Ông Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn với Iran 'đang thoi thóp'

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 10/5 tuyên bố lệnh ngừng bắn với Iran “đang thoi thóp” sau khi ông bác bỏ phản hồi của Tehran đối với đề xuất hòa bình của Mỹ, gọi đó là “ngu ngốc”. Phát biểu này làm gia tăng lo ngại rằng cuộc xung đột kéo dài 10 tuần sẽ tiếp diễn và tiếp tục làm tê liệt hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz.

Phát biểu với báo giới, ông Trump nói lệnh ngừng bắn “đang yếu nhất ngay lúc này sau khi đọc thứ rác rưởi mà họ gửi cho chúng ta”. Ông nói thêm: “Tôi thậm chí còn chưa đọc xong. Nó đang thoi thóp”.

Trước đó, Washington đã đưa ra một đề xuất nhằm nối lại đàm phán. Vào ngày 10/5, Iran công bố phản hồi tập trung vào việc chấm dứt chiến tranh trên mọi mặt trận, bao gồm cả tại Lebanon, nơi đồng minh của Mỹ là Israel đang chiến đấu với lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn.

Tehran cũng yêu cầu bồi thường thiệt hại chiến tranh, nhấn mạnh chủ quyền đối với eo biển Hormuz, kêu gọi Mỹ chấm dứt phong tỏa hải quân, đảm bảo không có thêm các cuộc tấn công, dỡ bỏ trừng phạt và bãi bỏ lệnh cấm bán dầu của Iran.

Ông Trump cũng tuyên bố vào ngày 11/5 rằng Iran sẵn sàng trao cho Mỹ “bụi hạt nhân” liên quan đến kho dự trữ urani làm giàu, và chỉ có Trung Quốc và Mỹ có khả năng thu hồi nó.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei bảo vệ đề xuất của Tehran, nói rằng các yêu cầu của Iran là “hợp lý”. Ông tuyên bố: “Điều duy nhất chúng tôi yêu cầu là các quyền chính đáng của Iran”.

Các nỗ lực tìm kiếm thỏa thuận giữa Mỹ và Iran đến nay vẫn chưa có kết quả. Ông Trump đe dọa sẽ quay trở lại chiến tranh nếu không có một loạt nhượng bộ mà Tehran cho là tối đa và không tương thích với chủ quyền của mình. Các quan chức Iran cũng bày tỏ thiếu tin tưởng vào Mỹ, vì trước đây Washington từng tấn công Iran trong thời gian đàm phán.

Phóng viên Al Jazeera Tohid Asadi đưa tin từ Tehran cho biết: “Có một đám mây nghi ngờ khi nói đến Mỹ. Người Iran nói rằng họ đã tham gia đàm phán không chỉ một, mà hai lần trong năm qua, khi đất nước họ phải đối mặt với chiến dịch không kích chưa từng có của Mỹ và Israel. Và bây giờ họ đang tìm kiếm những đảm bảo an ninh để chắc chắn rằng lần này họ sẽ không lại rơi vào cái bẫy, vòng luẩn quẩn chiến tranh, ngừng bắn, rồi lại xung đột”.

Sự bất ổn xung quanh cuộc xung đột tiếp tục gây chấn động nền kinh tế toàn cầu, khi eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu khí quan trọng từ Trung Đông – về cơ bản vẫn bị đóng cửa. Mỹ đang phong tỏa các cảng của Iran nhằm cắt đứt khả năng xuất khẩu dầu của nước này.

Ông Baghaei nói thêm: “Yêu cầu của chúng tôi là chính đáng: yêu cầu chấm dứt chiến tranh, dỡ bỏ phong tỏa và cướp biển của Mỹ, giải phóng tài sản của Iran bị đóng băng bất công trong các ngân hàng do áp lực của Mỹ. Qua lại an toàn qua eo biển Hormuz và thiết lập an ninh trong khu vực và Lebanon là những yêu cầu khác của Iran, được coi là một đề nghị hào phóng và có trách nhiệm”.