Ông Trump cảnh báo ông Netanyahu: ‘Sẽ tự lo thân’ nếu tiếp tục tấn công Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cảnh báo Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu rằng ông có thể phải tự mình chiến đấu nếu Israel trở lại chiến tranh với Iran. Cảnh báo được đưa ra hôm thứ Hai, khi Israel và Iran tuyên bố tạm dừng các cuộc tấn công sau đợt leo thang nghiêm trọng nhất kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào tháng 4.

Trong một bài đăng trên nền tảng Truth Social, ông Trump, người được cho là ngày càng tỏ ra bực tức với ông Netanyahu, yêu cầu cả hai bên ngừng “bắn nhau” và cho biết “các cuộc đàm phán cuối cùng” hướng tới hòa bình sẽ tiếp tục “với điều kiện không bị cản trở bởi sự ngu dốt hoặc ngu ngốc”. Theo các báo cáo truyền thông, ông Trump cũng đã gọi điện cho ông Netanyahu và yêu cầu ngừng các cuộc tấn công.

Trong một cuộc phỏng vấn với Axios, ông Trump tiết lộ đã cảnh báo Netanyahu về hậu quả của việc tiếp tục chiến tranh. “Tôi nói, ‘Bibi, anh nên cẩn thận, nếu không anh sẽ sớm phải tự lo thân’,” ông Trump nói.

Đợt leo thang bắt đầu từ hôm Chủ nhật, sau cuộc ném bom chết người của Israel vào thủ đô Beirut của Lebanon. Iran, vốn từ lâu tuyên bố bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào với Mỹ phụ thuộc một phần vào việc chấm dứt giao tranh ở Lebanon, đã đáp trả bằng một loạt tên lửa nhằm vào miền bắc Israel.

Theo báo cáo, ông Trump đã gọi điện cho Netanyahu vào tối Chủ nhật và yêu cầu không trả đũa, nhưng Israel đã phát động các cuộc tấn công vào Iran vào sáng sớm thứ Hai. Các lực lượng Israel đã tấn công hệ thống phòng không và một nhà máy hóa dầu của Iran, trong khi Iran đáp trả bằng cách tấn công một cơ sở tương tự ở Haifa và nhắm vào hai căn cứ không quân của Israel. Nhiều tên lửa đã bị đánh chặn trên Bờ Tây. Không có thương vong nào được báo cáo từ hai phía.

Cuộc giao tranh làm phức tạp thêm nỗ lực của ông Trump nhằm chấm dứt cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động từ ngày 28/2. Lệnh ngừng bắn được công bố vào ngày 8/4 đã tạm dừng chiến tranh toàn diện, nhưng các cuộc bùng phát ở Vịnh vẫn tiếp diễn.

Về phần mình, ông Netanyahu trong một tuyên bố truyền hình cho biết đã nói với ông Trump rằng “Israel có toàn quyền tự vệ và chúng tôi đang thực hiện quyền đó khi cần thiết”. Ông Netanyahu cũng cảnh báo nếu Iran “phạm sai lầm khi nối lại các cuộc tấn công chống lại chúng tôi, chúng tôi sẽ đáp trả bằng toàn bộ sức mạnh”.

Đại sứ Israel tại Washington, Yechiel Leiter, đã hạ thấp các báo cáo về căng thẳng giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Israel, nói với Fox News rằng “đôi khi người yêu cãi nhau”. Ông Leiter cho biết mặc dù Netanyahu đã “quyết định” “hạ nhiệt” theo yêu cầu của Trump, tổng thống Mỹ hiểu “rõ ràng” rằng Israel không thể “hứng chịu tên lửa đạn đạo vào đất nước mình mà không đáp trả”.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baghaei, đổ lỗi cho Washington về sự leo thang. “Mỹ phải chịu trách nhiệm trực tiếp. Họ là một bên trong các cuộc đàm phán ngừng bắn. Do đó, bất kỳ hành động vi phạm lệnh ngừng bắn nào, dù là đánh chặn tàu thuyền [ở eo biển Hormuz], nhắm mục tiêu vào miền nam Lebanon của Israel, hay bất kỳ sự kiện nào khác, sẽ khiến Mỹ phải chịu trách nhiệm trực tiếp về sự leo thang trong khu vực,” ông nói.

Phó Tổng thống thứ nhất Iran Mohammad Reza Aref cho biết chiến dịch chống Israel, mang tên “Nasr” (chiến thắng), thể hiện “một cấp độ răn đe mới từ Iran hùng mạnh” và rằng Israel đã “buộc phải cầu xin một lần nữa” cho một lệnh ngừng bắn.

Đằng sau hậu trường, các nỗ lực ngoại giao vẫn tiếp tục. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đăng trên X rằng Tehran vẫn “ngồi vào bàn đàm phán”, trong khi đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc, Amir Saeid Iravani, nói rằng Washington và Tehran, thông qua Pakistan làm trung gian, đang “trình bày và trao đổi quan điểm” hướng tới một thỏa thuận. Ông Iravani nói với AP rằng ông hy vọng “rất sớm” hai bên sẽ đạt được “một kết luận”. Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres kêu gọi tất cả các bên tôn trọng lệnh ngừng bắn và cảnh báo “con đường duy nhất phía trước là thông qua đối thoại và đàm phán”.

Cuộc leo thang hôm thứ Hai cũng kéo theo phiến quân Houthi ở Yemen. Nhóm này đã phóng tên lửa vào Israel từ sáng sớm và tuyên bố cấm hoàn toàn hàng hải của Israel ở Biển Đỏ, cảnh báo mọi di chuyển của Israel sẽ bị coi là “mục tiêu quân sự hợp pháp”. Sau đó, còi báo động không kích vang lên ở thành phố cảng Eilat của Israel, với quân đội cho biết một mục tiêu trên không bị nghi ngờ được phóng từ Yemen.

Bạo lực cũng tiếp diễn ở miền nam Lebanon. Một cuộc tấn công của Israel đã giết chết 5 người ở thành phố Tyre, một cuộc tấn công khác ở quận Nabatieh làm 7 người thiệt mạng. Một cuộc tấn công thứ ba ở Marwanieh giết chết 2 người, Bộ Y tế Lebanon cho biết.

Phyllis Bennis, nghiên cứu viên tại Viện Nghiên cứu Chính sách, nhận định ông Trump đang cố gắng tạo ấn tượng rằng ông cứng rắn hơn với Israel so với thực tế. “Những lời nói có thể có ý nghĩa nếu chúng được đi kèm với hành động,” bà nói với Al Jazeera. “Chừng nào họ còn gửi hàng tỷ đô la trực tiếp cho quân đội Israel, và chừng nào họ còn bảo vệ Israel khỏi bị đưa ra xét xử tại Tòa án Công lý Quốc tế hoặc Tòa án Hình sự Quốc tế, chừng nào những hành động đó không thay đổi, thì lời nói chẳng có nghĩa lý gì nhiều,” bà nói thêm.