Pháp: Biểu tình lan rộng bước sang tuần thứ ba, hàng trăm trường học bị phong tỏa

Biểu tình tại Pháp đã bước sang tuần thứ ba khi hàng chục nghìn học sinh và công đoàn viên xuống đường tại nhiều thành phố trên cả nước. Các cuộc tuần hành lớn nhất diễn ra trong ngày thứ Ba, đánh dấu bước leo thang của phong trào vốn khởi phát từ bất mãn về điều kiện trường học.

Yêu cầu của người biểu tình

Học sinh biểu tình để phản đối tình trạng cơ sở vật chất xuống cấp tại các trường trung học phổ thông (lycée), đặc biệt ở những khu vực khó khăn. Các cuộc tuần hành đã diễn ra tại Strasbourg, Bordeaux, Nantes, Marseille, Lyon cùng nhiều thị trấn và thành phố khác.

Theo học sinh, giáo viên vắng mặt không được thay thế, nhiều tòa nhà trường học xuống cấp và có nơi bị chuột xâm nhập, bàn ghế thiếu thốn, sĩ số lớp quá đông và thời gian học kéo dài. Đợt nắng nóng dữ dội tấn công Pháp trong mùa hè càng làm trầm trọng thêm tình trạng của những ngôi trường bị bỏ bê, vốn cũng thiếu điều hòa nhiệt độ.

Các cuộc biểu tình diễn ra song song với làn sóng đình công toàn quốc của khu vực công nhằm phản đối đề xuất ngân sách cắt giảm năm 2027, hướng tới tiết kiệm 54 tỷ euro (61,3 tỷ USD) khi chính phủ Tổng thống Emmanuel Macron tìm cách kiểm soát mức thâm hụt công lớn. Nhân viên khu vực công và công đoàn đặc biệt phản đối kế hoạch đóng băng lương nhằm tiết kiệm khoảng 2 tỷ euro (2,27 tỷ USD).

Phụ huynh cũng ngày càng tham gia đông hơn tại các cuộc biểu tình trong bối cảnh bức xúc về cách cảnh sát ứng phó với người biểu tình chưa thành niên. Bên cạnh đó, phong trào còn phản ánh bất mãn rộng hơn về giá nhiên liệu và hàng hóa tăng cao cùng việc cắt giảm chi tiêu công dưới thời ông Macron. Giới chức chính phủ cáo buộc các nhóm đối lập chính trị và công đoàn lợi dụng phong trào học sinh; Thủ tướng Sebastien Lecornu tuần trước cho rằng các đối thủ chính trị đang khuyến khích leo thang.

Diễn biến đến nay

Tính đến sáng thứ Ba, ít nhất 6.100 người đã bị bắt, nhiều người trong số đó dưới 18 tuổi, trong bối cảnh chiến thuật của cảnh sát bị giám sát chặt chẽ. Các vụ thương tích nghiêm trọng cũng được ghi nhận.

Tại thành phố Lens ở miền bắc, một thiếu niên 15 tuổi bị mất một bàn tay hôm thứ Hai sau khi được cho là tiếp xúc với lựu đạn choáng của cảnh sát rồi lựu đạn phát nổ. Cơ quan công tố cho biết đang điều tra liệu nam sinh này chủ động nhặt lựu đạn hay nó rơi trúng em.

Bộ trưởng Giáo dục Edouard Geffray hôm thứ Hai cho biết ít nhất 190 học sinh trung học bị thương. Trước đó một ngày, ông nói 78 nhân viên giáo dục bị thương và 24 trường học bị đốt hoặc cướp phá. Theo Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nunez, khoảng 715 cảnh sát bị thương tính đến thứ Ba.

Giới chức cho biết có tới 589 trường học bị gián đoạn trong tuần này, giảm so với 735 trường hôm thứ Sáu tuần trước. Các tổ chức nhân quyền, trong đó có Amnesty International, chỉ trích việc sử dụng vũ lực với người chưa thành niên sau khi truyền thông đưa tin về việc học sinh bị đánh bằng dùi cui, đạn cao su và xịt hơi cay.

