Phát hiện xác tàu cướp biển vùng Caribe đầu tiên tại Bahamas
Dalya Alberge | The Guardian
Nhóm khảo cổ học quốc tế lần đầu tiên phát hiện các xác tàu đắm có liên quan trực tiếp đến cướp biển thời hoàng kim tại vùng biển Caribe, ở cảng Nassau, Bahamas. Những hiện vật bao gồm thân tàu cháy đen, súng xoay và đạn chì cho thấy dấu vết của các cuộc tấn công và đốt tàu chiến lợi phẩm. Phát hiện này mở ra hy vọng tìm thấy thêm nhiều bằng chứng khảo cổ về thế giới cướp biển khét tiếng.
Nhóm nghiên cứu quốc tế do nhà khảo cổ học hàng hải người Anh dẫn đầu đã phát hiện các xác tàu đắm đầu tiên có liên quan đến cướp biển thực sự vùng Caribe tại Bahamas. Phát hiện này được thực hiện sau khi nhóm được cấp phép đặc biệt lặn xuống khu vực cảng Nassau - nơi từng là căn cứ của những tên cướp biển khét tiếng như Râu Đen (Blackbeard) và Calico Jack Rackham.
Các nhà khảo cổ tìm thấy tổng cộng sáu xác tàu đắm, trong đó ba chiếc có niên đại từ "thời kỳ hoàng kim của cướp biển" (cuối thế kỷ 17 đến đầu thế kỷ 18). Một trong những phát hiện nổi bật là thân tàu bằng gỗ bị cháy đen, vẫn còn đá dằn đè nặng bên trên. Các nhà khoa học cho rằng đây là dấu hiệu điển hình của cướp biển, vốn thường đốt tàu chiến lợi phẩm sau khi đã lấy hết hàng hóa, đại bác và trang bị trên tàu.
Đội khảo cổ cũng phát hiện một khẩu súng xoay (swivel gun) - loại vũ khí chống người ưa thích của cướp biển để gây hỗn loạn trên boong tàu địch - cùng một khẩu đại bác bằng sắt và 25 viên đạn chì. Một hòn đá mài kiếm cũng được tìm thấy trong số các hiện vật. Những phát hiện này vượt quá mong đợi của nhóm nghiên cứu, bởi đáy biển khu vực này đã bị nạo vét nhiều.
Tiến sĩ Sean Kingsley, nhà khảo cổ học hàng hải người Anh và đồng chỉ huy dự án, cho biết: "Những phát hiện này chỉ là phần nổi của tảng băng. Tôi đã rất ngạc nhiên khi thấy thân tàu bằng gỗ còn nguyên vẹn - tàu thuyền là công cụ chính gây khiếp sợ của cướp biển. Rất có thể còn hàng chục xác tàu khác trong và ngoài cảng." Về phần vỏ tàu bị cháy, ông nói thêm: "Nhìn thấy và chạm vào nó thực sự là khoảnh khắc một lần trong đời và rất xúc động."
Năm 1695, Henry Avery trở thành tên tội phạm bị truy nã gắt gao nhất thời bấy giờ sau vụ cướp táo tợn nhất lịch sử cướp biển, cướp đi vàng, bạc, ngọc bích, sapphire, kim cương trị giá hơn 85 triệu bảng theo thời giá hiện nay. Khi phát hiện thân tàu cháy đen có các thanh gỗ được nối bằng đinh gỗ, các nhà khảo cổ đặt câu hỏi liệu đây có thể là tàu chỉ huy của Avery, chiếc Fancy, bị đốt cháy đến tận mực nước hay không.
Tiến sĩ Michael Pateman, đồng chỉ huy đoàn thám hiểm và là đại sứ về lịch sử, văn hóa và bảo tàng học của Bahamas, giải thích: "Đốt tàu đến mực nước là chiến thuật khét tiếng để che giấu tội ác khỏi chính quyền. Vỏ tàu Nassau cho thấy mọi dấu hiệu của hành vi cướp biển." Ông nói thêm: "Con tàu được vũ trang hạng nặng, đặc biệt với súng xoay... Gắn trên lan can boong, các vũ khí chống người này gây ra hỏa lực hủy diệt lên thủy thủ đoàn đối phương."
Các phát hiện càng thú vị hơn bởi trong khi một số ít xác tàu cướp biển đã được tìm thấy giữa Mauritius và Bắc Carolina, chưa từng có phát hiện nào tại Nassau - căn cứ của cướp biển vùng Caribe ở Bahamas - trước đây, theo lời Kingsley.
Đội nghiên cứu cũng tìm thấy dây thừng, chai thủy tinh và gạch từ bếp nấu của tàu vẫn được bảo tồn, cùng 143 tẩu thuốc bằng đất sét, một số còn cắm trong cát cạnh các mảnh vỡ thùng gỗ. Các tẩu thuốc được trang trí bằng hình kỳ lân, ngựa, vương miện và huy hiệu hoàng gia Anh, gợi ý chúng được sản xuất tại London vào khoảng những năm 1740.
Kingsley nhận xét: "Chưa có tẩu thuốc nào khác được tìm thấy trong hàng hóa tàu đắm. Con tàu có lẽ là tàu Anh và đi đến Nassau ngay sau khi mối đe dọa cướp biển bị dẹp tan. Sự tồn tại của xác tàu, bị phá hủy nặng nề bởi phát triển ven biển, thực sự là một phép màu. Hàng hóa thương nhân gồm rượu chai thủy tinh và tẩu thuốc cao cấp cho thấy Nassau đã trở thành cảng thương mại bình thường, phục hồi sau hỗn loạn cướp biển."
Đoàn thám hiểm New Providence Pirates, gồm các nhà khảo cổ học và nhà làm phim quốc tế, đã nghiên cứu tài liệu 300 năm tuổi và bản đồ cổ giữa các lần lặn, đồng thời khám phá các hang động nơi cướp biển từng giấu kho báu. Những phát hiện này được công bố trong tập đầu tiên của phim tài liệu 'Mystery of the Pirate King’s Treasure' và trên tạp chí Wreckwatch.