Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lên án những gì ông gọi là hành động vi phạm 'ngu xuẩn' thỏa thuận ngừng bắn của Iran, sau khi một máy bay không người lái tấn công tàu chở hàng ở eo biển Hormuz. Trong bài đăng trên Truth Social hôm thứ Sáu, ông Trump không nêu tên con tàu, nhưng quân đội Anh xác nhận một tàu đã trúng đạn ở ngoài khơi Oman hôm thứ Năm.
Con tàu mang tên Ever Lovely (mang cờ Singapore, thuộc sở hữu của Evergreen Marine có trụ sở tại Đài Loan) đã mắc kẹt ở Vịnh Arab hơn 100 ngày sau khi chất hàng tại Iraq. Không có thủy thủ nào bị thương, tàu vẫn tiếp tục hành trình. Lực lượng Mỹ đã đánh chặn ba máy bay không người lái khác trong cùng một cuộc tấn công phối hợp.
Ông Trump viết: 'Một máy bay không người lái đã đâm thẳng vào boong trên của một tàu chở hàng lớn và rất đắt tiền. Thiệt hại đã xảy ra, nhưng tàu vẫn có thể đi tiếp. Rõ ràng, đây là một hành vi vi phạm ngu xuẩn thỏa thuận ngừng bắn của chúng tôi.'
Iran chưa nhận trách nhiệm về vụ tấn công, nhưng hai quan chức Mỹ giấu tên nói với hãng tin Reuters hôm thứ Năm rằng Iran đã nhắm vào con tàu. Sự kiện diễn ra trong thời điểm nhạy cảm khi Mỹ và Iran đang đàm phán thỏa thuận hòa bình tạm thời. Hai bên đã ký biên bản ghi nhớ 60 ngày, cam kết dỡ bỏ phong tỏa hải quân và mở eo biển Hormuz cho tự do đi lại trong khi đàm phán dài hạn về chương trình hạt nhân và dỡ bỏ trừng phạt.
Tàu Ever Lovely đã chọn tuyến đường phía nam dọc bờ biển Oman thay vì hành lang do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) chỉ định. Vài giờ trước vụ tấn công, IRGC đã ra chỉ thị yêu cầu tàu thương mại phối hợp trực tiếp với Hải quân Iran. Vụ việc ngay lập tức làm đình trễ nỗ lực của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) nhằm hộ tống hàng trăm tàu bị mắc kẹt ra khỏi Vịnh Arab, nơi hơn 11.000 thủy thủ đã bị kẹt trong nhiều tháng.
Iran trước đó đã bày tỏ phẫn nộ về tuyên bố 'can thiệp, vô trách nhiệm và khiêu khích' của Mỹ và sáu quốc gia vùng Vịnh, những nước bác bỏ tuyên bố của Iran rằng họ có thể thu phí các tàu đi qua eo biển. Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi hôm thứ Sáu viết trên X rằng 'việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz không thể được đảm bảo nếu không tính đến vai trò của Iran như một quốc gia ven biển.' IRGC cũng bác bỏ cáo buộc của Mỹ rằng đã có đường dây liên lạc trực tiếp giữa Tehran và Washington về vấn đề eo biển.
Phóng viên Mike Hanna của Al Jazeera tại Washington lưu ý rằng phản ứng của ông Trump đến nhiều giờ sau vụ tấn công, khác thường so với các phản ứng trước đây của ông. 'Đó cũng là một thông điệp có phần nhẹ nhàng theo tiêu chuẩn của Trump. Thường thì sẽ có nhiều giận dữ hơn, nhưng nó đồng thời là một lời cảnh báo mạnh mẽ về nguy cơ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.'
