Ông Trump nói Mỹ và Israel có 'sự hiểu biết chung' về thỏa thuận giải giáp Hamas

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Israel “rất hài lòng” với thỏa thuận mới được công bố với phong trào Hamas, dù nước này chưa chính thức đồng ý với các điều khoản. Phát biểu được đưa ra trong cuộc họp nội các tại Trại David, Maryland, hôm thứ Sáu.

Nhà lãnh đạo Mỹ cho rằng thỏa thuận có thể trải qua “những lúc thăng trầm” do tình hình phức tạp, nhưng nhìn chung ông vẽ nên một bức tranh lạc quan. “Chúng tôi có sự hiểu biết chung với Israel. Israel rất hài lòng về điều đó. Israel đã giúp chúng tôi”, ông nói về thỏa thuận.

Trước đó vài giờ, Hamas xác nhận đã đồng ý với bước đầu tiên trong một thỏa thuận nhằm chấm dứt hoàn toàn cuộc chiến tranh của Israel ở Gaza. Tuy nhiên, Israel vẫn giữ im lặng về kế hoạch này, vốn bao gồm việc Hamas giao nộp vũ khí cho một ủy ban Palestine để đổi lấy việc Israel rút quân hoàn toàn.

Bộ trưởng cực hữu Itamar Ben-Gvir đã gọi kế hoạch trên là “không thể chấp nhận được” và cho rằng các điều khoản của nó “tương đương với việc đồng ý để Hamas tổ chức cho vụ thảm sát tiếp theo”.

Trong khi đó, Đại sứ Israel tại Liên Hợp Quốc, ông Danny Danon, duy trì rằng Trump “chắc chắn sẽ không thất vọng” về phản ứng cuối cùng của Israel. Tuy vậy, ông cũng đặt câu hỏi về chi tiết thỏa thuận, nói rằng Israel chỉ ủng hộ một thỏa thuận đảm bảo “Hamas sẽ không có khả năng chạm vào vũ khí này nữa”.

Thỏa thuận mong manh

Thỏa thuận sơ bộ được công bố sau cuộc họp của các bên trung gian gồm Ai Cập, Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ. Đây có thể là bước ngoặt lớn trong cuộc chiến tranh của Israel ở Gaza, nơi ít nhất 73.341 người Palestine đã thiệt mạng.

Hai bên đã ký thỏa thuận ngừng bắn như một phần của kế hoạch 20 điểm do Mỹ hậu thuẫn từ tháng 10 năm ngoái. Tương lai của việc thực hiện đầy đủ vẫn chưa rõ ràng trong bối cảnh Israel vi phạm gần như hàng ngày. Ít nhất 1.214 người Palestine đã thiệt mạng ở Gaza kể từ khi lệnh ngừng bắn bắt đầu.

Một cơ quan gọi là Hội đồng Hòa bình Quốc tế được thành lập để giám sát thỏa thuận, với ông Trump làm chủ tịch. Một tổ chức chính trị tên là Ủy ban Quốc gia Quản lý Gaza cũng được chỉ định để điều hành các hoạt động hành chính hàng ngày tại vùng lãnh thổ bị bao vây.

Theo thỏa thuận, Hamas sẽ chuẩn bị một bản kiểm kê vũ khí trong 14 ngày, có thể gia hạn. Lực lượng Ổn định Quốc tế (ISF) và lực lượng cảnh sát Palestine mới sẽ giám sát việc chuyển giao vũ khí cho Ủy ban Quốc gia Palestine, cơ quan chịu trách nhiệm lưu trữ và giám sát. Lực lượng Israel sẽ rút quân dần dần trong quá trình này, nhưng hiện vẫn chiếm hơn 70% diện tích Gaza kể từ thỏa thuận ngừng bắn.

Phóng viên Rosiland Jordan của Al Jazeera tại Washington cho biết không có thời hạn cụ thể nào liên quan đến việc chuyển giao vũ khí của Hamas và rút quân Israel. Quá trình này chỉ bắt đầu sau khi “thay đổi tình hình an ninh trên thực địa”, vốn đòi hỏi nhiều vòng phê duyệt của Israel.

Đầu tuần này, nội các Israel ban đầu đã thông qua việc cho phép một số lực lượng ISF vào Gaza. Israel cũng sẽ xem xét lực lượng cảnh sát mới. “Họ chỉ ra rằng sự thay đổi trong tư thế an ninh hay 'phi quân sự hóa' sẽ mất một thời gian. Không phải cho đến khi điều đó diễn ra, bạn mới thấy một kiểu quản trị chính trị mới nở rộ bên trong Gaza”, Jordan nói.

Ông Harlan Ullman, chủ tịch công ty tư vấn Killowen Group, cảnh báo bất kỳ thỏa thuận nào cũng mong manh. Sự thành công sẽ phụ thuộc vào phản ứng của Thủ tướng Benjamin Netanyahu, người đối mặt với cuộc bầu cử quan trọng vào tháng 10. “Đây là một thỏa thuận rất mong manh. Nó cần được vun đắp. Có rất nhiều khía cạnh có thể tan vỡ, nhưng tôi hy vọng sự lạc quan của ông Trump là chính đáng”, ông nói.