Ngày thứ Ba: phong tỏa trường học và biểu tình tiếp diễn

Người biểu tình tiếp tục phong tỏa các trường học trong ngày thứ Ba khi hàng nghìn người xuống đường. Đám đông cầm biểu ngữ được ghi nhận tại Marseille ở phía nam, Strasbourg ở phía đông và nhiều thành phố lớn khác.

Tại quận 20 của Paris, người biểu tình bên ngoài trường trung học Helene Boucher đã đóng cửa đã lật thùng rác và xe đạp, dựng rào chắn tạm thời, theo hãng tin AP. Trong khi đó, phụ huynh đứng giữa người biểu tình và cảnh sát để bảo vệ con em mình.

Bà Emilia Sichili Suriam, thành viên một hiệp hội phụ huynh, nói: “Đó là con em chúng tôi. Giáo viên, phụ huynh, các liên đoàn, tất cả chúng tôi chia sẻ cùng mục tiêu: bảo vệ quyền trẻ em, và biểu tình, đưa ra yêu cầu là quyền chính đáng.”

Bộ trưởng Nội vụ Nunez bác bỏ chỉ trích nhắm vào cảnh sát trong ngày thứ Ba, khẳng định phản ứng là tương xứng trong “hầu hết các trường hợp”, đồng thời cho rằng các cuộc biểu tình đang chuyển thành “bạo loạn”.

Ý nghĩa với chính phủ Pháp

Đây là những cuộc biểu tình mới nhất trong chuỗi sự kiện gây chú ý đã đánh dấu nhiệm kỳ của ông Macron và làm suy yếu nỗ lực cải cách của chính phủ trước các cuộc bầu cử vào tháng 4 và tháng 5.

Chuyên gia Pháp Jacob Ross thuộc Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Đức (DGAP) nhận định với Al Jazeera rằng dù ông Macron sẽ không tranh cử trong cuộc bầu cử năm tới, hình ảnh của ông và chính phủ chắc chắn bị ảnh hưởng bởi những bức ảnh cảnh sát rượt đuổi học sinh trên đường phố. “Ông ấy không còn được coi trọng vì nhiều người nghĩ ông ấy đã rời khỏi chính phủ. Nhưng điều này vẫn rất quan trọng với chính quyền vì rõ ràng họ không đủ khả năng xoa dịu tình hình. Rõ ràng có rất ít dư địa tài khóa để xoay xở”, Ross nói.

Các nhiệm kỳ của ông Macron từ lâu đã bị bao vây bởi bất ổn chính trị và tài chính. Các thủ tướng kế tiếp gặp khó khăn trong việc thúc đẩy chính sách tại Quốc hội phân cực sâu sắc, nơi đảng trung dung Renaissance của ông Macron và các khối đồng minh không có đa số.

Giới phê bình chỉ trích các biện pháp thắt lưng buộc bụng rất không được lòng dân của ông Macron, vốn khiến chi tiêu chính phủ giảm mạnh, ảnh hưởng đến lương hưu và chăm sóc sức khỏe. Giới chức bảo vệ các chính sách này trong bối cảnh nợ tăng sau chi tiêu thời đại dịch COVID-19.

Hôm Chủ nhật, Thủ tướng Lecornu cho biết chính phủ đã khởi động các sáng kiến nhằm giải quyết yêu cầu của người biểu tình và một báo cáo dự kiến hoàn thành vào cuối tháng, nhưng nhấn mạnh Paris sẽ không “nhượng bộ một ly” trước bạo lực.

Trong khi đó, lãnh đạo đối lập Marine Le Pen của đảng cực hữu National Rally, người đang dẫn đầu, đã trình ngân sách thay thế hôm thứ Ba, cam kết tiết kiệm 140 tỷ euro (157,6 tỷ USD) đến năm 2032 nếu đắc cử năm tới.