Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ không giải tỏa hàng tỷ USD tài sản đóng băng của Iran trước khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn lâu dài, chính thức kết thúc cuộc chiến giữa Mỹ - Israel với Tehran.
Trong cuộc phỏng vấn với chương trình Meet the Press của đài NBC phát sóng hôm 26/7, ông Trump nhấn mạnh việc giải tỏa tài sản chỉ diễn ra “sau khi” đạt thỏa thuận. “Nếu họ cư xử đúng mực, làm tốt, chúng ta sẽ bắt đầu nói chuyện,” Tổng thống Mỹ nói.
Trước đó, các quan chức Iran nhiều lần cho rằng bất kỳ thỏa thuận nào cũng có thể phụ thuộc vào việc giải tỏa ít nhất một phần tài sản đóng băng, nhấn mạnh sự thiếu tin tưởng rộng rãi vào các cuộc đàm phán của Mỹ. Tehran coi đây là “phép thử lòng tin”.
Mỹ đã hai lần phát động chiến dịch quân sự chống Iran trong bối cảnh các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân vẫn tiếp diễn. Nhiều nhà phân tích cho rằng điều này khiến các quan chức Iran thận trọng trong tiến trình ngừng bắn.
Bất chấp tuyên bố của ông Trump về khả năng đột phá trong vài tuần qua, hầu như không có dấu hiệu chuyển biến lớn về các vấn đề then chốt, bao gồm kiểm soát eo biển Hormuz, chương trình hạt nhân Iran và tài sản bị phong tỏa.
Trong cuộc phỏng vấn, ông Trump tiếp tục đe dọa Iran. “Chúng ta rất gần với một thỏa thuận, hoặc tôi sẽ nổ tung chúng,” ông nói.
Phát biểu với CNN hôm 26/7, ông Mohsen Rezaee, cố vấn quân sự cho Lãnh tụ tối cao Iran, cho biết “các cuộc đàm phán đang bế tắc” và kêu gọi ông Trump phá vỡ thế bế tắc.
Theo báo cáo, Iran có hơn 100 tỷ USD bị đóng băng trong các tài khoản ngân hàng trên toàn thế giới do các lệnh trừng phạt của Mỹ và các nước khác. Iran từng được phép tiếp cận dần số tài sản này theo thỏa thuận hạt nhân 2015, nhưng ông Trump đã rút Mỹ khỏi thỏa thuận vào năm 2018.
Truyền thông nhà nước Iran đưa tin nước này đang tìm kiếm từ 12 đến 24 tỷ USD tài sản đóng băng như một phần của thỏa thuận ngừng bắn, với kế hoạch giải phóng một nửa khi ký kết và nửa còn lại ở giai đoạn sau.
Trả lời NBC, ông Trump cũng bày tỏ sẵn sàng nói chuyện với Lãnh tụ tối cao Ayatollah Mojtaba Khamenei, người kế nhiệm cha mình là ông Ali Khamenei sau khi ông này thiệt mạng không lâu sau khi Mỹ và Israel bắt đầu không kích Iran ngày 28/2. “Tôi không muốn nói có biết ông ấy ở đâu không, nhưng rất có thể là tôi biết,” ông Trump nói về ông Khamenei, người không xuất hiện công khai kể từ khi bị thương trong các cuộc không kích của Mỹ giai đoạn đầu xung đột.
Ông Trump cũng nói ông “không yêu cầu” Lebanon là một phần của thỏa thuận ngừng bắn. Các cuộc tấn công đang diễn ra của Israel nhằm vào Hezbollah tại Lebanon liên tục đe dọa làm chệch hướng đàm phán.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf hôm 26/7 cảnh báo Tehran có thể đáp trả các cuộc không kích của Israel vào nam Beirut và lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng Iran.
