Starlink mở ra cơ hội kết nối internet cho một bộ phận người dân Yemen

Tại Mukalla Creative Hub ở thành phố ven biển Mukalla (Yemen), bốn thiết bị Starlink cung cấp tốc độ Internet lên tới 100-150 Mbps, cho phép người dùng kết nối liên tục, theo lời Hamzah Bakhdar, một freelancer kỹ thuật số làm việc tại đây, nói với Al Jazeera.

Trong bối cảnh chiến tranh tàn phá hệ thống viễn thông, xói mòn thu nhập và cô lập các vùng sâu vùng xa, Starlink đang giúp tạo ra một lực lượng lao động kỹ thuật số nhỏ nhưng đang phát triển gồm các nhà thiết kế, lập trình viên, giáo viên và freelancer. Họ có thể làm việc cho khách hàng nước ngoài và kiếm được thu nhập cao hơn nhiều so với nền kinh tế địa phương đang suy yếu.

Internet tại Yemen từng bị vũ khí hóa: cáp quang bị cắt đứt, và lực lượng Houthi kiểm soát các nhà cung cấp dịch vụ lớn, chặn các trang web họ cho là liên quan đến đối thủ. Sự xuất hiện của Starlink đã cung cấp một giải pháp thay thế, giúp người dân vượt qua sự kiểm soát chặt chẽ của Houthi và duy trì kết nối ngay cả ở vùng sâu vùng xa.

Mohammed Helmi, một biên tập viên video và nhà thiết kế đồ họa chuyển động, cho biết nhờ Internet tốc độ cao tại quán cà phê Mukalla, anh không còn lo lắng về việc mất kết nối hay trễ hạn, những vấn đề từng làm gián đoạn công việc trước đây. “Trước đây, khi tải tệp xuống máy tính, nó sẽ dừng lại ngay khi tôi hết dữ liệu. Tôi phải mua thêm một gigabyte và bắt đầu tải lại từ đầu. Vì điều đó, tôi thường phải từ chối các dự án”, Helmi nói.

Theo thỏa thuận ký với chính phủ Yemen được quốc tế công nhận vào tháng 9/2024, Starlink là dịch vụ Internet vệ tinh quỹ đạo thấp duy nhất được phép hoạt động hợp pháp tại Yemen. Tuy nhiên, giá mỗi bộ thiết bị khoảng 500 USD là quá cao đối với đại đa số người Yemen, nơi hơn 80% dân số sống dưới mức nghèo khổ. Mariam, một sinh viên Đại học Hadramout, cho biết ngay cả mua phiếu Internet từ các nhà cung cấp địa phương bán lại quyền truy cập Starlink cũng nằm ngoài khả năng, chưa nói đến mua thiết bị.

Houthi đã phản ứng quyết liệt, phát động chiến dịch cảnh báo người dân không sử dụng Starlink và đe dọa sẽ xử lý pháp lý bất kỳ ai sở hữu thiết bị. Họ cáo buộc công ty này là “điệp viên gián điệp của Mỹ” và là “mối đe dọa nghiêm trọng đối với an ninh quốc gia”. Một số chuyên gia cũng lo ngại dữ liệu thu thập qua dịch vụ Internet của Starlink có thể bị sử dụng cho mục đích thu thập thông tin tình báo và khai thác kinh tế.

Bất chấp các mối đe dọa và chi phí cao, Starlink đã lan rộng khắp đất nước, tiếp cận những khu vực từ lâu bị cô lập. Omer Banabelah, một nhà phát triển ứng dụng di động, cho biết trước khi có Starlink, mỗi lần về thăm làng quê ở vùng nông thôn Hadramout, anh biến mất khỏi thế giới kỹ thuật số. Hiện tại, nhờ Starlink phủ sóng, anh có thể trả lời tin nhắn khách hàng bất cứ lúc nào, từ bất cứ đâu.

Các giáo viên Yemen cũng được hưởng lợi. Raja al-Dubae, hiệu trưởng một trường học ở Taiz, cho biết trường bắt đầu tổ chức các lớp học trực tuyến cho học sinh Yemen ở nước ngoài từ năm 2023. Ban đầu, khi kết nối qua mạng địa phương, tình trạng gián đoạn thường xuyên xảy ra. Sau khi lắp đặt Starlink, số lượng học sinh tăng từ 50 lên hơn 200, doanh thu tăng, và giáo viên có thêm thu nhập. Al-Dubae cho biết: “Với Starlink, Internet rất nhanh và đến mọi góc trường. Giáo viên không còn bị ngắt kết nối với học sinh. Tôi chưa bao giờ nghĩ nó lại tạo ra sự khác biệt như vậy.”

Đối với những người đã quen với Internet tốc độ cao của Starlink và thu nhập tốt hơn nhờ nó, viễn cảnh tồi tệ nhất là quay lại các mạng chậm chạp, không đáng tin cậy của địa phương. Helmi nói: “Nếu Starlink bị cắt, tôi sẽ bị tàn phá và buộc phải quay lại thị trường địa phương, nơi không thể trang trải chi phí sinh hoạt của tôi. Tôi sẽ phải làm ba hoặc bốn công việc chỉ để kiếm được số tiền tương đương với một dự án từ nước ngoài.”