Phim giả tưởng về viễn cảnh Brazil hậu đảo chính trao rừng Amazon cho Mỹ

Bộ phim ngắn mang tên Vitória Régia (Hoa súng Amazon) vừa ra mắt đã thu hút sự chú ý với viễn cảnh giả tưởng về một Brazil sau đảo chính: nền dân chủ sụp đổ, Tổng thống bị ám sát, Quốc hội bị giải tán, và rừng Amazon cùng nguồn tài nguyên khổng lồ được chuyển giao cho Mỹ.

Phim lấy bối cảnh năm 2025, khi âm mưu đảo chính của cựu Tổng thống Jair Bolsonaro nhằm lật ngược kết quả bầu cử năm 2022 đã thành công. Trong thực tế, cuộc nổi dậy của phe cực hữu tại Brasília thất bại, Bolsonaro cùng đồng phạm bị xét xử và bỏ tù. Tuy nhiên, bộ phim đặt ra câu hỏi: điều gì sẽ xảy ra nếu kế hoạch đó thành hiện thực?

Trong thế giới giả tưởng, sau cuộc “cách mạng dao găm xanh và vàng” loại bỏ mọi đối thủ, quân đội Brazil nắm quyền, kiểm duyệt truyền thông, thanh trừng những phần tử “lệch lạc”, và trao quyền kiểm soát rừng Amazon cho Washington để đổi lấy sự ủng hộ cho cuộc đảo chính. Một người lính Mỹ với giọng nặng trình diễn thuyết trước các nhà báo: “Thưa quý bà và quý ông, chào mừng đến với Amazon của nước Mỹ”. Một bản sao Tượng Nữ thần Tự do được dựng lên giữa rừng già, tượng trưng cho sự bảo trợ của Washington.

Phóng viên Brazil bị cấm vào khu vực Amazon nếu không có thị thực. Một lệnh đen tối được áp đặt để che giấu thảm họa môi trường. Các nhà lãnh đạo bản địa mất tích. Công ty dầu mỏ Amazon X, do một ông trùm người Mỹ tên Harold Goldman điều hành, công khai khoe khoang quyền khai thác tài nguyên rừng.

Đạo diễn Denis Kamioka (nghệ danh Cisma) cho biết phim được quay vào tháng 3/2025, gần một năm trước khi Tổng thống Donald Trump ra lệnh bắt cóc nhà lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro như một phần của kế hoạch “giành lại” dầu mỏ nước này. “Thật đáng sợ khi thực tế và hư cấu hòa trộn đến mức nào… Chúng tôi liên tục phải cạnh tranh với thực tế”, ông nói.

Nữ diễn viên Alice Braga, người thủ vai chính Carol và cũng là một nhà hoạt động môi trường, chia sẻ: “Thật điên rồ. Chúng tôi đang làm một bộ phim hư cấu… nhưng rồi Mỹ lại có lập trường chính trị như vậy với Trump… và bộ phim gần như trở thành một bộ phim tài liệu”. Bộ phim dài 21 phút, được thực hiện với sự hợp tác của hai mạng lưới bản địa Coiab và Apib, nhằm nêu bật các mối đe dọa đối với người bản địa Brazil và ủng hộ cuộc đấu tranh hàng thế kỷ của họ để bảo vệ đất đai truyền thống.

Nữ diễn viên bản địa Ywyzar Tentehar, 23 tuổi, hy vọng dự án sẽ thu hút sự chú ý đến những cuộc xâm lấn đang diễn ra: “Hôm nay lãnh thổ của tôi đã được phân định ranh giới, nhưng những kẻ khai thác gỗ, chủ trang trại và những kẻ chiếm đất vẫn tiếp tục xâm phạm… và không có gì được thực thi”.

Bối cảnh chính trị Brazil hiện tại càng làm gia tăng lo ngại. Flávio Bolsonaro, con trai của cựu tổng thống, chuẩn bị thách thức đương kim Tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva trong cuộc bầu cử năm nay. Trong nhiệm kỳ 2019-2023 của Jair Bolsonaro, các chính sách chống môi trường và chống người bản địa đã khiến nạn phá rừng tăng vọt và nạn đào vàng tràn vào các vùng đất bản địa. Các nhà hoạt động lo sợ sự tàn phá này sẽ quay lại nếu một Bolsonaro khác lên nắm quyền. Trong một điểm tương đồng đáng ngại khác với phim, Flávio Bolsonaro gần đây bị cáo buộc đã đề nghị Mỹ tiếp cận trữ lượng đất hiếm của Brazil – một trong những nguồn lớn nhất thế giới – để đổi lấy sự giúp đỡ trong cuộc bầu cử tháng 10 tới.

Alice Braga bày tỏ: “Tôi thực sự lo lắng. Tôi hy vọng mọi người nghiên cứu kỹ các ứng cử viên thay vì đi theo con đường đã đưa chúng ta đến cuộc bầu cử của Bolsonaro vài năm trước… không chỉ ứng cử viên tổng thống mà cả các ứng cử viên quốc hội nữa”.

Nhà thiết kế đồ họa Pedro Inoue, một trong những người sáng tạo phim, cho biết bộ phim không hoàn toàn bi quan. Tính thẩm mỹ pop và nhạc nền sôi động nhằm chống lại sự tuyệt vọng bằng thông điệp tích cực về sức mạnh kháng cự của người bản địa: “Họ là quá khứ, hiện tại và tương lai. Họ là những người có câu trả lời về cách đối phó với ngày tận thế vì họ đã đối phó với nó suốt hơn 500 năm qua”.

Đạo diễn Kamioka hy vọng Vitória Régia sẽ là “lời cảnh báo về những gì có thể xảy ra đối với chủ quyền, cuộc kháng chiến của người bản địa và chính nền dân chủ”. Ông nói: “Đây không phải là bộ phim về một tương lai xa xôi. Đó là điều đáng sợ nhất. Nó nói về điều đang diễn ra ngay lúc này”.