Nhà máy điện hạt nhân Barakah của UAE suýt trúng drone

Nhà máy điện hạt nhân Barakah, tọa lạc tại Al Dhafra, khu vực đô thị lớn nhất của tiểu vương quốc Abu Dhabi, là nhà máy điện hạt nhân duy nhất của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Đây cũng là nhà máy điện hạt nhân đầu tiên được xây dựng trên bán đảo Ả Rập.

Việc xây dựng nhà máy bắt đầu vào năm 2012 và lò phản ứng đầu tiên đi vào hoạt động thương mại vào năm 2021. Nhà máy nằm gần biên giới với Saudi Arabia, cách thủ đô Abu Dhabi khoảng 225 km về phía tây.

Cơ sở này có bốn lò phản ứng nước áp lực, loại lò phản ứng hạt nhân phổ biến nhất. Mẫu lò được sử dụng là lò phản ứng tiên tiến 1400 (APR-1400), do Hàn Quốc phát triển. Mỗi lò có công suất 1.400 megawatt, đủ cung cấp điện cho khoảng 1 triệu hộ gia đình.

Theo Tập đoàn Năng lượng Hạt nhân Emirates (ENEC), các lò phản ứng của nhà máy sản xuất 40 terawatt-giờ (TWh) mỗi năm, tương đương khoảng 25% nhu cầu điện của UAE. Con số này cũng được Hiệp hội Hạt nhân Thế giới có trụ sở tại London xác nhận. ENEC cho biết nhà máy Barakah giúp tiết kiệm tới 22,4 triệu tấn khí thải carbon mỗi năm, tương đương với việc loại bỏ 4,8 triệu ô tô khỏi đường.

Vào ngày Chủ nhật vừa qua, một cuộc tấn công bằng drone duy nhất đã gây ra hỏa hoạn tại một máy phát điện bên ngoài vành đai trong của nhà máy Barakah. Không có thương vong nào được báo cáo và các quan chức cho biết mức phóng xạ vẫn bình thường. Cơ quan quản lý hạt nhân UAE cho biết hoạt động tại nhà máy không bị ảnh hưởng và tất cả các tổ máy đều hoạt động bình thường.

Bộ Quốc phòng UAE cho biết thêm hai máy bay không người lái khác đã bị đánh chặn thành công và chúng được phóng từ biên giới phía tây. Bộ Ngoại giao UAE lên án vụ tấn công khủng bố vô cớ và nhấn mạnh sẽ không dung thứ cho bất kỳ mối đe dọa nào đối với an ninh và chủ quyền của mình, đồng thời bảo lưu quyền đáp trả.

Không có bên nào nhận trách nhiệm ngay lập tức. Tuy nhiên, cố vấn của tổng thống UAE, Anwar Gargash, đã đăng trên X, dường như đổ lỗi cho Iran và mạng lưới các nhóm vũ trang đồng minh của nước này. Điểm xuất phát của drone vẫn chưa rõ ràng, nhưng Saudi Arabia cũng báo cáo đã đánh chặn ba máy bay không người lái được phóng từ Iraq. Nếu drone Shahed-136 của Iran, với tầm bay ước tính 2.000-2.500 km, được bắn từ lãnh thổ Iraq, cả Saudi Arabia và UAE đều nằm trong tầm bắn.

Các nước vùng Vịnh láng giềng như Saudi Arabia, Qatar và Kuwait đã lên án vụ tấn công. Ấn Độ cũng chỉ trích đây là một hành động leo thang nguy hiểm và kêu gọi quay lại ngoại giao.

Iran chưa lên tiếng về vụ việc. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đăng trên Truth Social: “Đối với Iran, thời gian đang cạn dần, và họ nên nhanh chóng hành động, nếu không sẽ chẳng còn gì của họ”. Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Iran cho biết quân đội nước này đã sẵn sàng đối phó với mọi hành động xâm lược mới.

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết vụ việc đã buộc một lò phản ứng phải tạm thời dựa vào máy phát điện diesel khẩn cấp. Giám đốc IAEA Rafael Grossi bày tỏ lo ngại sâu sắc và cảnh báo các hoạt động quân sự đe dọa cơ sở hạt nhân là không thể chấp nhận.

Các cuộc tấn công vào nhà máy điện hạt nhân có nguy cơ làm hỏng hệ thống an toàn hoặc lò phản ứng, giải phóng chất phóng xạ vào khí quyển, không chỉ gây ô nhiễm môi trường mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Phơi nhiễm phóng xạ cấp tính có thể gây bỏng và bệnh phóng xạ, trong khi phơi nhiễm kéo dài làm tăng nguy cơ ung thư, đặc biệt là ung thư tuyến giáp và bệnh bạch cầu.

Trong cuộc chiến tranh Mỹ-Israel với Iran, các cơ sở hạ tầng năng lượng đã trở thành mục tiêu. Nhà máy điện hạt nhân duy nhất đang hoạt động của Iran, Bushehr, cũng đã hứng chịu nhiều cuộc tấn công. Có lo ngại rằng thiệt hại tại Bushehr có thể làm ô nhiễm nguồn nước ở toàn bộ khu vực Vùng Vịnh, nơi phụ thuộc nhiều vào các nhà máy khử muối từ nước biển, vốn không được thiết kế để lọc chất phóng xạ.