Ông Trump có đang phát tín hiệu quay lại chiến tranh với Iran sau bầu cử giữa kỳ?

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố không có ý định ném bom Iran trở lại trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11, bất chấp việc một số cơ quan truyền thông Mỹ đưa tin Lầu Năm Góc đã vạch sẵn kế hoạch tái khởi động các cuộc tấn công trước thời điểm bỏ phiếu.

Trong quá khứ, ông Trump từng bị cáo buộc đánh lạc hướng dư luận về vấn đề này. Mỹ tiến hành các cuộc tấn công đầu tiên vào Iran ngày 28/2, giữa lúc đàm phán với Tehran vẫn đang diễn ra và chỉ một ngày sau khi ông Trump khẳng định chưa đưa ra quyết định nào. Một năm trước đó, Mỹ không kích Iran vào giai đoạn cuối cuộc chiến 12 ngày hồi tháng 6/2025 của Israel, dù ông Trump nói sẽ công bố quyết định về các cuộc tấn công “trong hai tuần”.

Tuy nhiên, tấn công Iran trước bầu cử giữa kỳ sẽ là nước đi mạo hiểm với chính quyền, bởi cuộc chiến vẫn rất không được lòng người dân Mỹ. Việc nối lại chiến sự sau bầu cử có thể ít gây tác động tiêu cực hơn cho ông Trump, người dù sao cũng không đủ điều kiện tranh cử thêm một nhiệm kỳ tổng thống.

Truyền thông Mỹ đưa tin gì?

Trong hai ngày qua, The New York Times, The Wall Street Journal và một số ấn phẩm khác dẫn lời các quan chức giấu tên cho biết Lầu Năm Góc đã soạn kế hoạch tấn công Iran trước bầu cử giữa kỳ, nếu được cấp phép.

Hôm thứ Tư, ấn phẩm Axios của Mỹ dẫn lời quan chức Mỹ và Israel nói Lầu Năm Góc đã chỉ thị Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) chuẩn bị cho các chiến dịch tác chiến lớn sắp diễn ra. The Atlantic cũng đưa tin theo hướng tương tự.

Ông Trump nói gì?

Hôm thứ Năm, ông Trump đăng trên nền tảng Truth Social rằng sẽ không ra lệnh nối lại các cuộc không kích Iran trước ngày 3/11, thời điểm diễn ra bầu cử giữa kỳ tại Mỹ.

“Tôi muốn nói rõ với mọi người rằng, trong khi Iran đang ở tình trạng rất tồi tệ… chúng ta sẽ không tấn công Iran vào bất cứ thời điểm nào trước cuộc bầu cử giữa kỳ diễn ra tại Mỹ ngày 3/11”, ông nói.

Tổng thống Mỹ nói thêm rằng Washington hiện đang “có các cuộc thảo luận mang tính xây dựng” với phía Iran. Tuy nhiên, tình hình ngày 28/2 — thời điểm Mỹ và Israel lần đầu không kích Iran, khơi mào cuộc chiến — cũng diễn ra tương tự.

Ông Trump không đề cập đến việc chuẩn bị cho các hoạt động quân sự tiềm tàng, cũng không cung cấp thêm chi tiết về tình hình đàm phán.

Vì sao ông Trump có thể do dự nối lại ném bom trước bầu cử giữa kỳ?

Ông Trump và đảng Cộng hòa lo ngại cử tri phản ứng với cuộc chiến tại các điểm bỏ phiếu. Cuộc chiến của Mỹ với Iran bị phản đối mạnh mẽ trong nước khi người dân phải đối mặt với giá xăng, thực phẩm và nhiều mặt hàng thiết yếu khác tăng vọt do khủng hoảng ở Trung Đông.

Kể từ khi chiến sự bắt đầu, các khảo sát cho thấy số lượng lớn người Mỹ không tán thành việc không kích Iran.

Hiện khoảng 65% người Mỹ nói họ “không tán thành” cách ông Trump xử lý cuộc chiến Iran nói chung, theo khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pew công bố hôm thứ Năm. Ông Trump từng tuyên bố khi chiến sự bắt đầu rằng cuộc chiến chỉ kéo dài vài tuần, song đến nay đã bước sang tháng thứ tám.

