫn bởi con rể của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump là Jared Kushner và con gái Ivanka Trump, quy mô của vụ việc nhanh chóng thu hút sự chú ý toàn cầu.
Nhà chức trách Albania cho biết, Văn phòng Công tố Đặc biệt về Chống Tham nhũng và Tội phạm có tổ chức đã phong tỏa tài sản của công ty sở hữu đất đai do Kushner hậu thuẫn đứng sau dự án này, một phần của cuộc điều tra gian lận bất động sản đang mở rộng.
Hiện tại, máy ủi đã rút lui, hàng rào đã được dỡ bỏ và phá Vjosa-Narta đã được nối lại với biển. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng những cồn cát bị san phẳng, rừng bị đốn hạ và sỏi đá đổ trên cát không thể tự phục hồi. “Sự rút lui chiến thuật, cho phép hành vi phá hoại tiếp tục một khi máy quay không còn hướng vào, là chưa đủ”, bài viết trên BirdLife International nhấn mạnh.
“Thiệt hại phải được khắc phục và tương lai của khu vực phải được đảm bảo để câu chuyện này thực sự kết thúc.”
