Cựu lãnh đạo ly khai Catalonia Carles Puigdemont, người sống lưu vong, có thể trở về Tây Ban Nha sau khi Tòa án Hiến pháp nước này ra phán quyết rằng luật ân xá dành cho những người ly khai Catalonia cũng áp dụng cho các cáo buộc tham ô nhắm vào ông. Ngay sau đó, một thẩm phán Tòa án Tối cao đã hủy lệnh bắt giữ Puigdemont, mở đường cho ông trở về mà không đối mặt nguy cơ bị bắt.
Puigdemont, khi đó là Chủ tịch Catalonia, đã sang Bỉ lưu vong năm 2017 sau khi tổ chức trưng cầu dân ý về độc lập cho vùng tự trị này nhằm tách khỏi Tây Ban Nha. Madrid tuyên bố cuộc bỏ phiếu là bất hợp pháp. Catalonia sau đó đơn phương tuyên bố độc lập khỏi Tây Ban Nha với 90% cử tri ủng hộ.
Kể từ đó, ông đã tránh được nhiều lần Tây Ban Nha tìm cách dẫn độ để xét xử liên quan đến cuộc bỏ phiếu, trong khi nhiều người thân cận và người ủng hộ ông phải ngồi tù.
Các thành viên đảng Junts của Puigdemont hoan nghênh khả năng ông trở về. Tổng thư ký đảng, Jordi Turull, nói với phóng viên: “Đây là một thắng lợi lớn cho Chủ tịch Puigdemont và hai nhà lãnh đạo lưu vong khác. Họ đã kiên định, kháng cự, thắng ở châu Âu, và hôm nay họ đã thắng nhà nước Tây Ban Nha.”
Vai trò của Junts trong cuộc bầu cử sớm
Puigdemont dường như sẽ trở về Tây Ban Nha đúng lúc nước này chuẩn bị cho cuộc bầu cử sớm vào tháng 11, dù một quan chức đảng Junts nói ông khó có thể tham gia. Thủ tướng Pedro Sanchez chỉ có thể duy trì quyền lực vào năm 2023 khi đảng Junts của Puigdemont cùng một đảng Catalonia khác ủng hộ chính phủ mới để đổi lấy các biện pháp ân xá.
Một năm trước, Junts rút lại ủng hộ đối với chính phủ thiểu số trung ương, và đảng này đóng vai trò quyết định khiến chính phủ cánh tả của Tây Ban Nha thất bại trong hai cuộc bỏ phiếu then chốt tại quốc hội trong tuần này, khi chính phủ tìm cách thông qua các biện pháp nhà ở khẩn cấp giữa các cuộc biểu tình đường phố.
Sanchez đáp lại bằng việc kêu gọi bầu cử sớm vào tháng 11, với hy vọng bất bình về nhà ở sẽ huy động được cử tri của ông. Thủ tướng nói với phóng viên hôm thứ Ba rằng ông không hối hận vì đã khởi xướng ân xá và hoan nghênh phán quyết của tòa. “Tôi tin thông điệp quan trọng là sự chung sống giữa người Catalonia,” ông nói.
Dù chủ nghĩa ly khai đã mất đà và Junts đang bị bỏ lại trong các cuộc thăm dò dư luận, việc Puigdemont trở về có thể làm bùng lên kịch tính chính trị mới. Đảng Nhân dân bảo thủ của Tây Ban Nha đang dẫn đầu trong các cuộc thăm dò trước bầu cử và có thể cần tìm kiếm sự ủng hộ của Junts cùng các đảng trung hữu khác để cầm quyền.
