OpenAI phát hiện tài khoản từ Trung Quốc thao túng dư luận chống trung tâm dữ liệu AI tại Mỹ

Công ty trí tuệ nhân tạo OpenAI ngày 11/6 cho biết các tài khoản từ Trung Quốc có khả năng đứng sau chiến dịch “thao túng có chủ đích” nhằm chống lại việc xây dựng các trung tâm dữ liệu AI tại Mỹ.

Trong một báo cáo nghiên cứu công bố ngày 11/6, OpenAI – công ty sở hữu chatbot AI phổ biến nhất thế giới – cho biết đã cấm một nhóm tài khoản có khả năng đặt tại Trung Quốc sau khi phát hiện hành vi “cố gắng thao túng cuộc tranh luận hợp pháp về AI của Mỹ”.

Theo OpenAI, các tài khoản này được sử dụng để tạo ra các bình luận và hình ảnh trên mạng xã hội, đổ lỗi cho trung tâm dữ liệu là nguyên nhân khiến giá điện tăng cao tại nhiều cộng đồng trên khắp nước Mỹ. Trong số đó, các tài khoản đã tạo ra một bộ truyện tranh mô tả cảnh một doanh nhân ngậm xì gà, tay cầm túi đô la, trong khi một gia đình phản ứng kinh ngạc trước hóa đơn tiền điện của họ.

OpenAI cho biết nhóm tài khoản thứ hai tạo ra nội dung cho rằng thuế quan của Mỹ là nỗ lực “thống trị cạnh tranh công nghệ” với Trung Quốc, đồng thời yêu cầu không nhắc tới Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Dù chiến dịch này cố gắng “khai thác và khuếch đại các lo ngại hiện có của công chúng” về giá năng lượng, OpenAI không tìm thấy bằng chứng nào cho thấy nó có ảnh hưởng “đáng kể”.

“Các hoạt động gây ảnh hưởng nước ngoài từ lâu đã tìm cách bám vào các vấn đề địa phương và niềm tin chân chính, sử dụng chúng để xây dựng uy tín, khuếch đại chia rẽ hoặc làm trầm trọng thêm sự mất lòng tin của công chúng”, đại diện OpenAI nói. “Trong trường hợp này, các tác nhân đã cố gắng can thiệp một cách bí mật vào cuộc tranh luận đang diễn ra của Mỹ về tương lai năng lực AI của nước này, đồng thời che giấu danh tính và động cơ của họ”.

Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington cho biết không quen thuộc với báo cáo, nhưng bác bỏ “mọi cáo buộc vô căn cứ hoặc vu khống chống lại Trung Quốc”. “AI đang thay đổi sâu sắc cách con người làm việc và sinh sống. Đây là biên giới mới của toàn nhân loại”, người phát ngôn đại sứ quán Trung Quốc cho biết trong tuyên bố gửi tới Al Jazeera. “Trung Quốc tin tưởng vào cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm đối với AI và ủng hộ tính cởi mở, toàn diện để đảm bảo AI là sức mạnh cho điều tốt đẹp và phục vụ tất cả mọi người”.

Openai là tiếng nói mới nhất cho rằng ảnh hưởng nước ngoài có thể đứng sau sự phản đối AI tại Mỹ. Hồi tháng 5, Bộ trưởng Nội vụ Mỹ Doug Burgum từng phát biểu rằng tâm lý tiêu cực ngày càng tăng của công chúng đối với việc xây dựng trung tâm dữ liệu là không 'hữu cơ' và có thể liên quan tới 'tiền đen từ nước ngoài'.

Darren Linvill, giáo sư tại Đại học Clemson (Mỹ), chuyên nghiên cứu chiến dịch gây ảnh hưởng nước ngoài, bày tỏ nghi ngờ rằng chiến dịch do OpenAI xác định hoặc bất kỳ nỗ lực phối hợp nào khác sẽ có tác động lớn tới 'khối lượng hoặc giọng điệu' của cuộc tranh luận công khai. “Nhóm của tôi rất quen thuộc với công việc của các tác nhân gây ảnh hưởng Trung Quốc khác nhau, và công việc AI mà Trung Quốc đã làm đến nay rất thú vị nhưng không hiệu quả”, Linvill nói. “Nó đang trở nên tốt hơn qua từng tháng, và tôi lo ngại về những gì họ có thể làm trong tương lai, nhưng hiện tại họ chưa đạt được điều đó”.

Theo dự án nghiên cứu Data Center Watch của công ty an ninh AI 10a Labs, ít nhất 36 dự án trung tâm dữ liệu đã bị chặn hoặc trì hoãn tại Mỹ từ tháng 5/2024 đến tháng 6/2025. Hồi tháng 3, Thượng nghị sĩ Bernie Sanders và Hạ nghị sĩ Alexandria Ocasio-Cortez đã công bố dự luật áp dụng lệnh cấm xây dựng trung tâm dữ liệu mới cho tới khi có các biện pháp bảo vệ quốc gia nhằm giảm thiểu rủi ro AI. Tuy nhiên, dự luật ít có khả năng trở thành luật trong tương lai gần do cách tiếp cận tự do của Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với quy định AI và việc đảng Cộng hòa kiểm soát cả hai viện Quốc hội.

Sự phản đối trung tâm dữ liệu một phần xuất phát từ lượng năng lượng khổng lồ mà chúng tiêu thụ để hỗ trợ sức mạnh tính toán cần thiết cho việc huấn luyện và vận hành các mô hình AI như ChatGPT. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), các cơ sở này chiếm 1,5% tổng lượng điện tiêu thụ toàn cầu vào năm 2024, với mức tăng trưởng tiêu thụ 12% mỗi năm trong 5 năm qua.