Các điểm bỏ phiếu đã mở cửa trên khắp Peru ngày 7/6 cho cuộc bầu cử tổng thống vòng hai, khép lại một mùa bầu cử đầy tranh cãi và biểu tình. Ứng viên cánh hữu, cựu đệ nhất phu nhân Keiko Fujimori (51 tuổi) đối đầu với nghị sĩ cánh tả Roberto Sanchez (57 tuổi).
Đây là lần thứ chín Peru thay đổi lãnh đạo trong một thập kỷ, khi các tổng thống thường xuyên bị lật đổ qua các cuộc từ chức bắt buộc hoặc luận tội trong những năm gần đây.
Vòng bỏ phiếu đầu tiên ngày 12/4 với 35 ứng viên đã gây nghi ngờ về tính minh bạch do các vấn đề hậu cần và thời gian kiểm phiếu kéo dài. Fujimori dễ dàng dẫn đầu với 17% phiếu bầu, nhưng phải mất nhiều tuần mới xác định được Sanchez là đối thủ với 12% ủng hộ.
Ứng viên về thứ ba, cựu thị trưởng cực hữu Rafael Lopez Aliaga, đã cáo buộc gian lận trong kiểm phiếu, dù các giám sát bầu cử không tìm thấy bằng chứng chứng minh điều này.
“Tôi hy vọng toàn bộ quy trình được thực hiện minh bạch, và lá phiếu của người dân được tôn trọng”, cử tri Evelyn Pazos (43 tuổi) nói với AFP. Trong khi đó, Hugo Vasquez (67 tuổi), một người bán hàng thủ công ở Lima, bày tỏ sự thất vọng lan rộng trong số 27 triệu cử tri: “Có quá nhiều rối loạn và tham nhũng, chúng tôi sẽ bỏ phiếu cho ’cái ác nhỏ hơn’, như mọi khi”.
Fujimori, con gái của cựu Tổng thống cánh hữu Alberto Fujimori, là người bảo vệ di sản gia đình. Bà bị chỉ trích vì các hành vi vi phạm nhân quyền dưới thời cha mình, bao gồm triệt sản cưỡng bức người bản địa và các vụ hành quyết ngoài tư pháp của “các đội tử thần”. Lãnh đạo đảng Lực lượng Bình dân kiểm soát Quốc hội nhiều năm, bà tranh cử với cương lĩnh chống tội phạm cứng rắn, hứa “đánh bại khủng bố” và áp đặt tình trạng khẩn cấp 60 ngày.
Sanchez, cựu bộ trưởng ngoại thương và du lịch dưới thời cựu Tổng thống cánh tả Pedro Castillo (bị bắt và luận tội năm 2022), tự xây dựng hình ảnh giống Castillo. Là nhà tâm lý học, ông hướng đến cử tri nông thôn và bản địa, hứa hẹn các biện pháp chống đói nghèo, cải cách cảnh sát và hiến pháp mới “được xây dựng tập thể qua đối thoại và sự tham gia của công dân”. Ông cũng cam kết bồi thường cho nạn nhân của chính phủ Alberto Fujimori và bãi bỏ luật bảo vệ lực lượng thực thi pháp luật khỏi trách nhiệm giải trình.
Chỉ vài giờ trước bầu cử, một thẩm phán ra phán quyết Sanchez phải hầu tòa vì các cáo buộc liên quan đến bất thường tài chính đảng của ông, bị các đồng minh lên án là can thiệp vào cuộc bỏ phiếu.
Dù Fujimori dẫn đầu vòng một, các nhà quan sát cho rằng nhóm lớn cử tri bất mãn có thể tạo khác biệt trong vòng hai. Khoảng 7,16 triệu người không bỏ phiếu ở vòng một, trong khi 12% cử tri bỏ phiếu trắng và 5% bỏ phiếu hỏng.
