Sân bay quốc tế Tehran nối lại hoạt động thương mại sau gần 2 tháng đóng cửa vì chiến tranh
Tohid Asadi
Sau gần 58 ngày đóng cửa do chiến dịch không kích của Mỹ-Israel, sân bay quốc tế Imam Khomeini ở Tehran đã nối lại các chuyến bay thương mại. Hoạt động hàng không dần hồi phục nhưng số chuyến bay còn hạn chế, trong khi các hãng nước ngoài vẫn thận trọng vì bất ổn chính trị.
Các chuyến bay thương mại đã bắt đầu cất cánh trở lại từ sân bay lớn nhất Iran sau khi lệnh đóng cửa được dỡ bỏ vào cuối tháng 4. Nhà chức trách Iran thông báo nối lại hoạt động tại sân bay quốc tế Imam Khomeini sau khoảng 58 ngày tạm ngưng kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch không kích nhằm vào Iran. Bảng thông tin chuyến bay cũng đã ngừng hoạt động trong suốt thời gian không phận Iran đóng cửa.
Trong nhiều tuần, việc đình chỉ bay khiến nhiều hành khách mắc kẹt, làm gián đoạn hoạt động kinh doanh và chia cắt các gia đình. Theo hãng tin Al Jazeera, từ ngày 25/4, lưu lượng hàng không dần hồi phục với các chuyến bay đến 15 điểm đến do 8 hãng hàng không nội địa khai thác, bao gồm các thành phố như Medina, Istanbul, Muscat, Trung Quốc và Nga. Tuy nhiên, số lượng chuyến bay hiện chỉ là một phần nhỏ so với trước chiến tranh.
Một hành khách tên Maryam, dự định bay tới Toronto để gặp các con gái, chia sẻ với Al Jazeera: “Sau rất nhiều căng thẳng và rắc rối, cuối cùng tôi đã tìm được vé của một hãng hàng không Iran – bay sang Armenia với thời gian quá cảnh dài, rồi mới đến Canada.” Trước chiến tranh, sân bay này từng nhộn nhịp với trung bình 150 chuyến bay mỗi ngày. Giờ đây, các nhà ga từng chật kín hành khách, sau đó vắng lặng, đang dần đông đúc trở lại.
Ông Ramin Kashef Azar, CEO của tập đoàn Imam Khomeini Airport City, cho biết việc các hãng hàng không nước ngoài quay trở lại – vốn đã hoạt động nhiều năm tại Iran – “sẽ phụ thuộc vào sự ổn định chính trị và đánh giá rủi ro của chính họ.” Theo Tổ chức Hàng không Dân dụng Iran, 20 máy bay đã bị phá hủy và không còn hoạt động được. Tuy nhiên, cơ sở hạ tầng sân bay hầu như không bị hư hại và đã sẵn sàng khoảng 95%.
Những diễn biến này diễn ra sau khi Iran mở cửa lại không phận theo từng giai đoạn kể từ ngày 19/4, gồm bốn bước: các chuyến bay quá cảnh, chuyến bay nội địa, và cuối cùng là hoạt động trở lại toàn bộ tại các sân bay quốc tế, theo cơ quan quản lý hàng không Iran. Các công ty nước ngoài tỏ ra thận trọng khi quay lại khai thác tại các sân bay Iran trong bối cảnh tình hình chính trị và đàm phán giữa Tehran và Washington còn bất ổn.
Sân bay và cơ sở hạ tầng bị nhắm mục tiêu
Ngành hàng không dân dụng Iran đã chịu thiệt hại nặng nề từ chiến tranh. Hơn 3.300 người thiệt mạng, hàng nghìn người bị thương, cùng với sự tàn phá lan rộng cơ sở hạ tầng dân sự. Sân bay Mehrabad, cũng nằm ở Tehran và chủ yếu phục vụ các chuyến bay nội địa, đã bị các cuộc tấn công của Mỹ-Israel nhắm đến nhiều lần. Trước khi sân bay Imam Khomeini được xây dựng vào năm 2009, Mehrabad là cửa ngõ quốc tế chính của thủ đô.
Ngoài hai sân bay ở Tehran, các sân bay tại Kashan, Tabriz, Ahvaz, Mashhad, Khoy và Urmia cũng bị tấn công. Nhiều máy bay dân sự bị hư hại. Đây không phải lần đầu sân bay Mehrabad bị tấn công. Vào tháng 6/2025, Israel được cho là đã nhắm mục tiêu vào sân bay này trong cuộc chiến 12 ngày, dù nhà chức trách Iran cho biết đường băng không bị ảnh hưởng.
Tác động của chiến tranh vượt ra ngoài các sân bay, ảnh hưởng đến nhiều ngành kinh doanh khác, gây mất doanh thu, sa thải lao động và gián đoạn hoạt động. Anh Babak, một hướng dẫn viên du lịch, cho biết anh và nhiều đồng nghiệp mất việc “vì không có tour đến hay đi, do các chuyến bay bị đình chỉ và chiến tranh vẫn tiếp diễn.” Lễ Nowruz (Tết Ba Tư), vốn là mùa cao điểm hàng không ở Iran, cũng chứng kiến cảnh nhiều chuyến bay bị hủy, gây gián đoạn lớn. Anh Bijan, một đại lý du lịch, cho biết các tour, chuyến bay thuê bao và đặt phòng khách sạn đều bị ảnh hưởng. Công ty anh đang xử lý hoàn tiền và đã phải cắt giảm nhân sự từ 20 người xuống chỉ còn hai.
Các sân bay đang dần trở lại nhịp sống, hành khách bắt đầu quay trở lại, báo hiệu một sự bình thường mong manh sau nhiều tuần im lặng. Mỗi chuyến bay cất cánh là một dấu hiệu của sự kết nối lại với thế giới, dù sự bất ổn vẫn còn hiện hữu trên mặt đất.