SpaceX nộp hồ sơ IPO, định giá kỷ lục 1.750 tỷ USD

SpaceX đã chính thức nộp hồ sơ IPO, công bố các số liệu tài chính của công ty từng làm thay đổi ngành công nghệ tên lửa, với tham vọng lớn hơn là đưa con người lên sao Hỏa và xây dựng các trung tâm dữ liệu AI ngoài không gian.

Theo hồ sơ, một đợt chào bán thành công có thể định giá SpaceX ở mức kỷ lục 1.750 tỷ USD, qua đó đưa người sáng lập Elon Musk trở thành tỷ phú đầu tiên trong lịch sử sở hữu khối tài sản nghìn tỷ. Điều này ghi nhận thành công của chiến lược phát triển tên lửa tái sử dụng, vốn bị nhiều người cho là bất khả thi.

IPO của SpaceX, được công bố hôm thứ Tư, có thể mở đường cho một loạt đợt niêm yết lớn trong những tháng tới, trong đó có các gã khổng lồ công nghệ như OpenAI và Anthropic. Nếu thành công, SpaceX sẽ ngay lập tức trở thành một trong những công ty đại chúng có giá trị nhất thế giới và là doanh nghiệp thứ hai trong đế chế của Elon Musk vượt mốc 1.000 tỷ USD vốn hóa thị trường, sau Tesla.

Kể từ khi thành lập năm 2002, SpaceX đã phát triển thành doanh nghiệp vũ trụ lớn nhất thế giới nhờ phóng hàng nghìn vệ tinh internet Starlink. Phần lớn doanh thu 18,67 tỷ USD năm ngoái đến từ mạng lưới khoảng 10.000 vệ tinh cung cấp internet băng thông rộng cho người tiêu dùng, chính phủ và doanh nghiệp.

Việc SpaceX tiên phong sử dụng tên lửa tái sử dụng đã thay đổi kinh tế học ngành vũ trụ, buộc các đối thủ như Blue Origin của Jeff Bezos phải chạy theo khi cuộc đua thương mại hóa không gian ngày càng khốc liệt. Các công ty tư nhân cạnh tranh nhau giảm chi phí phóng, triển khai mạng vệ tinh và giành hợp đồng chính phủ.

Dù phần lớn tăng trưởng tương lai của SpaceX phụ thuộc vào các mảng kinh doanh liên quan đến AI, đơn vị xAI non trẻ của công ty vẫn đang thua lỗ, theo hồ sơ.

Việc công bố quy định của SpaceX diễn ra trong tuần quan trọng khi công ty chuẩn bị phóng thử tên lửa thế hệ mới Starship. Kế hoạch đưa người lên Mặt Trăng, sao Hỏa và mở rộng dịch vụ internet Starlink đều phụ thuộc vào loại tên lửa này. Vụ phóng thử, ban đầu dự kiến vào thứ Ba, được lùi lại cuối tuần này.

Hội đồng quản trị đã trao quyền kiểm soát cho Musk, song gắn phần lớn đãi ngộ của ông với các mục tiêu táo bạo: thiết lập thuộc địa vĩnh viễn trên sao Hỏa và xây dựng các trung tâm dữ liệu không gian với công suất tính toán tương đương 100 terawatt, tức 100.000 lò phản ứng hạt nhân 1 gigawatt.

Đợt chào bán cổ phiếu dự kiến diễn ra sớm nhất vào ngày 11/6, với ngày niêm yết ngay sau đó.

Hình ảnh người nổi tiếng có thể hấp dẫn nhà đầu tư

Các nhà phân tích và học giả cho rằng hình ảnh CEO nổi tiếng của Elon Musk có thể quan trọng với một số nhà đầu tư hơn cả các chỉ số cơ bản của SpaceX, bởi không có công ty nào khác để so sánh giá trị.

SpaceX cho biết đang nhắm tới tổng thị trường tiềm năng 28.500 tỷ USD trên tất cả các mảng kinh doanh, với phần lớn doanh thu đến từ AI. Những con số được tiết lộ lần đầu trong hồ sơ S-1 cho thấy SpaceX phụ thuộc vào nguồn thu từ Starlink, nhưng tin rằng triển vọng dài hạn nằm ở các hoạt động AI và hạ tầng liên quan hiện chưa có lãi.

Mức định giá 1.750 tỷ USD, nếu đạt được, sẽ vượt qua kỷ lục IPO của Saudi Aramco năm 2019 – công ty ra mắt Sàn giao dịch Riyadh với giá trị 1.700 tỷ USD. Reuters trước đó đưa tin SpaceX dự kiến huy động hơn 75 tỷ USD trong đợt phát hành này.

Quy mô đợt chào bán thu hút sự chú ý tới cấu trúc ngày càng liên kết chặt chẽ của đế chế Musk – thường được gọi là “Muskonomy” – bao gồm Tesla và các doanh nghiệp AI, cấy chip não. SpaceX đã sáp nhập với xAI trong một thương vụ định giá công ty tên lửa 1.000 tỷ USD và nhà phát triển chatbot Grok ở mức 250 tỷ USD.

Các nhà phân tích cho rằng lo ngại về khả năng Musk quản lý nhiều công ty với tổng vốn hóa vượt nghìn tỷ có thể ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư.

SpaceX dự kiến dành một phần đáng kể cổ phiếu cho nhà đầu tư bán lẻ. Công ty sẽ niêm yết trên Nasdaq với mã ‘SPCX’. Các ngân hàng Goldman Sachs, Morgan Stanley, Bank of America, Citigroup và JP Morgan là các đơn vị bảo lãnh phát hành.