Pháp: Hội đồng Bảo hiến giữ luật an tử, bác bỏ lệnh cấm mạng xã hội cho trẻ dưới 15 tuổi

Hội đồng Bảo hiến Pháp, cơ quan thẩm quyền hiến pháp cao nhất nước này, ngày 1/8 đã ra hai phán quyết quan trọng. Một là giữ nguyên đạo luật hợp pháp hóa an tử trong các trường hợp cụ thể, và hai là bác bỏ dự luật cấm trẻ dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội. Cả hai quyết định đều liên quan đến các chính sách mà Tổng thống Emmanuel Macron từng ủng hộ mạnh mẽ.

Với phán quyết giữ nguyên luật an tử, Pháp sẽ gia nhập nhóm các nước châu Âu đã hợp pháp hóa hình thức trợ tử này, bao gồm Bỉ, Đức và Luxembourg.

Bà Elisabeth Borne, cựu Thủ tướng và hiện là nghị sĩ, hoan nghênh phán quyết này. Trong bài đăng trên mạng xã hội X, bà viết: “Quyết định này đánh dấu đỉnh điểm của một nỗ lực dân chủ và nghị viện lâu dài, được thực hiện với sự lắng nghe, tôn trọng và nghiêm túc. Tôi hoan nghênh sự xác nhận cuối cùng cho một văn bản đảm bảo cho mọi người quyền tự do lựa chọn, trong khuôn khổ chặt chẽ và mang tính bảo vệ.”

Hội đồng Bảo hiến giữ nguyên toàn bộ đạo luật, nhưng làm rõ ba điều khoản, trong đó có điều khoản lương tâm cho phép dược sĩ từ chối hỗ trợ bệnh nhân kết thúc cuộc đời. Các cơ sở điều trị tư nhân cũng có thể từ chối tham gia quy trình nếu điều này đi ngược lại sứ mệnh của họ, và các cơ sở khác có thể phục vụ nhu cầu của địa phương. Đối với bệnh nhân được bảo hộ, ý kiến của người chịu trách nhiệm về phúc lợi của họ phải được xem xét.

Luật quy định công dân Pháp và cư dân hợp pháp có thể yêu cầu hỗ trợ y tế kết thúc cuộc đời trong các điều kiện nghiêm ngặt. Bệnh nhân phải “mắc bệnh nan y, đe dọa tính mạng, đang ở giai đoạn tiến triển hoặc giai đoạn cuối”, và bệnh phải gây ra “đau khổ về thể chất hoặc tâm lý liên tục, không thể điều trị hoặc không thể chịu đựng được”. Bệnh nhân cũng phải đưa ra sự đồng thuận tự do và đầy đủ thông tin. Hạ viện Pháp đã thông qua dự luật này vào tháng trước với đa số 50 phiếu, 291 phiếu thuận và 241 phiếu chống.

Trong khi đó, tại phán quyết về mạng xã hội, Hội đồng Bảo hiến đã bác bỏ đạo luật cấm trẻ dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội với lý do vi phạm quyền tự do ngôn luận.

Tòa án cho rằng: “Việc cấm trẻ vị thành niên dưới 15 tuổi truy cập một số dịch vụ trực tuyến đòi hỏi mọi người, kể cả người lớn, phải chứng minh độ tuổi trước khi truy cập. Tuy nhiên, do không quy định các điều kiện và giới hạn cụ thể cho việc xác minh này, cơ quan lập pháp đã không thiết lập các biện pháp bảo vệ pháp lý cần thiết. Đạo luật cũng không bảo vệ được quyền riêng tư của người dùng.”

Dự luật cấm mạng xã hội với người dưới 15 tuổi là một trong những chính sách trọng tâm của Tổng thống Macron và đã được quốc hội thông qua vào tháng trước. Luật quy định mọi người dân Pháp phải xác minh độ tuổi trước khi truy cập các trang mạng xã hội, dự kiến có hiệu lực từ tháng 1/2027. Ông Macron từng mong muốn đạo luật được thông qua trước cuộc bầu cử tổng thống năm sau.

Sau phán quyết, Tổng thống Macron đã yêu cầu Thủ tướng Sebastien Lecornu soạn thảo một phiên bản mới “vững chắc về mặt pháp lý” cho đạo luật này.

Trước đó, tổ chức Ân xá Quốc tế từng phản ứng trước quyết định của quốc hội Pháp về lệnh cấm mạng xã hội đối với thanh thiếu niên, kêu gọi các nhà lập pháp tập trung vào việc buộc các công ty thiết kế lại ứng dụng, bao gồm cả các tính năng gây nghiện.

Tổng thư ký Agnes Callamard của tổ chức này phát biểu: “Không còn nghi ngờ gì nữa, việc quản lý nền tảng để bảo vệ trẻ em là mệnh lệnh của thời đại. Chúng tôi ghi nhận các chính phủ đã xem xét nghiêm túc tác hại của mạng xã hội. Tuy nhiên, thay vì áp đặt lệnh cấm toàn diện, các nỗ lực nên tập trung vào việc buộc các nền tảng từ bỏ mục tiêu lợi nhuận bất chấp nhân quyền.” Bà Callamard nhấn mạnh: “Xây dựng nền tảng an toàn đòi hỏi phản ứng mạnh mẽ. Để đảm bảo mạng xã hội là không gian trẻ em có thể tiếp cận cộng đồng, kết nối và tri thức một cách lành mạnh và an toàn, chính phủ nên tập trung vào việc cấm các tính năng gây hại, bao gồm các thuật toán dựa trên mức độ tương tác mà nghiên cứu của Ân xá Quốc tế cho thấy có thể dẫn dắt trẻ em vào vòng xoáy nội dung trầm cảm và tự tử.”