Theo Pew, phần lớn người Mỹ hiện tin cuộc chiến sẽ còn tiếp diễn ít nhất một năm nữa. Khảo sát này cho thấy ngay cả cử tri đảng Cộng hòa hoặc thiên về bảo thủ cũng ngày càng có quan điểm tiêu cực về cuộc chiến.

Cuộc xung đột cũng ảnh hưởng nghiêm trọng đến tỷ lệ tín nhiệm cá nhân của ông Trump và làm xói mòn ủng hộ dành cho đảng Cộng hòa. Khảo sát của Reuters/Ipsos hôm thứ Năm cho thấy chỉ 30% người ủng hộ ông Trump hào hứng đi bỏ phiếu giữa kỳ, so với 48% cử tri đảng Dân chủ.

Khoảng 13% những người bỏ phiếu cho ông Trump năm 2024 nói họ chưa chắc chắn sẽ bỏ phiếu cho ai trong cuộc bầu cử quốc hội.

Giới phân tích nhận định hoãn tấn công đến sau bầu cử có thể phần nào bảo vệ các ứng viên Cộng hòa khỏi phản ứng của cử tri.

Theo giới phân tích, ông Trump sẽ coi kết quả bỏ phiếu tốt là sự chấp thuận cho các cuộc không kích mới, nhưng thất bại của đảng Cộng hòa tại các điểm bỏ phiếu cũng có thể càng thúc đẩy ông tấn công Iran trở lại, khi ông tính toán rằng lúc đó mình chẳng còn gì để mất.

Dù điều đó có thể ảnh hưởng thêm đến tỷ lệ tín nhiệm của ông Trump, tổng thống Mỹ dù sao cũng không đủ điều kiện tranh cử trong cuộc bầu cử tổng thống tiếp theo.

Mỹ có tái khởi động chiến sự sau bầu cử giữa kỳ?

Trong những tuần gần đây, tổng thống Mỹ đã đe dọa “kết thúc” cuộc chiến bằng vũ lực sau bầu cử trong bối cảnh đàm phán với Iran kéo dài.

Tại một hội nghị của đảng Cộng hòa hồi tháng 9, ông cáo buộc Iran tìm cách tác động đến kết quả bầu cử giữa kỳ và nói xung đột “sẽ kết thúc ngay sau bầu cử”.

Trong cuộc phỏng vấn với tạp chí Time hai tuần trước, ông cũng nói việc tăng cường ném bom vào Iran sau bầu cử là “có thể”, nhưng từ chối nói rõ. Giới phân tích cho rằng phát biểu của ông nhằm trấn an cử tri, đồng thời cảnh báo Iran về khả năng bị tấn công sau khi bỏ phiếu.

Tuần trước, quân đội Mỹ điều động khoảng 7.000 thủy quân và 2.000 lính thủy đánh bộ trên nhiều tàu đang hướng tới Trung Đông, giữa lúc ông Trump đe dọa các cuộc tấn công mới. Đội hình tàu bao gồm nhóm tác chiến tàu sân bay USS Theodore Roosevelt.

Việc triển khai đưa số quân Mỹ tại khu vực lên 20.000, cùng hàng trăm máy bay và ít nhất ba nhóm tác chiến tàu sân bay.

Trước đây, việc Mỹ tăng cường quân ở Trung Đông và vùng Caribe từng dẫn tới các hành động quân sự sau đó.

Hồi tháng 6, Washington và Tehran ký thỏa thuận ngừng bắn, nhưng thỏa thuận nhanh chóng đổ vỡ vì kiểm soát eo biển Hormuz.

Ông Trump nhiều lần nói Mỹ có lợi thế tại eo biển này, với lý do xuất khẩu dầu cao hơn và kinh tế Iran suy yếu. Ông cũng bày tỏ không thích đạt thỏa thuận với Tehran về quản lý Hormuz, nhưng nói có thể cân nhắc vì “họ sẵn sàng trao cho chúng ta mọi thứ để dừng lại”.

Washington bác bỏ đề xuất gần đây của Iran về mở lại eo biển dựa trên một số điều kiện Tehran muốn Mỹ đáp ứng, gồm dỡ bỏ trừng phạt, giải phóng tài sản của Iran và bảo đảm chấm dứt các cuộc tấn công. Tuần trước, Ngoại trưởng Abbas Araghchi nói Iran đang cân nhắc đề xuất phản hồi từ phía Mỹ.