Phiến quân Tuareg ở Mali yêu cầu lực lượng Nga rút khỏi đất nước

Các nhóm phiến quân Tuareg ở Mali, bao gồm cả Mặt trận Giải phóng Azawad (FLA) hiện đang tham gia cuộc nổi dậy liên quan đến vụ ám sát Bộ trưởng Quốc phòng nước này, đã tuyên bố muốn đuổi lực lượng hậu thuẫn Nga của chính quyền quân sự ra khỏi đất nước.

Phát biểu với hãng tin AFP trong chuyến thăm Paris gặp các quan chức an ninh và quốc phòng Pháp, ông Mohamed Elmaouloud Ramadane, người phát ngôn của FLA, cho biết mục tiêu của phong trào là buộc Lực lượng châu Phi của Nga 'rút lui vĩnh viễn' khỏi Mali.

Các chiến binh Nga đã hỗ trợ chính quyền quân sự của Tổng thống Assimi Goita khi nước này hứng chịu các cuộc tấn công phối hợp từ liên minh gồm phiến quân Tuareg đòi ly khai, các nhóm nổi dậy Fulani và Arab, cùng các chiến binh liên kết với al-Qaeda. Các cuộc tấn công đã tiến vào thủ đô Bamako và giành quyền kiểm soát nhiều thành phố phía bắc và trung tâm, bao gồm Kidal và Sevare.

'Chúng tôi không có vấn đề gì đặc biệt với Nga hay bất kỳ quốc gia nào khác. Vấn đề của chúng tôi là chế độ cai trị ở Bamako', ông Ramadane nói với AFP khi đang tìm kiếm sự ủng hộ từ Pháp, cường quốc thuộc địa cũ đã bị chính quyền quân sự Mali buộc rời đi vào năm 2022.

Người phát ngôn này cho rằng sự can thiệp của Nga là tiêu cực vì họ 'ủng hộ những người phạm tội ác nghiêm trọng và thảm sát', đề cập đến chính phủ của ông Goita, lên nắm quyền sau cuộc đảo chính năm 2020.

Liên minh nổi dậy, bao gồm FLA và nhóm JNIM liên kết với al-Qaeda, đã tiến hành một cuộc tấn công phối hợp vào nhiều thành phố hôm thứ Bảy. Bộ trưởng Quốc phòng Mali, ông Sadio Camara, thiệt mạng trong một cuộc tấn công vào nhà riêng ở Kati, thị trấn đồn trú gần Bamako. Chính phủ Mali cho biết ông bị giết bởi 'một quả bom xe do một kẻ đánh bom liều chết lái'. Tang lễ của ông dự kiến diễn ra vào thứ Năm lúc 10 giờ sáng (giờ GMT 9:00).

Trong bối cảnh các cuộc tấn công hôm thứ Bảy, các chiến binh Nga được nhìn thấy lái xe rời khỏi thị trấn Kidal ở phía bắc trên những chiếc xe tải, sau khi đàm phán rút lui thông qua trung gian của Algeria láng giềng. Ông Ramadane nói rằng người Nga đã yêu cầu một hành lang an toàn để rút lui và được hộ tống đến Anefis, phía tây nam Kidal. 'Người Nga thấy mình gặp nguy hiểm. Không có lối thoát', ông nói.

Bộ Quốc phòng Nga trước đó cho biết việc rút khỏi Kidal là quyết định của chính phủ Mali, đồng thời nói thêm rằng các đơn vị đóng quân tại thành phố đã 'chiến đấu hơn 24 giờ... và đẩy lùi bốn cuộc tấn công lớn'. Tổng thống Goita tuyên bố vào tối thứ Ba rằng các chiến dịch quân sự sẽ tiếp tục cho đến khi các 'nhóm vũ trang' bị 'vô hiệu hóa'.

Hãng tin Reuters hôm thứ Tư đưa tin lực lượng Mali đã kiểm soát trở lại thị trấn Menaka gần biên giới Niger, nói rằng các chiến binh của nhóm Nhà nước Hồi giáo tự xưng ở tỉnh Sahel (ISSP) đã rút lui sau các cuộc đụng độ với quân đội. Sự hiện diện quân sự cũng được ghi nhận ở khu vực Mopti miền trung Mali và ở Gao, thành phố lớn nhất miền bắc Mali. Căng thẳng vẫn ở mức cao tại thị trấn trung tâm Sevare.

Ông Ramadane khẳng định chế độ sẽ sụp đổ 'sớm hay muộn', đồng thời nói thêm rằng quân nổi dậy hiện có ý định kiểm soát Gao, Timbuktu và Menaka sau khi chiếm được Kidal. FLA, theo ông, sẵn sàng quản lý các thành phố lớn ở phía bắc bằng cách áp dụng 'một hình thức luật Sharia ôn hòa' tương tự như ở Mauritania và dựa vào các qadi, các thẩm phán Hồi giáo đưa ra phán quyết dựa trên luật Hồi giáo.

Pháp hôm thứ Tư đã kêu gọi công dân nước này tại Mali rời đi 'càng sớm càng tốt', nói rằng tình hình an ninh vẫn còn bất ổn.