Peru điều chỉnh chính sách đối ngoại, tăng cường hợp tác với Mỹ

Peru có kế hoạch tăng cường quan hệ với Mỹ, quốc gia được nước này coi là “đối tác chiến lược”, theo lời tân Ngoại trưởng Carlos Espa trong một cuộc họp báo hôm thứ Sáu (31/7). Ông Espa cũng cho biết Peru sẽ nỗ lực khôi phục quan hệ ngoại giao với Mexico và Colombia, đồng thời thực hiện những bước đầu tiên nhằm tái thiết lập quan hệ với Venezuela.

Ông Espa được bổ nhiệm làm người đứng đầu ngành ngoại giao Peru trong tuần này, nằm trong nội các bảo thủ của Tổng thống Keiko Fujimori. Ông từng làm giám đốc truyền thông tại Đại sứ quán Mỹ ở Lima trong nhiều năm, bối cảnh khiến giới quan sát kỳ vọng về một chính sách đối ngoại gắn bó chặt chẽ hơn với Washington.

Bà Fujimori tuyên thệ nhậm chức vào thứ Ba (28/7) sau khi giành chiến thắng sít sao trong cuộc bầu cử mà cử tri đặc biệt quan tâm đến nỗi lo tội phạm gia tăng. Là đệ nhất phu nhân từng có thời gian dài hoạt động chính trị, bà đã bày tỏ kế hoạch tăng cường hợp tác với Mỹ, nhấn mạnh chính phủ của bà sẽ dành “khoảng không gian rất đáng kể” để phối hợp với chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Washington đang có những động thái quyết liệt nhất trong nhiều năm để củng cố ảnh hưởng tại Peru, quốc gia sản xuất đồng lớn và đã trở thành đối tác chiến lược quan trọng của Trung Quốc. Chính quyền Trump tìm cách đối phó với ảnh hưởng ngày càng tăng của Bắc Kinh tại Mỹ Latinh và đối đầu quyết liệt với các mạng lưới tội phạm trong khu vực, coi cả hai là mối quan tâm an ninh quốc gia lớn.

Dưới thời ông Trump, Mỹ cũng theo đuổi phiên bản cập nhật của Học thuyết Monroe, còn gọi là “Học thuyết Donroe”, nhằm thiết lập Tây Bán cầu là phạm vi ảnh hưởng của Mỹ. Chính quyền Mỹ cũng đã mời các chính phủ cánh hữu tham gia Liên minh chống Cartel châu Mỹ (Americas Counter Cartel Coalition), còn gọi là “Lá chắn châu Mỹ” (Shield of the Americas), chuyên phối hợp các chiến dịch quân sự chống lại các tổ chức tội phạm ma túy.

Phát biểu tại cuộc họp báo hôm thứ Sáu, Ngoại trưởng Espa cho biết Peru đang tiến tới kế hoạch tham gia “Lá chắn châu Mỹ” như một phần trong chiến dịch trấn áp tội phạm mà Tổng thống Fujimori đề xuất. Ông Trump phần lớn ủng hộ các ứng cử viên cánh hữu ở Mỹ Latinh kể từ khi trở lại nắm quyền nhiệm kỳ hai, thể hiện qua việc tuyên bố hỗ trợ và hứa hẹn hợp tác.

Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Christopher Landau đã tham dự lễ nhậm chức của bà Fujimori. Bà đánh bại đối thủ cánh tả Roberto Sanchez với cách biệt chưa đầy 50.000 phiếu trong cuộc bầu cử vòng hai hồi tháng 6, sau ba lần thất bại trước đó. Bà trở thành tổng thống thứ chín của Peru trong vòng một thập kỷ, giai đoạn chứng kiến nhiều biến động chính trị khi nhiều tổng thống từ chức hoặc bị luận tội trước khi kết thúc nhiệm kỳ.

Bà Fujimori kế nhiệm nhà lãnh đạo cánh tả lâm thời Josa Maria Balcazar, người được Quốc hội bổ nhiệm sau khi ba tổng thống liên tiếp bị phế truất. Là lãnh đạo đảng Fuerza Popular đầy quyền lực, bà đã xây dựng sự nghiệp chính trị của mình theo hình mẫu của cha mình, Alberto Fujimori.

Trong những năm 1990, ông Alberto Fujimori bị cáo buộc lãnh đạo một chính phủ độc tài sau khi giải tán Quốc hội và Tòa án Tối cao Peru. Bà Keiko từng là đệ nhất phu nhân sau khi cha bà ly hôn với mẹ bà. Sau nhiệm kỳ tổng thống, ông Alberto bị bắt năm 2005 và bị kết án về tội tham nhũng và các tội ác chống lại loài người, bao gồm các vụ giết người ngoài tư pháp và chiến dịch triệt sản cưỡng bức đối với người dân nông thôn và bản địa. Tuy nhiên, ông được ân xá gây tranh cãi và trả tự do vào cuối năm 2023, không lâu trước khi qua đời vào năm sau đó.

Bà Keiko Fujimori luôn nêu ký ức về cha mình như một ví dụ về sự ổn định và sức mạnh mà bà có thể mang lại cho Peru.