Phó Tổng thống Mỹ Vance tới Thụy Sĩ hội đàm với Iran về thỏa thuận hòa bình

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã hạ cánh xuống Căn cứ Không quân Emmen tại Thụy Sĩ lúc 5h59 sáng Chủ nhật (03h59 GMT), theo người phát ngôn của ông. Ông sẽ tham gia đàm phán với phái đoàn Iran đến Thụy Sĩ từ tối thứ Bảy, bao gồm Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi.

Pakistan, quốc gia làm trung gian hòa giải, cũng cử Thủ tướng Shehbaz Sharif và Tổng tham mưu trưởng quân đội Syed Asim Munir tới Thụy Sĩ tham gia hội đàm.

Cuộc gặp diễn ra chỉ vài ngày sau khi Mỹ và Iran ký thỏa thuận tạm thời gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày, đồng thời mở đường cho đàm phán về chương trình hạt nhân của Tehran. Một trong những điều kiện của thỏa thuận là ngừng chiến sự tại Lebanon. Tuy nhiên, thỏa thuận đang bị đe dọa khi Israel tiếp tục không kích Lebanon hôm thứ Bảy, khiến hàng chục người thiệt mạng.

Đáp trả, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz, cảnh báo tàu thuyền có thể gặp nguy hiểm nếu tiếp cận tuyến đường huyết mạch vận chuyển dầu khí toàn cầu. Tuy nhiên, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết 55 tàu thương mại đã qua eo biển vào thứ Bảy, chở hơn 17 triệu thùng dầu, và Mỹ sẽ đảm bảo giao thông thương mại tiếp diễn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ không thu phí qua eo biển Hormuz trong hoặc sau 60 ngày ngừng bắn, trừ khi Mỹ áp dụng phí nếu đàm phán hòa bình thất bại. Trên mạng xã hội, ông ám chỉ khả năng Mỹ đánh thuế "vì các dịch vụ bảo vệ Trung Đông" nếu không đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh.

Cố vấn của lãnh tụ tối cao Iran, Ayatollah Mojtaba Khamenei, ông Mohammad Mokhber, cáo buộc Mỹ không thực hiện điều khoản đầu tiên của thỏa thuận 14 điểm, vốn kêu gọi ngừng bắn trên tất cả các mặt trận, bao gồm Lebanon. Ông cảnh báo nếu thỏa thuận không được thực thi, dòng chảy năng lượng trong khu vực sẽ tiếp tục bị phong tỏa.

Phóng viên Resul Serdar Atas của Al Jazeera tại Tehran cho biết phái đoàn Iran tại Thụy Sĩ sẽ tập trung vào các điều khoản 1, 4, 5, 10 và 11 của bản ghi nhớ, bao gồm ngừng chiến sự tại Lebanon, dỡ bỏ phong tỏa hàng hải của Mỹ, mở lại eo biển Hormuz, giải phóng tài sản bị đóng băng của Iran và dỡ bỏ trừng phạt đối với ngành dầu khí. "Người Iran không kỳ vọng kết thúc tất cả trong một cuộc họp, nhưng họ muốn thấy khởi động thực thi thỏa thuận", ông Atas nói.

Giao tranh tại Lebanon tiếp diễn dù có thỏa thuận ngừng bắn. Israel tuyên bố đáp trả các cuộc tấn công từ Hezbollah, trong khi lực lượng này nói Israel liên tục vi phạm thỏa thuận và sẽ không cho phép Israel "tự do di chuyển" tại Lebanon. Quân đội Israel xác nhận một binh sĩ thiệt mạng trong chiến đấu, nâng tổng số tử vong lên 5 người kể từ khi thỏa thuận Mỹ-Iran có hiệu lực. Kênh truyền hình Channel 12 của Israel đưa tin Thủ tướng và Bộ trưởng Quốc phòng đã ra lệnh cho quân đội ngừng bắn tại Lebanon song không rút quân khỏi các vùng lãnh thổ đã chiếm.