Ông Trump: Trung Quốc mua 200 máy bay Boeing, thấp hơn nhiều so với kỳ vọng

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Trung Quốc đã đồng ý mua 200 máy bay phản lực Boeing, với tiềm năng đơn hàng có thể tăng lên tới 750 chiếc. Ông cho biết thêm các máy bay này sẽ sử dụng động cơ của GE Aerospace.

Phát biểu với các phóng viên trên chuyên cơ Không lực Một ngày 16/6, ông Trump nói: “Thỏa thuận bao gồm khoảng 200 máy bay và một cam kết lên tới 750 chiếc nếu họ làm tốt.” Tuy nhiên, các chi tiết cụ thể như loại máy bay và thời gian giao hàng chưa được công bố ngay lập tức.

Cả chính phủ Trung Quốc và Boeing đều không đưa ra tuyên bố xác nhận thỏa thuận mua bán này. Thỏa thuận này được cho là một bước đột phá đáng kể tại thị trường từng là trọng tâm cho tăng trưởng dài hạn của Boeing, nhưng nhà sản xuất máy bay Mỹ gần như bị loại khỏi thị trường này do căng thẳng thương mại giữa Bắc Kinh và Washington. Thông thường, các nhà sản xuất máy bay chỉ công bố các hợp đồng lớn khi đã chính thức hóa.

Giám đốc điều hành Boeing Kelly Ortberg nằm trong số các CEO Mỹ tham gia chuyến đi của Tổng thống Trump tới Bắc Kinh nhằm tìm kiếm cơ hội bán sản phẩm và dịch vụ cho Trung Quốc.

Hiện chưa rõ có bao nhiêu trong số 200 máy bay do ông Trump công bố là đơn hàng mới và bao nhiêu là từ các đơn hàng tồn đọng trước đó.

Những người am hiểu về thói quen mua hàng của Trung Quốc cho biết Bắc Kinh thường kết hợp các đơn hàng mới với các thông báo lặp lại khi công bố các gói thương mại gắn với các chuyến thăm ngoại giao của các nhà lãnh đạo Mỹ và châu Âu.

Đối với Trung Quốc, một đơn hàng lớn như vậy sẽ đảm bảo năng lực để tiếp tục phát triển thị trường hàng không, ngay cả khi sản xuất máy bay thân hẹp COMAC C919 nội địa không đạt được các mục tiêu đầy tham vọng.

Thỏa thuận này cũng sẽ giúp Boeing thu hẹp khoảng cách với đối thủ Airbus, hãng đã vươn lên dẫn đầu tại Trung Quốc trong những năm gần đây.

Một ước tính từ IBA, công ty tư vấn và tình báo hàng không, cho thấy giá trị của đơn hàng 200 máy bay vào khoảng 17-19 tỷ USD, giả sử 80% trong số đó là máy bay MAX. “Tuy nhiên, con số này có thể tăng lên 25 tỷ USD nếu tỷ lệ máy bay thân rộng chiếm khoảng 40% tổng đơn hàng,” Samuel Kenekueyero từ IBA nói.

Thỏa thuận này được xem là một thắng lợi rất cần thiết đối với ông Trump, khi các chính sách thuế quan mạnh tay và các biện pháp thương mại khác của ông cho đến nay vẫn chưa tạo ra nhiều thay đổi đối với thâm hụt thương mại lớn của Mỹ.

Một đơn hàng hơn 500 máy bay, nếu thành hiện thực, sẽ là đơn hàng lớn nhất trong lịch sử hàng không, vượt qua thỏa thuận 500 máy bay của IndiGo với Airbus, mặc dù việc mua bán của Trung Quốc có thể được chia cho ba hãng hàng không quốc doanh lớn.

Quy mô đơn hàng thấp hơn kỳ vọng

Cổ phiếu của Boeing đã giảm gần 4% vào ngày 15/6 sau khi ông Trump nói với Fox News Channel rằng Trung Quốc đã đồng ý mua 200 máy bay, thấp hơn nhiều so với kỳ vọng của các nhà phân tích. Cổ phiếu Boeing tiếp tục giảm khoảng 2,6% vào ngày 16/6, trong khi cổ phiếu GE Aerospace giảm 2%.

Các nguồn tin trong ngành cho biết Boeing ban đầu đang đàm phán ít nhất 500 máy bay thân hẹp liên quan đến hội nghị thượng đỉnh Bắc Kinh, cùng với hàng chục máy bay thân rộng và có thể thêm tới 200 chiếc vào thời điểm sau đó.

Ông Trump cho biết Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ thăm Washington vào tháng 9, ngụ ý rằng đây có thể là trọng tâm cho đợt đơn hàng máy bay tiềm năng tiếp theo.

Tuy nhiên, những lo ngại về hỗ trợ sau bán hàng đã ảnh hưởng đến quyết định mua hàng, theo Li Hanming, một chuyên gia độc lập về ngành hàng không Trung Quốc. “Lý do Trung Quốc không mua rất đơn giản: không ai muốn mua thứ không có bảo đảm bảo dưỡng và hỗ trợ sau bán hàng. Tháng 5 năm ngoái, Mỹ vẫn đe dọa áp hạn chế xuất khẩu linh kiện. Nếu họ áp lệnh cấm linh kiện như vậy, ai dám mua Boeing?”

Wendy Cutler, Phó chủ tịch cấp cao của Viện Chính sách Châu Á và cựu Phó Đại diện Thương mại Mỹ, cho biết trong email gửi Al Jazeera: “Những gì chúng tôi kỳ vọng và chưa thấy cho đến nay không chỉ là xác nhận của Trung Quốc về việc mua máy bay, mà còn các giao dịch mua bán lớn khác của Trung Quốc, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp và năng lượng.”

Bà Cutler cũng chỉ ra rằng hai bên không đồng ý gia hạn thỏa thuận ngừng bắn thương mại vốn sẽ hết hạn trong 5 tháng tới. “Tất cả những vấn đề này dường như vẫn đang được giải quyết, vì vậy chúng ta có thể thấy các thông báo tiếp theo trong những ngày tới. Nếu không có thêm các thông báo về kinh tế, có thể kết luận rằng hội nghị thượng đỉnh này nặng về không khí nhưng nhẹ về nội dung,” Cutler nói.